Những ngày cuối tháng 1/2026, dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm tại TP.HCM đang bước vào giai đoạn giải phóng mặt bằng cao điểm. Tại khu vực phường Gia Định, tiếng máy móc và hoạt động tháo dỡ nhà cửa diễn ra khẩn trương, đánh dấu bước chuyển mình của một trong những công trình cải tạo môi trường quy mô nhất thành phố.
Tại nhiều vị trí ven rạch, các hộ dân đã bắt đầu bàn giao mặt bằng hoàn toàn hoặc một phần theo đúng ranh giới quy hoạch. Việc di dời đang được thực hiện quyết liệt nhằm đảm bảo tiến độ thi công chung của toàn dự án, giải quyết dứt điểm tình trạng ô nhiễm kéo dài.
Toàn cảnh vị trí rạch Xuyên Tâm. Ảnh: Internet
Quy mô và chi phí đầu tư kỷ lục
Rạch Xuyên Tâm có tổng chiều dài gần 9km, nối từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật, đi qua các quận Gò Vấp và Bình Thạnh. Dự án bao gồm tuyến chính dài 6,7km và ba nhánh phụ là rạch Bình Lợi, Bình Triệu và cầu Sơn dài khoảng 2,2km. Đây là tuyến kênh chịu ô nhiễm nặng và là điểm nghẽn thoát nước trọng yếu của khu vực phía Bắc thành phố.
Tổng mức đầu tư của dự án đạt hơn 17.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chiếm tới 14.000 tỷ đồng. Theo thống kê, có hơn 2.230 hộ dân và tổ chức thuộc diện thu hồi đất, trong đó riêng địa bàn quận Bình Thạnh (cũ) có tới 2.078 hộ dân bị ảnh hưởng.
Người dân tiến hành phá dỡ và di dời, nhường mặt bằng cho dự án. Ảnh: Báo VTC News
Thông số kỹ thuật và quy hoạch hạ tầng
Theo phương án quy hoạch, rạch Xuyên Tâm sẽ được nạo vét đạt độ sâu khoảng 3,5m, mở rộng mặt cắt ngang từ 20m đến 30m. Dự án cũng xây dựng hệ thống thu gom và xử lý nước thải, nước mưa riêng biệt để triệt tiêu nguồn gây ô nhiễm, cải thiện chất lượng môi trường nước.
Song song với việc cải tạo dòng kênh, hai bên bờ sẽ hình thành tuyến đường giao thông rộng 6m mỗi bên với hai làn xe. Hệ thống vỉa hè rộng từ 3-4m kết hợp cùng công viên cây xanh và chiếu sáng đô thị sẽ tạo nên một trục cảnh quan hiện đại, góp phần chỉnh trang đô thị khu vực nội đô.
Một đoạn rạch Xuyên Tâm khi nhìn từ trên cao. Ảnh: Internet
Giải quyết các vướng mắc pháp lý và tái định cư
Dù tiến độ đang được đẩy nhanh, dự án vẫn đối mặt với một số khó khăn về pháp lý do tình trạng mua bán nhà đất bằng giấy tay hoặc vi bằng trong quá khứ. Điều này gây trở ngại cho việc xác định giá thuê mua nhà ở xã hội và bố trí các suất tái định cư tối thiểu cho người dân.
Để tháo gỡ, Sở Xây dựng TP.HCM đang khẩn trương rà soát quỹ nhà ở công và sửa chữa các chung cư tái định cư, mục tiêu hoàn thành trước ngày 30/3/2026. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để đảm bảo người dân có nơi ở ổn định sau khi di dời, đồng thời hạn chế tình trạng khiếu nại kéo dài.
Phối cảnh Dự án rạch Xuyên Tâm sau khi tiến hành sửa sang và cải tạo. Ảnh minh họa
TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm vào năm 2028. Khi về đích, công trình không chỉ giải quyết bài toán môi trường mà còn thúc đẩy giá trị bất động sản và chất lượng sống cho người dân tại khu vực phía Bắc thành phố.
*Thông tin dự án có thể thay đổi theo điều chỉnh quy hoạch của cơ quan chức năng. Người dân và nhà đầu tư cần xác minh kỹ các thông tin pháp lý liên quan.
Tuệ Nhân