Tốt nghiệp xuất sắc Bách khoa, nam sinh từng đi 8 nước học thẳng tiến sĩ ở Pháp

4 giờ trướcBài gốc

Lựa chọn ngành từ sức hút của khoa học liên ngành

Lê Thanh Tài nhận bằng xuất sắc ngành Vật liệu và Năng lượng chương trình kỹ sư chất lượng cao Việt - Pháp, Trường ĐH Bách khoa TPHCM trong đợt tốt nghiệp vừa qua.

5 năm trước, quyết định lựa chọn ngành học của Tài xuất phát từ hai lý do. Thứ nhất là sức hút của lĩnh vực liên ngành, kết hợp hóa học, vật lý, cơ học và kỹ thuật, mở ra cơ hội tiếp cận các công nghệ cốt lõi như lưu trữ năng lượng, vật liệu hai chiều, thiết bị bán dẫn. Thứ hai, chương trình PFIEV kết hợp nền tảng kỷ luật của Việt Nam và chuẩn đào tạo thực nghiệm của Pháp, đề cao tư duy kỹ sư, khả năng tự học và tiếp cận nghiên cứu từ sớm.

Lê Thanh Tài trong thời gian trao đổi luận văn tốt nghiệp tại Viện Pprime, Đại học Poitiers (3–10/2025). Ảnh: NVCC

Ngay từ nhỏ, Tài đã bộc lộ tính tò mò với khoa học, thường tự mày mò tháo lắp đồ chơi để khám phá cấu tạo bên trong. Khi bước vào môi trường đại học, Tài nhận ra đây chính là nơi phù hợp để phát triển tinh thần khám phá ấy. Ngay từ năm nhất, Tài xin tham gia hỗ trợ các anh chị nghiên cứu sinh trong phòng thí nghiệm. Việc bắt đầu sớm giúp Tài nhanh chóng hình thành thói quen tự học, đọc tài liệu gốc, thử - sai liên tục trong phòng lab, đặt câu hỏi và tự tìm lời giải trước khi nhờ đến sự hỗ trợ của thầy cô.

Tài cũng tuân thủ kỷ luật học tập chặt chẽ, lập kế hoạch theo tuần, phân bổ thời gian cho lớp học - phòng lab, tự học và ghi chú toàn bộ thí nghiệm, bài giảng một cách hệ thống. Sự kết hợp giữa tò mò, chủ động và kỷ luật đã giúp Tài vừa giữ vững điểm số cao, vừa theo đuổi nghiên cứu chuyên sâu ngay từ những năm đầu đại học.

Trong suốt 5 năm học và chuẩn bị cho định hướng tiến sĩ, Tài gần như chưa từng bỏ cuộc. Cậu luôn giữ quan điểm: Những thứ mình thích thì sẽ làm đến cùng và mỗi khó khăn không phải thất bại, mà chỉ là dấu hiệu mình chưa cố gắng đủ.

Hành trình học thuật qua 8 quốc gia

Từ năm 2023-2025, Tài tham gia nhiều chương trình học thuật và nghiên cứu tại 8 quốc gia ở châu Á và châu Âu, gồm Đài Loan, Thái Lan, Indonesia, Myanmar, Hàn Quốc, Ý, Hà Lan và Pháp.

Các hoạt động trải dài từ chương trình học theo dự án (PBL), hội thảo quốc tế, trại hè chuyên ngành bán dẫn - năng lượng đến thực tập nghiên cứu và trao đổi học thuật theo diện Erasmus+.

Trong đó, giai đoạn thực tập tại National Chung Cheng University (Đài Loan) được xem là bước ngoặt quan trọng. Tại đây, Tài làm việc trực tiếp với các giáo sư trong lĩnh vực vật liệu năng lượng, học cách đặt vấn đề khoa học, thiết kế thí nghiệm và phân tích dữ liệu theo chuẩn quốc tế. Mỗi buổi thảo luận chuyên môn hay mỗi phép đo trong phòng lab đều trở thành trải nghiệm giúp Tài hình thành tư duy nghiên cứu bài bản và tác phong làm việc chuyên nghiệp.

Việc liên tục học tập trong môi trường đa văn hóa cũng đặt ra nhiều thách thức về ngôn ngữ, phương pháp làm việc và tiêu chuẩn nghiên cứu. Tuy nhiên, chính quá trình thích nghi đó giúp Tài rèn luyện khả năng làm việc độc lập, giao tiếp học thuật và duy trì hiệu quả nghiên cứu trong môi trường quốc tế.

Nam sinh dự hội thảo tại Đại học Công nghệ Mandalay (Myanmar, 3/2024). Ảnh: NVCC

Việc liên tục dịch chuyển giữa nhiều quốc gia đem lại không ít thử thách cho Tài như rào cản ngôn ngữ, khác biệt văn hóa, phong cách làm việc kỷ luật và tốc độ cao. Mỗi phòng thí nghiệm lại có quy trình, tiêu chuẩn an toàn và cách quản lý dữ liệu riêng, buộc Tài phải thích nghi nhanh để bắt kịp nhịp nghiên cứu.

Những kỹ năng mềm được rèn luyện trong quá trình học tại Bách khoa như tinh thần tự học, khả năng làm việc nhóm, giao tiếp khoa học và nghiên cứu độc lập trở thành điểm tựa quan trọng. Tài luôn chủ động đọc tài liệu, đặt giả thuyết, thiết kế thí nghiệm và tự giải quyết vấn đề, đồng thời học cách đặt câu hỏi rõ ràng, trao đổi minh bạch với giáo sư và tôn trọng sự khác biệt văn hóa. Nhờ đó, dù môi trường thay đổi liên tục, hiệu quả nghiên cứu vẫn được duy trì ổn định.

Sau khi tốt nghiệp, Tài nhận được cơ hội theo học tiến sĩ tại Đại học Bordeaux (Pháp), môi trường nghiên cứu mạnh về vật liệu bán dẫn, điện hóa và năng lượng bền vững. Định hướng nghiên cứu của Tài tập trung vào vật liệu khung cơ - kim (MOF) và các dẫn xuất MOF bán dẫn.

Hai hướng ứng dụng chính được Tài theo đuổi là ứng dụng MOF trong xử lý nước thải bằng điện hóa và phát triển điện cực cho sản xuất hydro xanh.

Việc quyết định bỏ qua bậc thạc sĩ để theo đuổi thẳng chương trình tiến sĩ (PhD) là bước đi đòi hỏi sự tự tin và chuẩn bị kỹ lưỡng. Với Tài, nền tảng quan trọng đến từ chương trình PFIEV - được thiết kế theo tiêu chuẩn châu Âu và được công nhận tương đương Diplôme d’Ingénieur (BAC+5), tương đương trình độ thạc sĩ trong hệ thống giáo dục Pháp.

Bên cạnh đó là quá trình chuẩn bị chuyên môn kéo dài nhiều năm như tham gia nghiên cứu từ năm nhất, thực nghiệm tại nhiều phòng thí nghiệm quốc tế ở Đài Loan, Italy, Pháp cộng thêm việc tích lũy tư duy nghiên cứu độc lập, kỹ năng thiết kế thí nghiệm và xử lý dữ liệu. Việc có công bố quốc tế Q1, báo cáo hội nghị cùng mạng lưới quan hệ học thuật với nhiều giáo sư trong lĩnh vực vật liệu - năng lượng đã tạo nền tảng vững chắc để Tài được đề xuất vào chương trình PhD.

Với Lê Thanh Tài, lựa chọn đi thẳng tiến sĩ không phải là bước đi mạo hiểm, mà là kết quả của một hành trình chuẩn bị bài bản. Từ nền tảng đào tạo kỹ sư chất lượng cao, trải nghiệm nghiên cứu quốc tế đến khát vọng theo đuổi khoa học vật liệu - năng lượng, minh chứng bước ra thế giới bằng nội lực học thuật và bản lĩnh nghiên cứu độc lập.

Lê Huyền

Nguồn VietnamNet : https://vietnamnet.vn/tot-nghiep-xuat-sac-bach-khoa-nam-sinh-tung-di-8-nuoc-hoc-thang-tien-si-o-phap-2493585.html