TP.HCM đặt mục tiêu đến ngày 1.1.2040, toàn bộ phương tiện giao thông đường bộ sẽ sử dụng điện hoặc năng lượng xanh. Ảnh: ST
Ngày 30.5, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết đơn vị tư vấn đã đề xuất lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông từ xe xăng sang xe điện, năng lượng xanh theo từng khu vực. Trước đó, ngày 29.5, cơ quan này đã tổ chức cuộc họp nghe báo cáo kết quả nghiên cứu đề án chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giao thông, đồng thời tham vấn ý kiến chuyên gia, doanh nghiệp và địa phương.
Theo đề xuất, TP.HCM đặt mục tiêu đến ngày 1.1.2040, toàn bộ phương tiện giao thông đường bộ tại thành phố sẽ sử dụng điện hoặc năng lượng xanh. Lộ trình được thiết kế theo từng giai đoạn, gắn với đặc điểm từng khu vực và từng loại phương tiện.
Côn Đảo được xác định là khu vực chuyển đổi sớm nhất. Từ ngày 1.1.2027, toàn bộ xe buýt nội tỉnh phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh. Đến ngày 1.6.2027, hoàn tất chuyển đổi xe máy, trừ xe của người khuyết tật. Đến cuối năm 2027, các loại xe còn lại cơ bản hoàn tất chuyển đổi, ngoại trừ một số phương tiện đặc thù và xe tải trên 1 tấn. Từ ngày 1.1.2030, toàn bộ phương tiện đường bộ tại đặc khu sẽ chuyển sang năng lượng sạch.
Tại các xã Bình Khánh, An Thới Đông, Cần Giờ và Thạnh An, từ năm 2027, xe buýt nội tỉnh phải chuyển đổi hoàn toàn. Đến năm 2030, ô tô, xe máy của cá nhân, hộ gia đình và phương tiện kinh doanh vận tải cơ bản hoàn tất chuyển đổi, trừ một số loại xe đặc thù; đến năm 2035 hoàn tất 100%.
Khu vực bên trong vành đai 2 (vùng lõi TP.HCM cũ) được chọn làm vùng phát thải thấp trong giai đoạn đầu do mật độ phương tiện và mức phát thải cao. Tại đây, từ năm 2027, xe buýt nội tỉnh sử dụng hoàn toàn năng lượng sạch. Taxi và xe hợp đồng dưới 9 chỗ phải đạt tiêu chuẩn khí thải mức 5 từ năm 2028 và chuyển đổi hoàn toàn vào năm 2030 đối với taxi, tiến tới hoàn tất vào năm 2035 với các phương tiện còn lại.
Các phương tiện như xe khách, xe hợp đồng từ 10 chỗ trở lên và xe tải sẽ áp dụng lộ trình siết tiêu chuẩn khí thải, hạn chế theo khung giờ trước khi chuyển đổi hoàn toàn vào năm 2035. Xe công nghệ hai bánh được đề xuất chuyển đổi 100% từ năm 2028, trong khi xe máy cá nhân nâng dần tiêu chuẩn khí thải lên mức 4 vào năm 2029 và hoàn tất chuyển đổi vào năm 2035. Ô tô cá nhân không kinh doanh vận tải cũng áp dụng lộ trình tương tự, tiến tới chuyển đổi hoàn toàn vào năm 2035.
Tại các khu vực còn lại của thành phố, từ năm 2027, các phương tiện thuộc cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập khi đầu tư mới hoặc thay thế phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh, và hoàn tất chuyển đổi vào năm 2030. Xe buýt nội tỉnh chuyển đổi từ năm 2027, xe buýt liên tỉnh hoàn tất trước năm 2030. Taxi và xe máy công nghệ dự kiến chuyển đổi hoàn toàn từ năm 2030.
Đối với xe máy cá nhân, từ năm 2030 phải đạt tiêu chuẩn khí thải mức 3, nâng lên mức 4 trong giai đoạn 2030 - 2035 và chuyển đổi hoàn toàn vào năm 2040. Ô tô cá nhân cũng theo lộ trình tương tự, tiến tới sử dụng hoàn toàn năng lượng xanh vào năm 2040.
Song song với lộ trình, đề án đề xuất nhiều chính sách hỗ trợ tài chính. Trên toàn thành phố, hộ nghèo được hỗ trợ 100% chi phí chuyển đổi xe máy (khoảng 20 triệu đồng/xe), hộ cận nghèo được hỗ trợ khoảng 70% (14 triệu đồng/xe). Tài xế công nghệ, shipper được hỗ trợ lệ phí và lãi vay khoảng 5 triệu đồng/xe.
Riêng tại Côn Đảo, người dân được hỗ trợ toàn bộ chi phí mua xe máy điện và các lệ phí liên quan; ô tô dưới 9 chỗ được hỗ trợ khoảng 10% giá trị xe. Doanh nghiệp vận tải được hỗ trợ từ 5% đến 15% giá trị phương tiện tùy loại.
Tại các xã Bình Khánh, An Thới Đông, Cần Giờ và Thạnh An, người dân và doanh nghiệp được hỗ trợ lệ phí trước bạ, đăng ký xe. Ở vùng phát thải thấp, chủ sở hữu ô tô điện được hỗ trợ 100% phí đăng ký, biển số; ô tô hybrid sạc ngoài được hỗ trợ 50%.
Tại các khu vực còn lại, hộ dân được hỗ trợ 50% phí đăng ký xe máy (khoảng 885.000 đồng/xe), doanh nghiệp vận tải được hỗ trợ 100% phí đăng ký phương tiện (từ 10 - 14 triệu đồng/xe).
Ngoài hỗ trợ tài chính, đề án còn đề xuất phát triển mạnh hạ tầng với hàng chục nghìn trụ sạc và tủ đổi pin, đồng thời xem xét miễn tiền thuê đất, hỗ trợ lãi suất vay cho các dự án trạm sạc. Thành phố cũng định hướng phát triển vận tải công cộng, kiểm soát phương tiện vào khu vực phát thải thấp và đẩy mạnh truyền thông nhằm tạo sự đồng thuận trong quá trình chuyển đổi.
NHƯ BÌNH