Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, chỉ có đạo đức và tư duy của ông mới giới hạn các hành động của nhà lãnh đạo này. (Nguồn: Bloomberg)
Báo The Guardian đưa tin, hai nguyên thủ Pháp và Đức đã đồng loạt đưa ra những chỉ trích gay gắt hiếm thấy đối với chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump, khi cho rằng Washington đang "thoát ly khỏi các chuẩn mực quốc tế", còn trật tự thế giới có nguy cơ trượt dốc thành nơi kẻ mạnh tùy ý chiếm đoạt.
Tổng thống Trump: "Tôi không cần luật pháp quốc tế"
Trong một cuộc phỏng vấn mới đây với báo New York Times, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố: "Tôi không cần luật pháp quốc tế". Nhà lãnh đạo khẳng định, "điều duy nhất có thể ngăn cản" các hành động của ông là "đạo đức và tư duy" của chính mình, song lưu ý: "Tôi không có ý định làm hại ai cả".
Khẳng định chính quyền dưới thời ông cần tuân thủ luật pháp quốc tế, song Tổng thống Mỹ nói thêm: "Điều đó phụ thuộc vào định nghĩa của bạn về luật pháp quốc tế là gì".
Những tuyên bố trên của ông Trump đưa ra trong bối cảnh chính quyền của ông đã thực hiện cuộc tấn công chấn động vào Venezuela hôm 3/1 và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro cùng phu nhân. Bên cạnh đó, Tổng thống Trump đang xem xét " một loạt các lựa chọn" nhằm giành quyền kiểm soát Greenland, vùng lãnh thổ tự quản của Đan Mạch, đồng minh của Washington trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO)
Cũng trong cuộc phỏng vấn, Tổng thống Trump tỏ ra không mấy quan tâm đến hiệp ước kiểm soát vũ khí cuối cùng giữa Mỹ và Nga sắp hết hạn vào ngày 5/2, có tên Hiệp ước Cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START), nhấn mạnh rằng: "Cứ để nó hết hạn. Chúng ta sẽ ký một thỏa thuận tốt hơn", gợi ý nên đưa thêm Trung Quốc và "một vài bên khác tham gia".
Tổng thống Pháp: "Sự quay lưng với các đồng minh"
Trong một phản ứng gay gắt về những hành động của Mỹ gần đây, ngày 8/1, phát biểu trước đoàn ngoại giao Pháp tại Điện Elysee, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron gay gắt: "Mỹ là cường quốc đã được thiết lập, nhưng đang dần quay lưng với một số đồng minh và phá vỡ những quy tắc quốc tế mà cho đến gần đây chính họ còn cổ súy".
Theo nhà lãnh đạo, thế giới hiện nay đang bước vào "kỷ nguyên của các cường quốc", nơi tồn tại "cám dỗ thực sự nhằm phân chia lại thế giới".
Nguyên thủ quốc gia Pháp nhấn mạnh, Paris "bác bỏ chủ nghĩa thực dân và chủ nghĩa đế quốc mới, đồng thời cũng bác bỏ cả thân phận chư hầu và tâm lý đầu hàng". Ông cho rằng những gì Pháp và châu Âu đã đạt được là "đi đúng hướng", tăng cường quyền tự chủ chiến lược, giảm sự phụ thuộc vào Mỹ và Trung Quốc.
Tổng thống Đức: "Đứt gãy mang tính thời đại" thứ hai
Tối 7/1, tại một hội thảo ở Berlin nhân dịp sinh nhật lần thứ 70 của mình, Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier cảnh báo, nền dân chủ toàn cầu đang bị đe dọa. Theo ông, chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga ở Ukraine là một bước ngoặt lịch sử, nhưng những hành xử tiếp theo của Mỹ đã tạo ra một "đứt gãy mang tính thời đại" thứ hai.
Nhà lãnh đạo nói rõ: "Đã xảy ra một sự sụp đổ về giá trị từ chính đối tác quan trọng nhất của chúng ta – nước Mỹ, quốc gia từng góp phần xây dựng trật tự thế giới này".
Theo Tổng thống Đức, sự xói mòn của trật tự thế giới đã đạt tới mức độ đáng báo động. Các quốc gia nhỏ và yếu đứng trước nguy cơ trở nên "hoàn toàn không có khả năng tự vệ", trong khi cả những khu vực rộng lớn có thể bị đối xử "như tài sản riêng của một vài cường quốc".
Ông cho rằng điều này buộc châu Âu phải điều chỉnh lại chính sách an ninh: "Chúng ta không được yếu đuối", nhắc nhở rằng Đức chỉ có thể đóng vai trò thực chất "nếu được coi trọng, kể cả về mặt quân sự" và đó là "mục tiêu cần đạt được".
Những tuyên bố đưa ra trong bối cảnh các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU), vốn bị giằng co giữa yêu cầu bảo vệ luật pháp quốc tế và nhu cầu duy trì quan hệ với Mỹ với tư cách là đối tác kinh tế then chốt cũng như đồng minh quốc phòng quan trọng tại Ukraine và các khu vực khác, đang gặp khó khăn trong việc thống nhất phản ứng chung trước các hành động của Washington.
Dù không nêu đích danh, cả hai nhà lãnh đạo đều được hiểu là đang đề cập cuộc đột kích của Mỹ vào Caracas cuối tuần trước và việc bắt giữ Tổng thống Maduro, cũng như tham vọng giành quyền kiểm soát Greenland mà Tổng thống Trump nhiều lần tuyên bố.
Bảo Minh