Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: THX/TTXVN
Kênh CNBC cho biết gần đây, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết họ đang cân nhắc một loạt phương án liên quan tới Greenland, bao gồm cả việc sử dụng quân đội Mỹ hoặc đạt được một thỏa thuận để mua lại vùng lãnh thổ này từ Đan Mạch.
Vào ngày 9/1, Tổng thống Trump nói rằng chính quyền của ông sẽ hành động đối với Greenland “dù họ có thích hay không”, tiếp tục leo thang tuyên bố khi ông thúc đẩy mục tiêu giành quyền kiểm soát vùng lãnh thổ thuộc Đan Mạch này cho Mỹ.
“Tôi muốn đạt được một thỏa thuận, theo cách dễ dàng. Nhưng nếu chúng tôi không làm theo cách dễ, thì chúng tôi sẽ làm theo cách khó”, ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.
Những phát biểu này được đưa ra trong cuộc gặp với các lãnh đạo ngành dầu mỏ để thảo luận về triển vọng kinh doanh tại Venezuela.
Chưa đầy một tuần trước đó, quân đội Mỹ đã tiến vào quốc gia Nam Mỹ giàu dầu mỏ này và bắt giữ nhà lãnh đạo của họ, ông Nicolás Maduro, đưa về New York xét xử với những cáo buộc mà ông Maduro bác bỏ
Từ lâu, Tổng thống Trump đã tìm cách tiếp quản Greenland, chủ yếu viện dẫn tầm quan trọng của hòn đảo Bắc Cực này đối với an ninh quốc gia của Mỹ.
Đan Mạch và các đồng minh châu Âu của nước này trong NATO - liên minh quân sự do Mỹ đồng sáng lập - đã phản đối, tái khẳng định rằng Greenland không phải để bán.
Thủ tướng Đan Mạch, bà Mette Frederiksen cũng kêu gọi ông Trump “hãy chấm dứt những lời đe dọa”, đồng thời cho rằng một động thái quân sự của Mỹ nhằm chiếm quyền kiểm soát Greenland sẽ đồng nghĩa với sự chấm dứt của liên minh quân sự NATO.
Đan Mạch là một thành viên NATO, và Điều 5 của NATO quy định rằng nếu một quốc gia thành viên bị tấn công vũ trang, tất cả các thành viên khác sẽ coi đó là một cuộc tấn công nhằm vào chính họ và sẽ làm những gì cần thiết để hỗ trợ quốc gia bị tấn công.
Phát biểu với truyền thông địa phương hôm 5/1, bà Mette Frederiksen nói: “Nếu Mỹ lựa chọn tấn công quân sự một quốc gia NATO khác, thì mọi thứ sẽ chấm dứt. Điều đó bao gồm cả NATO của chúng ta, và do đó là cả nền an ninh đã được duy trì kể từ khi Thế chiến thứ Hai kết thúc”.
Các lãnh đạo châu Âu cũng phản đối mạnh mẽ những phát ngôn của Tổng thống Trump về Greenland, khẳng định rằng tương lai của hòn đảo chỉ có thể do người dân Greenland và Đan Mạch quyết định.
Theo hãng tin Reuters, trong một tuyên bố chung đưa ra vào ngày 6/1, các nhà lãnh đạo Pháp, Đức, Italy, Ba Lan, Tây Ban Nha, Anh và Đan Mạch nêu rõ: “Greenland thuộc về người dân của mình. Chỉ có Đan Mạch và Greenland, và không ai khác, mới có quyền quyết định các vấn đề liên quan đến Đan Mạch và Greenland”.
Một góc thủ phủ Nuuk của Greenland, Đan Mạch. Ảnh: THX/TTXVN
Tuy nhiên, chính quyền Trump vẫn cho biết hiện họ đang cân nhắc nhiều phương án khác nhau liên quan tới Greenland, bao gồm cả việc sử dụng quân đội Mỹ.
Vào ngày 6/1, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết các quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ đang thảo luận một loạt phương án nhằm giành quyền kiểm soát Greenland, trong đó có việc sử dụng quân đội Mỹ để chiếm giữ bằng vũ lực.
Theo CBS News, bà Leavitt nói: “Tổng thống Trump đã nhiều lần khẳng định rõ rằng việc giành quyền kiểm soát Greenland là một ưu tiên an ninh quốc gia của Mỹ, và điều đó có ý nghĩa sống còn để răn đe các đối thủ của chúng ta tại khu vực Bắc Cực”.
Thư ký báo chí Nhà Trắng cho biết thêm: “Tổng thống và ê-kíp của ông đang thảo luận một loạt phương án để theo đuổi mục tiêu đối ngoại quan trọng này, và dĩ nhiên, việc sử dụng quân đội Mỹ luôn là một lựa chọn trong thẩm quyền của tổng tư lệnh”.
Việc đạt được một thỏa thuận mua lại vùng lãnh thổ này từ Đan Mạch cũng được tính đến.
Theo hãng tin Reuters của Anh hôm 9/1, các quan chức chính phủ Mỹ cũng đã tính tới khả năng gửi các khoản tiền mặt lớn trực tiếp cho người dân Greenland nhằm thuyết phục họ gia nhập Mỹ.
Khi được hỏi hôm 9/1 rằng các khoản chi trả đó có thể lên tới bao nhiêu, Tổng thống Trump cho biết: “Hiện tại tôi chưa nói về tiền cho Greenland”.
“Tôi có thể sẽ nói về chuyện đó, nhưng ngay lúc này, chúng tôi sẽ làm điều gì đó với Greenland, dù họ có thích hay không”, ông Trump nói.
“Bởi vì nếu chúng tôi không làm, Liên bang Nga hoặc Trung Quốc sẽ chiếm Greenland, và chúng tôi sẽ không để Liên bang Nga hay Trung Quốc trở thành hàng xóm của mình”, nhà lãnh đạo Mỹ nói thêm.
Tổng thống Trump cho biết dù ông là “một người rất hâm mộ” Đan Mạch, nhưng “việc họ có một con thuyền cập bến ở đó 500 năm trước không có nghĩa là họ sở hữu mảnh đất đó. Chắc chắn chúng tôi cũng đã có rất nhiều con thuyền tới đó”.
“Vì vậy, chúng tôi sẽ làm điều gì đó với Greenland, hoặc theo cách nhẹ nhàng, hoặc theo cách khó khăn hơn”, ông Trump nhấn mạnh.
Quân đội Mỹ hiện đã duy trì một căn cứ tại Greenland, và theo các thông tin được đưa ra, Washington có khả năng mở rộng sự hiện diện quân sự tại đây nếu muốn.
Nhưng theo ông Trump, như vậy vẫn chưa đủ.
“Khi chúng tôi sở hữu nó, chúng tôi sẽ bảo vệ nó. Bạn không thể bảo vệ các thỏa thuận thuê theo cách giống như vậy, bạn phải sở hữu nó”, nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố.
Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc