Công nhân đóng hộp thành phẩm sữa giả tại cơ sở sản xuất, chuẩn bị bán ra thị trường. Ảnh: CAND
Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao đã ban hành cáo trạng vụ án sản xuất, buôn bán hơn 187.000 hộp sữa giả dành cho trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai và người tiểu đường… với doanh thu hơn 1.177 tỷ đồng, số tiền thu ngoài sổ sách hơn 1.061 tỷ đồng, xảy ra tại Công ty Rance Pharma, Công ty Hacofood và các công ty liên quan.
Lập đường dây sản xuất, tiêu thụ sữa giả trên toàn quốc
Theo đó, cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao truy tố 29 bị can về các tội: “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm”; “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”; “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”; “Đưa hối lộ”; “Môi giới hối lộ”; “Nhận hối lộ”.
Hai bị can chủ mưu là Vũ Mạnh Cường và Hoàng Mạnh Hà bị truy tố về 3 tội: “Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm”; “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”; “Đưa hối lộ”.
Theo cáo trạng, nhóm bị can đã lập đường dây sản xuất sữa giả quy mô lớn, tiêu thụ trên toàn quốc, thu lợi bất chính hàng chục tỷ đồng, đồng thời sử dụng nhiều thủ đoạn che giấu doanh thu, trốn thuế và móc nối đưa hối lộ để tránh bị xử lý hình sự.
Cụ thể, trong thời gian từ năm 2019 đến năm 2025, Vũ Mạnh Cường (cổ đông chính) đã thành lập nhiều công ty và trực tiếp nắm quyền chi phối, chỉ đạo, điều hành mọi hoạt động sản xuất kinh doanh, tài chính của Công ty Rance Pharma, Công ty Hacofood và các công ty liên quan.
Nhóm bị can thực hiện hành vi phạm tội với nhiều phương thức, thủ đoạn xuyên suốt. Các đối tượng liên hệ, đưa tiền cho người có thẩm quyền để đăng ký công bố sản phẩm; thay thế nguyên liệu trong quá trình sản xuất; tiêu thụ sản phẩm không bảo đảm chất lượng; lập hai hệ thống sổ sách kế toán nhằm che giấu phần lớn doanh thu, giảm nghĩa vụ nộp thuế, gây thất thu ngân sách Nhà nước. Khi vi phạm bị phát hiện, các bị can tiếp tục tìm cách kết nối với những người có chức vụ, quyền hạn để được giúp đỡ, tránh bị xử lý hình sự.
Thông qua Công ty Rance Pharma, Công ty Hacofood và các công ty do Vũ Mạnh Cường thành lập, các bị can Vũ Mạnh Cường, Hoàng Mạnh Hà, Đặng Trung Kiên và Hồ Sỹ Ý đã bàn bạc, thống nhất thành lập đường dây sản xuất, tiêu thụ sữa giả.
Nhóm này chỉ đạo cấp dưới thực hiện hàng loạt sai phạm có hệ thống, từ làm thủ tục đăng ký bản công bố, tự công bố sản phẩm đến cắt giảm, thay thế nguyên liệu nhằm giảm chi phí sản xuất.
Từ đó, các đối tượng sản xuất số lượng lớn sản phẩm để phân phối, tiêu thụ trên hầu hết tỉnh, thành cả nước. Trong đó, 426 lô sản phẩm sữa được xác định là hàng giả, có tổng giá trị hơn 54 tỷ đồng; số tiền thu lợi bất chính hơn 39,5 tỷ đồng.
Lập hai hệ thống sổ sách để che giấu doanh thu, trốn thuế
Cáo trạng cho hay, từ năm 2019 đến năm 2024, để che giấu doanh thu thực tế và trốn tránh nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, Vũ Mạnh Cường đã trao đổi, thống nhất với các cổ đông; phân công nhiệm vụ, chỉ đạo kế toán và thủ quỹ lập, theo dõi, hạch toán trên hai hệ thống sổ sách kế toán bằng phần mềm Misa.
Trong đó, một hệ thống sổ sách kế toán phục vụ kê khai thuế, chỉ phản ánh một phần doanh thu có hóa đơn, chứng từ; hệ thống còn lại là sổ sách kế toán nội bộ để theo dõi doanh thu không có hóa đơn, chứng từ.
Tổng doanh thu thực tế của 9 công ty được xác định là 1.177 tỷ đồng. Tuy nhiên, doanh thu kê khai thuế chỉ hơn 115,9 tỷ đồng, còn doanh thu bỏ ngoài sổ sách, không kê khai nộp thuế lên tới hơn 1.061 tỷ đồng.
Cơ quan tố tụng xác định hành vi này gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước số tiền thuế khoảng 106 tỷ đồng. Sau khi trừ giá trị hàng giả, thiệt hại còn khoảng 100 tỷ đồng.
Ngoài ra, Vũ Mạnh Cường còn lợi dụng các mối quan hệ để móc nối, liên hệ và đưa hối lộ cho một số lãnh đạo, cán bộ và những người có khả năng kết nối với người có chức vụ, quyền hạn. Mục đích là tạo điều kiện thuận lợi trong việc đăng ký hồ sơ công bố sản phẩm, tự công bố sản phẩm tại Chi cục Vệ sinh an toàn thực phẩm tỉnh Hòa Bình (cũ).
Khi vi phạm bị phát hiện, bị can tiếp tục tìm cách đưa tiền nhờ giúp đỡ để Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood không bị xử lý.
Sản xuất sữa giả là tội ác với cộng đồng
Sữa dành cho trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai, người bệnh và người cao tuổi là những sản phẩm liên quan trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng con người. Vì vậy, việc cắt giảm nguyên liệu, làm giả thành phần dinh dưỡng để trục lợi không còn là hành vi gian lận thương mại thông thường, mà là sự xuống cấp đạo đức nghiêm trọng và là tội ác đối với cộng đồng.
Những hộp sữa giả có thể xuất hiện trong bữa ăn của trẻ nhỏ, trong khẩu phần dinh dưỡng của người bệnh, người già với niềm tin đó là sản phẩm bảo vệ sức khỏe. Nhưng phía sau đó là lòng tham bất chấp hậu quả, coi thường sức khỏe và sự an toàn của người tiêu dùng để đổi lấy lợi nhuận phi pháp. Một xã hội không thể chấp nhận việc sức khỏe nhân dân bị đem ra làm công cụ kiếm tiền bằng những thủ đoạn vô lương tâm như vậy.
Liên tiếp thời gian gần đây, nhiều đường dây sản xuất, buôn bán thực phẩm giả, thuốc giả, sữa giả quy mô lớn đã bị phát hiện, triệt phá. Điều đó cho thấy mặt trái đáng báo động của thị trường khi có những đối tượng sẵn sàng bất chấp pháp luật, đạo đức và sức khỏe cộng đồng để thu lợi bất chính. Việc các cơ quan điều tra, truy tố mạnh tay xử lý hàng loạt vụ án không chỉ nhằm trừng trị tội phạm, mà còn là thông điệp cứng rắn rằng những hành vi đầu độc thị trường, xâm hại sức khỏe nhân dân sẽ không thể bị bỏ qua.
Đằng sau mỗi vụ án thuốc giả, sữa giả không chỉ là thiệt hại kinh tế, mà còn là nguy cơ bào mòn niềm tin xã hội, đe dọa trực tiếp đến an toàn sức khỏe cộng đồng. Vì vậy, việc phát hiện sớm, xử lý nghiêm và bịt kín các lỗ hổng quản lý cần được thực hiện quyết liệt hơn nữa để ngăn hàng giả tiếp tục len lỏi vào đời sống người dân.
Nguyễn Khánh