Tối ưu thuế hợp pháp giúp nâng cao hiệu quả cho các tập đoàn, tổng công ty

9 giờ trướcBài gốc

Lựa chọn mô hình tổ chức phù hợp

Tại sự kiện kết nối kinh doanh dành cho các nhà lãnh đạo và giám đốc điều hành doanh nghiệp vừa và lớn tại Việt Nam, bà Nguyễn Thị Cúc, nguyên Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA), trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam đã chia sẻ về vấn đề tối ưu thuế hợp pháp cho các tập đoàn, tổng công ty.

Bà Cúc cho rằng, để tối ưu thuế trong hoạt động kinh doanh ban lãnh đạo cần lựa chọn mô hình tổ chức phù hợp theo mục tiêu, định hướng của tập đoàn, tổng công ty. Theo đó, doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ trong việc lưạ̣ chọn mô hình công ty mẹ - công ty con; mô hình tập đoàn. Từ đó, đưa ra các giải pháp cơ cấu hoặc tái cấu trúc sở hữu vốn, phân phối lợi nhuận nhằm tuân thủ các quy định về thuế, đồng thời được hưởng các quy định tốt nhất về thuế: doanh thu tính thuế, chi phí được trừ, ưu đãi thuế, quy định về chuyển giá, thuế tối thiểu toàn cầu nhằm giảm chi phí thuế, nâng cao tính tuân thủ, giảm thiểu, hạn chế rủi ro trong thực thi.

Bà Nguyễn Thị Cúc chia sẻ tại sự kiện kết nối kinh doanh dành cho các nhà lãnh đạo và giám đốc điều hành doanh nghiệp vừa và lớn tại Việt Nam.

Doanh nghiệp cần phân tích những ưu thế, rủi ro của mỗi cấu trúc mô hình theo điều kiện cụ thể và mong muốn hướng tới mục tiêu vừa tăng cường quản lý tuân thủ thuế, theo thu hướng tiết kiệm chi phí, tối đa ưu đãi vừa nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Đối với mô hình công ty mẹ - công ty con, theo bà Nguyễn Thị Cúc, mô hình này sẽ chủ động và thuận lợi hơn trong kiểm soát dòng vốn, lợi nhuận; có thể tác động đến phân bổ, điều tiết, lợi nhuận, chi phí hợp lý giữa các công ty con. Tuy nhiên dễ rơi vào tình trạng chuyển giá, do phát sinh các giao dịch không đúng giá thị trường; phải tính lại theo giá giao dịch độc lập, loại trừ chi phí lãi vay không chế theo quy định về giao dịch liên kết.

Trong khi đó, mô hình tập đoàn sẽ giúp tạo thương hiệu mạnh, dễ huy động vốn; có thể tận dụng ưu đãi thuế theo ngành/lĩnh vực. Mặc dù vậy, mô hình này có cơ cấu phức tạp, khó quản lý thuế tập trung; dễ phát sinh chi phí tuân thủ cao.

Bà Cúc cho rằng, khi lập phương án sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp cần gắn với cơ cấu hệ thống chính sách thuế hiện hành đang áp dụng và định hướng thay đổi chính sách, quản lý thuế trong tương lai theo định hướng của nhà nước.

Các trường hợp không nghiên cứu, nắm kỹ tác động của chính sách thuế, quản lý thuế dẫn đến doanh nghiệp cố gắng áp dụng công nghệ, tăng năng suất lao động nhưng vẫn kém hiệu quả do không tính đầy đủ yếu tố giá thành, chi phí, giá bán thuế GTGT đầu vào, thuế nhập khẩu… thuế nhà thầu, thuế của tổ chức cá nhân nước ngoài không hiện diện tại Việt Nam bao gồm cả kinh doanh qua sàn thương mại điện tử.

Trước thực tế trên, bà Nguyễn Thị Cúc khuyến cáo doanh nghiệp cần bố trí nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu về công tác thuế của doanh nghiệp, đảm bảo lập kế hoạch tối ưu về thuế như đăng ký thuế, tính thuế, khai thuế, nộp thuế. Doanh nghiệp cần lựa chọn mô hình phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của mình; tổ chức bộ máy kế toán hoàn thiện; tổ chức bộ mày, tự khai, tự tính tự nộp, thuê tư vấn rà soát bên ngoài theo vụ việc; ký hợp đồng sử dụng dịch vụ đại lý thuế.

Lựa chọn địa bàn, lĩnh vực đầu tư phù hợp, cân nhắc ưu đãi thuế

Bên cạnh việc lựa chọn mô hình tổ chức, một trong những vấn đề quan trọng giúp tối ưu hóa thuế, theo bà Nguyễn Thị Cúc đó là việc lựa chọn địa bàn, lĩnh vực đầu tư phù hợp với thế mạnh của doanh nghiệp và cân nhắc ưu đãi thuế.

Theo phân tích của chuyên gia, doanh nghiệp hiện có 2 hướng lựa chọn: đầu tư trong nước hoặc đầu tư ra nước ngoài, mỗi phương thức mang đặc thù về nghĩa vụ thuế.

Đối với đầu tư trong nước, trường hợp bên nhận đầu tư đã kê khai và nộp thuế TNDN, phần lợi nhuận chia cho bên đi đầu tư sẽ được miễn thuế TNDN, kể cả khi doanh nghiệp nhận đầu tư đang trong thời gian được miễn, giảm thuế.

Đối với đầu tư ra nước ngoài, chính sách thuế phụ thuộc vào việc Việt Nam đã ký hay chưa ký Hiệp định tránh đánh thuế 2 lần với quốc gia tiếp nhận đầu tư. Nếu đã ký hiệp định, việc thực hiện nghĩa vụ thuế tuân thủ theo hiệp định giữa 2 nước. Nếu chưa ký hiệp định, doanh nghiệp phải kê khai và nộp thuế TNDN theo quy định của pháp luật Việt Nam, kể cả khi đang được hưởng ưu đãi tại nước sở tại, với thuế suất phổ biến 20%.

Thu nhập từ hoạt động đầu tư ra nước ngoài phải kê khai vào kỳ quyết toán thuế phát sinh. Lãi lỗ từ dự án ở nước ngoài không được bù trừ với lãi lỗ từ hoạt động trong nước khi tính thuế TNDN.

Bà Nguyễn Thị Cúc cho biết, hiện Việt Nam đã ký hiệp định tránh đánh thuế 2 lần với hơn 75 quốc gia, trong đó có Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore…

Song song với đó, Chủ tịch VTCA cho rằng, doanh nghiệp cần nắm chắc nguyên tắc, đối tượng áp dụng ưu đãi thuế TNDN để xác định doanh nghiệp có được ưu đãi không, ưu đãi những gì và mức thuế suất miễn, giảm ra sao?

Chính sách ưu đãi hiện áp dụng theo ngành nghề; địa bàn khó khăn, đặc biệt khó khăn, khu kinh tế, khu công nghệ cao, khu nông nghiệp công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung…

Danh mục ngành nghề ưu đãi thuế đang mở rộng theo hướng khuyến khích đổi mới sáng tạo và công nghệ cao như: sản xuất phần mềm, an toàn thông tin mạng, công nghệ số trọng điểm, chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo… Một số lĩnh vực mới như sản xuất, lắp ráp ôtô; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa; hoạt động xã hội hóa; lĩnh vực báo chí cũng được bổ sung ưu đãi.

Bà Nguyễn Thị Cúc cũng chỉ ra một nội dung quan trọng khác trong tối ưu hóa thuế là tính toán, xác định đúng các khoản chi phí được trừ khi tính thuế TNDN và thu nhập chịu thuế TNCN.

Đối với thuế TNDN, doanh nghiệp cần lưu ý việc ghi nhận chi phí hủy hàng tồn kho trong trường hợp hàng hóa hư hỏng do biến đổi tự nhiên, lỗi thời, hết hạn sử dụng hoặc không đủ điều kiện lưu thông theo quy định chuyên ngành. Các khoản chi phí hủy hàng, nguyên vật liệu, linh kiện không còn nhu cầu sử dụng được tính vào chi phí được trừ nếu có hồ sơ, chứng từ đầy đủ. Một số khoản chi không được trừ khi tính thuế TNDN như: tiền phạt vi phạm hành chính, phạt vi phạm thuế, tiền chậm nộp; chi lãi vay tương ứng phần vốn điều lệ chưa góp đủ theo tiến độ; chi trả lãi vay vượt mức trần lãi suất quy định của Bộ luật Dân sự...

Về chi phí tiền lương và phúc lợi người lao động, theo Chủ tịch VTCA, doanh nghiệp chỉ được tính vào chi phí hợp lệ nếu khoản chi có quy chế rõ ràng, ghi cụ thể trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế tài chính. Tiền lương, tiền thưởng đã hạch toán nhưng không chi thực tế hoặc thiếu chứng từ thanh toán sẽ không được trừ. Các khoản chi phúc lợi vượt quá một tháng lương bình quân/năm cũng bị khống chế.

Ngoài ra, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý cách chi trang phục, công tác phí, ăn giữa ca, chi đặc thù cho lao động nữ, khấu hao tài sản cố định… cần thực hiện phù hợp có lợi cho người lao động để tối ưu thuế.

An Nhiên

Nguồn TCDN : https://taichinhdoanhnghiep.net.vn/toi-uu-thue-hop-phap-giup-nang-cao-hieu-qua-cho-cac-tap-doan-tong-cong-ty-d64039.html