TP.HCM có tốc độ lún trung bình 2 cm/năm, gia tăng khả năng ngập

TP.HCM có tốc độ lún trung bình 2 cm/năm, gia tăng khả năng ngập
3 giờ trướcBài gốc
Sở Xây dựng TP.HCM vừa đưa ra kế hoạch giải quyết căn bản tình trạng ngập úng trên địa bàn TP.
Sụt lún làm gia tăng ngập úng
Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP, khu vực TP.HCM (cũ) vẫn diễn ra tình trạng ngập tại nhiều điểm thấp và khu vực có mật độ xây dựng dày đặc.
Nguyên nhân gây ngập được Sở Xây dựng xác định là do biến đổi khí hậu làm gia tăng tần suất và cường độ các trận mưa cực đoan; nước biển dâng khiến mực nước nền tại các cửa sông, kênh rạch luôn ở mức cao, thu hẹp thời gian thoát nước tự chảy; triều cường đạt mức trên +1,80 m tại trạm Phú An và Nhà Bè làm ngập các cửa xả và khiến hệ thống cống không thể hoạt động hiệu quả.
Khu vực TP.HCM (cũ) có tốc độ lún trung bình khoảng 2 cm/năm. Việc sụt lún gây hư hại các công trình. Ảnh: NC
Bên cạnh đó, tình trạng sụt lún nền đất, làm giảm độ dốc cống và tăng nguy cơ ngập sâu, cụ thể:
Khu vực TP.HCM (cũ) là khu vực lún nhanh và trên diện rộng, tốc độ lún trung bình khoảng 2 cm/năm, nhiều khu vực ghi nhận 2–5 cm/năm, riêng các vùng có mật độ xây dựng cao có thể đạt 7–8 cm/năm, tổng lún tích lũy phổ biến 20–30 cm trong 10–12 năm, một số điểm đo vượt 50 cm.
Các khu vực chịu ảnh hưởng mạnh gồm quận 7 (cũ), quận 8 (cũ), Bình Tân (cũ), Nhà Bè (cũ), dọc sông Sài Gòn và một phần TP Thủ Đức (cũ), Hóc Môn (cũ), Củ Chi (cũ).
Khu vực Bình Dương (cũ) chưa có bản đồ công bố tốc độ lún theo cm/năm trên phạm vi toàn tỉnh nhưng cũng ghi nhận hiện tượng lún, nứt cục bộ tại các dự án đô thị, công nghiệp, đặc biệt tại thành phố Thủ Dầu Một và các khu vực có nền đất yếu, nơi thi công hạ tầng kỹ thuật, cống – tuyến ngầm hoặc san lấp nền với tải trọng lớn.
Nguy cơ lún gia tăng được cảnh báo trong bối cảnh tỉnh mở rộng quy mô 48–50 khu công nghiệp đến năm 2050.
Khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) có tình trạng xói lở bờ biển, sạt lở kè, bồi lấp, dịch chuyển đất ven bờ. Các khu vực như Vũng Tàu, Long Điền, Đất Đỏ và Xuyên Mộc đang chịu tác động mạnh của sóng, triều và nước biển dâng (dự báo tăng khoảng 33 cm đến năm 2050), làm gia tăng rủi ro mất ổn định nền đất ven biển.
Quy hoạch chống ngập cũ phần lớn không còn phù hợp
Theo đánh giá của Sở Xây dựng TP.HCM, các quy hoạch thoát nước, chống ngập được phê duyệt giai đoạn trước 2020 phần lớn không còn phù hợp vì sử dụng thông số mưa thiết kế, triều và mực nước biển dâng đã lạc hậu.
Tình trạng sụt lún nhanh 20–50 cm, đặc biệt tại TP.HCM, khiến cao độ nền thiết kế bị thấp hơn thực tế, làm giảm đáng kể hiệu quả các công trình cống, đê, trạm bơm.
Ngoài ra hệ thống thoát nước hiện hữu không đáp ứng khi xuất hiện tổ hợp mưa lớn kết hợp với triều cường và sụt lún nền, dẫn đến ngập sâu, kéo dài.
Mưa lớn kết hợp triều cường gây nên tình trạng ngập ở TP.HCM. Ảnh: NC
Các quy hoạch cũ chưa tích hợp đầy đủ yếu tố biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xói lở, bão mạnh cũng như chưa đánh giá rủi ro lan truyền theo lưu vực liên tỉnh.
Chính vì vậy, Sở Xây dựng đã đưa ra nhiều giải pháp để chống ngập trong thời gian tới, cụ thể:
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, mực nước biển dâng, mưa cực đoan và sụt lún nền gia tăng nhanh, TP.HCM cần ưu tiên triển khai đồng thời ba nhóm giải pháp:
Thứ nhất là quy hoạch-thể chế-công nghệ; thứ hai là hạ tầng xanh- trữ nước và thứ ba là công trình cứng bảo vệ- tiêu thoát nước.
Trong đó, nhiệm vụ cấp bách nhất là rà soát và hoàn thiện hệ thống đê, kè, cống ngăn triều kết hợp trạm bơm, đồng thời bổ sung các hồ điều tiết chiến lược theo lưu vực. Đây là nhóm giải pháp có tác dụng trực tiếp trong việc giảm ngập do triều, hỗ trợ tiêu thoát mưa và cải thiện dung tích trữ nước, đặc biệt tại các khu vực trũng thấp dọc sông Sài Gòn-Đồng Nai và các đô thị công nghiệp mật độ cao.
Để bảo đảm tính thống nhất và hiệu quả trong triển khai, TP cần nghiên cứu hình thành một cơ quan điều phối liên ngành về phòng, chống ngập và thoát nước với chức năng chủ trì lồng ghép quy hoạch, điều phối các dự án theo lưu vực, giám sát tiến độ các công trình trọng điểm, vận hành hệ thống thoát nước thông minh và làm đầu mối phối hợp với các tỉnh trong vùng. Cơ quan này cần được trao đủ thẩm quyền điều phối, đủ nguồn lực và có cơ chế vận hành linh hoạt để xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.
TP.HCM có 159 vị trí ngập
Trên địa bàn TP.HCM mới (sau hợp nhất), tổng hợp ghi nhận 159 vị trí ngập phân bố tại bốn khu vực chính, với các nguyên nhân và mức độ khác nhau.
Khu vực ngập nặng, thường xuyên có nước tụ lại có độ sâu lớn hơn 30 cm, không tiêu thoát hết trong thời gian t > 120 phút sau khi mưa kết thúc.
Khu vực ngập vừa có độ sâu nước từ 15cm–30 cm, không tiêu thoát hết trong khoảng 30 phút đến 120 phút sau khi dứt mưa.
Khu vực ngập nhẹ có độ sâu nước lớn hơn 10cm đến dưới 15 cm, không tiêu thoát hết trong dưới 30 phút sau khi dứt mưa.
Khu vực không ngập có độ sâu nước từ 10 cm trở xuống, tiêu thoát hết trong dưới 30 phút sau khi mưa kết thúc.
NGUYỄN CHÂU
Nguồn PLO : https://plo.vn/tphcm-co-toc-do-lun-trung-binh-2-cmnam-gia-tang-kha-nang-ngap-post893277.html