UBND TP HCM đề nghị các LS tham gia tư vấn pháp lý, giải quyết khiếu nại, tranh chấp và các vụ việc phức tạp; không chỉ tham gia ở khâu cuối khi vụ việc đã ra tòa, mà được huy động ngay từ giai đoạn tiền tố tụng, trong quá trình xây dựng, phản biện, thẩm định văn bản pháp luật, thương lượng, hòa giải, xử lý các tranh chấp hành chính, dân sự, đầu tư.
Các tổ chức hành nghề LS Việt Nam hoạt động trên địa bàn TP; LS Việt Nam làm việc tại các tổ chức hành nghề LS trên địa bàn; LS hành nghề với tư cách cá nhân thuộc Đoàn LS TP đều được tham gia, được hưởng chế độ hỗ trợ.
Các LS tham gia xây dựng, góp ý, phản biện, thẩm định dự thảo văn bản quy phạm pháp luật được hỗ trợ 1.500.000 đồng/mỗi dự thảo. Tham gia tư vấn, hỗ trợ giải quyết các vụ khiếu nại, khiếu kiện phức tạp, đông người, kéo dài hoặc các vụ kiện hành chính được hỗ trợ tương đương 10 tháng lương cơ sở/mỗi vụ việc. Tham gia giai đoạn tiền tố tụng trong các vụ án dân sự có liên quan đến các cơ quan, đơn vị thuộc UBND TP được hỗ trợ mức tương tự.
Với hoạt động tư vấn pháp lý phục vụ các dự án đầu tư công hoặc thực hiện các gói thầu tư vấn trong trường hợp đặc biệt theo quy định của pháp luật về đấu thầu, mức hỗ trợ là 20 tháng lương cơ sở/mỗi vụ việc.
Đánh giá chính sách này, LS Lê Huy Hoàng (Đoàn LS TP HCM) nói: “Đây là lần đầu tiên chúng ta có một cơ chế hỗ trợ tài chính cụ thể và trực tiếp như vậy, không chỉ là sự hỗ trợ về kinh phí mà còn là sự ghi nhận vị thế của LS trong việc đồng hành cùng chính quyền; cho thấy TP thực sự cầu thị và coi trọng sự đóng góp của giới LS”.
LS Huỳnh Thị Như Hoa nhận xét chính sách của TP khuyến khích các LS đóng góp nhiều hơn vào công tác phản biện xã hộ, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân, góp phần giữ vững ổn định trật tự tại địa phương.
LS Dương Viết Cơ nêu ý kiến, trong bối cảnh TP đang triển khai nhiều dự án hạ tầng lớn, sự tham gia sớm của LS sẽ giúp nhận diện rủi ro pháp lý, giảm thiểu tranh chấp và đẩy nhanh tiến độ giải ngân.
Các LS đề xuất, để chính sách phát huy hiệu quả, TP nên xây dựng một “Cổng thông tin dữ liệu vụ việc cần tư vấn”. Tại đây, các cơ quan nhà nước có thể đăng tải công khai các yêu cầu tư vấn hoặc dự thảo cần phản biện, giúp các LS chủ động đăng ký tham gia dựa trên thế mạnh chuyên môn, thay vì chỉ chờ đợi được chỉ định hoặc liên hệ thủ công.
Mặt khác, TP cần phối hợp Đoàn LS TP thiết lập mạng lưới chuyên gia nòng cốt theo từng lĩnh vực chuyên sâu như: Đất đai, đầu tư công, tài chính quốc tế... ưu tiên lựa chọn những LS trong mạng lưới này để xử lý các vụ việc. Bên cạnh đó, cần tổ chức định kỳ các diễn đàn đối thoại, để LS có thể nêu lên những những vướng mắc pháp lý thường gặp trong quá trình tư vấn vụ việc thực tế, giúp TP có cái nhìn đa chiều để điều chỉnh chính sách kịp thời…
Nguyễn Trường Giang