TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh đóng vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của phía Nam

2 giờ trướcBài gốc

Sáng 15-5, UBND TP.HCM đã có buổi làm việc với Đoàn công tác của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên về giám sát việc triển khai các nghị quyết của Đảng, Quốc hội liên quan mục tiêu tăng trưởng hai con số và các dự án giao thông trọng điểm quốc gia.

Tham dự buổi làm việc có ông Phan Văn Mãi - Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội; cùng lãnh đạo UBND TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh và đại diện nhiều bộ, ngành.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên làm việc với TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh.

TP.HCM kiến nghị được sử dụng vốn dư từ Vành đai 3

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường cho biết TP.HCM hiện có các cơ chế đặc thù thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội như Nghị quyết 98, Nghị quyết 260, Nghị quyết 222... Đáng chú ý, từ khi có Nghị quyết 188, TP.HCM đã nhanh chóng đưa vào triển khai và khởi công 3 dự án hạ tầng lớn nhờ tận dụng tối đa các hành lang pháp lý đặc thù này.

TP.HCM luôn quan tâm các siêu dự án liên vùng như Vành đai 3 và Vành đai 4... các dự án đang bám sát tiến độ đề ra. Bên cạnh mặt hạ tầng, công tác chăm lo đời sống cho người dân thuộc diện giải tỏa cũng được TP đặt lên hàng đầu. Chính sách tái định cư luôn được thực hiện nhất quán theo nguyên tắc đảm bảo nơi ở mới tốt hơn nơi ở cũ cho người dân.

Để tối ưu hóa nguồn lực, lãnh đạo UBND TP.HCM bày tỏ mong muốn Quốc hội xem xét, cho phép TP được giữ lại và tái sử dụng nguồn vốn dư từ các dự án.

Hiện tại, mục tiêu trước mắt của TP.HCM là tập trung tăng tốc các công trình giao thông kết nối với sân bay Long Thành. Việc đẩy nhanh tiến độ này nhằm đảm bảo hạ tầng giao thông sẽ hoàn thiện đồng bộ ngay khi sân bay quốc tế này chính thức đi vào vận hành.

Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường.

Ông Cường cũng thẳng thắn nhìn nhận rào cản lớn trong quá trình thực hiện dự án là liên quan đến nguồn cung vật liệu, nhân công và việc điều chỉnh hợp đồng theo đơn giá thực tế.

Trong thời gian tới, TP khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và nỗ lực tối đa để tìm giải pháp tháo gỡ các vướng mắc trên, quyết tâm không để những yếu tố khách quan làm ảnh hưởng đến tiến độ chung của các công trình.

Báo cáo tiến độ dự án trọng điểm, ông Nguyễn Anh Minh - Giám đốc Ban Giao thông cho biết dự án Vành đai 3 dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026. Tuy nhiên, dự án đang chịu áp lực lớn do biến động giá vật liệu và nhiên liệu trên thị trường quốc tế. Nguồn cung nhựa đường nhập khẩu bị gián đoạn, giá tăng mạnh ảnh hưởng trực tiếp đến công tác thảm nhựa. Giá nhiên liệu leo thang cũng khiến chi phí vận hành, nhân công của các nhà thầu tăng cao.

Theo Ban Giao thông TP.HCM, tổng nguồn vốn tiết kiệm của dự án Vành đai 3 hiện hơn 21.200 tỉ đồng. Trong đó, khoảng 5.466 tỉ đồng được đề xuất sử dụng cho các hạng mục cấp bách như nút giao Tân Vạn, cầu Bình Gởi và khu tái định cư Tân Bình.

Khoảng 15.735 tỉ đồng còn lại được kiến nghị đầu tư hoàn chỉnh tuyến Vành đai 3 theo quy hoạch, trong đó có phương án tách đoạn 15,3 km từ Tân Vạn đến Bình Chuẩn thành dự án độc lập.

Ban Giao thông cũng kiến nghị cho phép UBND TP chủ động điều chỉnh tổng mức đầu tư các dự án thành phần trong trường hợp không vượt tổng mức đầu tư sơ bộ đã được Quốc hội thông qua.

Đối với dự án Vành đai 4, TP.HCM đang tổ chức thẩm định, dự kiến phê duyệt báo cáo vào khoảng tháng 5 hoặc tháng 6-2026. Công tác giải phóng mặt bằng đang được các địa phương khẩn trương triển khai.

Ban Giao thông cũng kiến nghị Quốc hội hỗ trợ đẩy nhanh thủ tục nâng công suất các mỏ vật liệu xây dựng và có cơ chế điều phối nguồn cung giữa các địa phương để tránh đứt gãy chuỗi cung ứng khi nhiều gói thầu triển khai cùng lúc.

Ông Hoàng Vũ Thảnh - Giám đốc Sở Tài chính cho biết TP.HCM đang tập trung triển khai các nghị quyết lớn của Bộ Chính trị và Quốc hội liên quan phát triển trung tâm tài chính quốc tế, mạng lưới đường sắt đô thị và cơ chế đặc thù.

Theo lãnh đạo Sở Tài chính, trong những tháng đầu năm, du lịch tiếp tục là điểm sáng, thu ngân sách TP tăng hơn 17,9%, đạt trên 325.000 tỉ đồng. TP cũng đang thu hút nhiều dự án quy mô lớn với tổng vốn đầu tư hơn 20 tỉ USD, đồng thời đẩy mạnh cải cách hành chính và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

TP kiến nghị Quốc hội và Chính phủ cho phép kéo dài việc sử dụng lực lượng hoạt động không chuyên trách cấp xã đến hết năm 2026 nhằm hỗ trợ người dân trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy. Đồng thời, TP đề xuất xây dựng Luật Đô thị đặc biệt để tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho siêu đô thị.

Đáng chú ý, TP đề xuất được áp dụng cơ chế phát hành trái phiếu chính quyền địa phương để đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư.

Cần tháo gỡ điểm nghẽn cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

Tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh: Khu vực TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh đang đóng vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của phía Nam.

Vì vậy, việc thúc đẩy các dự án hạ tầng chiến lược như sân bay Long Thành, Vành đai 3 và Vành đai 4 có ý nghĩa đặc biệt trong mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng và tạo động lực tăng trưởng bền vững.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên.

Ông Diên đánh giá cao tinh thần chủ động của các địa phương trong triển khai các nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ, song cũng yêu cầu các đơn vị thẳng thắn nhìn nhận các khó khăn liên quan đến mặt bằng, vật liệu, nguồn vốn và cơ chế thực hiện để kịp thời tháo gỡ.

TP.HCM - Đồng Nai - Tây Ninh phải được xác định là không gian kinh tế liên kết chiến lược, đóng vai trò cực tăng trưởng của cả nước. Vì vậy, các địa phương cần tiếp tục rà soát, điều chỉnh quy hoạch đồng bộ; đẩy mạnh cải cách hành chính; phát triển hạ tầng số; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; phát huy mạnh mẽ hơn các cơ chế đặc thù hiện có.

Đối với các dự án trọng điểm gồm sân bay Long Thành, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, Vành đai 3 và Vành đai 4, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tập trung cao độ để bảo đảm tiến độ, chất lượng, tính đồng bộ và hiệu quả đầu tư; đặc biệt phải khẩn trương tháo gỡ các vướng mắc về giải phóng mặt bằng, tái định cư, nguồn vật liệu xây dựng, thủ tục đất đai và giải ngân vốn.

Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ; xây dựng tiến độ chi tiết theo tuần, tháng; tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật.

Việc hoàn thành đúng tiến độ các công trình hạ tầng chiến lược không chỉ tạo đột phá cho vùng Đông Nam Bộ mà còn góp phần quan trọng giúp cả nước thực hiện thành công mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.

Ông Phan Văn Mãi - Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội khóa XV cho rằng để đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế vùng Đông Nam Bộ, các địa phương cần kịch bản sát sao và cơ chế tích hợp quy hoạch.

Theo đó, để kịch bản tăng trưởng hai con số, tiến độ dự án trọng điểm sân bay Long Thành và các cơ chế đặc thù nhằm tháo gỡ điểm nghẽn cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Ông Phan Văn Mãi - Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội.

Ông Mãi cho biết với đóng góp hiện tại của TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh, nếu ba địa phương này đạt mức tăng trưởng từ 10% trở lên, đây cơ hội để cả nước đạt mục tiêu tăng trưởng cao là rất lớn.

Tuy nhiên, để đạt được con số này, các địa phương không chỉ dựa vào các động lực truyền thống mà phải tập trung vào ba trụ cột mới: Kinh tế số, trung tâm tài chính và khoa học công nghệ. Đây được coi là điều kiện tiên quyết để duy trì tăng trưởng bền vững không chỉ trong giai đoạn 2026-2030 mà còn cho các thập kỷ tiếp theo.

Trước những vướng mắc hiện tại, tỉnh Đồng Nai kiến nghị cho phép tích hợp các loại hình quy hoạch để tránh chồng chéo. Về vấn đề này, ông Mãi đề nghị Phó Chủ tịch Quốc hội xem xét, nghiên cứu sửa đổi quy hoạch vùng, quy hoạch nước theo hướng tích hợp.

Đồng thời cập nhật liên tục kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội vào quy hoạch chung. Phương châm được đưa ra là đầu tư công phải đóng vai trò dẫn dắt đầu tư tư nhân, đồng thời phải đảm bảo tuyệt đối tiến độ và chất lượng các công trình trọng điểm.

Tương tự, dự án sân bay Long Thành không chạy theo tiến độ mà bỏ qua chất lượng. Ông Mãi nêu rõ 3 vấn đề lớn được đặt ra. Thứ nhất là đảm bảo tiến độ và chất lượng, chủ đầu tư cần lập sơ đồ tiến độ chi tiết, coi đây là tài liệu pháp lý chính thức để theo dõi.

Thứ hai là quản trị rủi ro pháp lý, cần đặc biệt chú trọng vấn đề thanh toán cho nhà thầu để tạo nguồn lực thi công, nhưng phải rà soát chặt chẽ hồ sơ để tránh các sai phạm kinh tế tiềm ẩn.

Thứ ba là lộ trình khai thác khoa học, cần phân tích kỹ lưỡng lộ trình chuyển dịch hành khách từ Tân Sơn Nhất về Long Thành và thời điểm khởi động giai đoạn 2 dựa trên hiệu quả kinh tế thực tế, tránh áp lực chi phí vốn quá nặng.

Đối với đề xuất đưa Tây Ninh lên TP, ông Mãi đề nghị tỉnh Tây Ninh cần chủ động xây dựng Đề án, làm hồ sơ trình Bộ Chính trị và học tập kinh nghiệm từ các địa phương đi trước như Đồng Nai.

Đối với vấn đề sửa đổi Luật Đất đai, Các địa phương được yêu cầu tổng hợp toàn bộ vướng mắc thực tế để gửi về các Ủy ban của Quốc hội, đảm bảo việc sửa đổi luật lần này sẽ giải quyết triệt để các điểm nghẽn tại địa phương.

Liên quan đến các hướng dẫn từ Bộ Xây dựng về điều chỉnh giá gói thầu, các đại diện cho rằng cần có hướng dẫn rõ ràng, khả thi để cán bộ địa phương "dám nghĩ, dám làm", tránh tình trạng hướng dẫn chung chung gây rủi ro pháp lý cho người thực hiện.

Đông Nam Bộ cần "cú hích"

PGS.TS Trần Hoàng Ngân đánh giá để phát huy tối đa vai trò đầu tàu kinh tế của vùng Đông Nam bộ, việc rà soát thể chế và tập trung nguồn lực cho hạ tầng giao thông kết nối là những ưu tiên hàng đầu trong giai đoạn tới.

Nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của vùng Đông Nam Bộ, ông Ngân cho rằng khu vực này đang cần những thể chế đột phá để khai thông các nguồn lực phát triển.

Tuy nhiên, thay vì những đề xuất mang tính khái quát, ông lưu ý quá trình rà soát và kiến nghị cần phải đi sâu vào chi tiết, xác định rõ từng khoản, mục và chương cụ thể để đảm bảo tính thực thi cao.

Trong các động lực phát triển, kết cấu hạ tầng giao thông được xem là mắt xích then chốt. Theo đó, cần ưu tiên đầu tư cho hạ tầng giao thông kết nối để tạo ra sự phát triển kinh tế - xã hội của toàn vùng.

Đối với các dự án giao thông trọng điểm liên vùng, ông Ngân đưa ra kiến nghị cụ thể về việc tối ưu hóa nguồn vốn.

Theo đó, các khoản tiền tiết kiệm được trong quá trình triển khai dự án Vành đai 3 và Vành đai 4 nên được xem xét để tái đầu tư ngược lại cho dự án Vành đai 3. Việc tập trung nguồn lực này nhằm mục tiêu đảm bảo tính đồng bộ, nâng cao hiệu quả đầu tư và đưa dự án vào vận hành hiệu quả.

ĐÀO TRANG

Nguồn PLO : https://plo.vn/tphcm-dong-nai-va-tay-ninh-dong-vai-tro-la-cuc-tang-truong-quan-trong-cua-phia-nam-post908606.html