TP.HCM: Kỳ vọng vào 'phố Wall' tài chính ở khu đô thị mới Thủ Thiêm

3 giờ trướcBài gốc

Sau nhiều năm ấp ủ, TP.HCM đang từng bước hiện thực hóa việc trở thành một trung tâm tài chính quốc tế (IFC) của khu vực. Theo đó, TP dự kiến quy hoạch tại khu đô thị mới Thủ Thiêm với tòa tháp 99 tầng cao 500 m, quy mô gần 900 ha. Không gian quy hoạch trải rộng gần 900 ha, nằm hai bên sông Sài Gòn, với lõi phát triển tại Thủ Thiêm - nơi được định hình là “phố Wall mới” của Việt Nam.

Những điều chỉnh quy hoạch mới, từ nâng tầng cao công trình đến tối ưu hệ số sử dụng đất, cho thấy quyết tâm tạo dựng một biểu tượng đô thị và tài chính mang tầm vóc quốc tế. Qua đó kỳ vọng sẽ thúc đẩy tăng trưởng GDP, thu ngân sách, tạo việc làm chất lượng cao, tăng sức hút FDI, nâng hạng thị trường tài chính Việt Nam... trong tương lai.

Các chuyên gia, doanh nghiệp đánh giá rất cao quyết tâm của TP.HCM trong việc thúc đẩy xây dựng IFC và cho rằng nếu xây dựng thành công IFC tại Thủ Thiêm, TP.HCM có thể tạo bước ngoặt cho kinh tế Việt Nam nói chung và TP nói riêng. Tuy nhiên, để mục tiêu này trở thành hiện thực còn rất nhiều việc phải làm để thu hút đầu tư, tạo ra kênh vốn mới.

Mảnh ghép hoàn hảo cho IFC

Ông Phạm Quốc Long, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Gemadept, Chủ tịch Hiệp hội Đại lý, môi giới và dịch vụ hàng hải Việt Nam (VISABA), cho rằng để góp phần xây dựng thành công IFC và để trung tâm trở thành thỏi nam châm hút vốn đầu tư, cần thiết sớm xây dựng trung tâm hàng hải quốc tế tại TP.HCM. Bởi đây sẽ là mảnh ghép hoàn hảo và quan trọng của trung tâm tài chính quốc tế và khu thương mại tự do.

Lý giải cho quan điểm vì sao Việt Nam cần xây dựng một trung tâm hàng hải quốc tế, ông Long cho biết vận tải hàng hải hiện đang đảm nhận tới 90% lưu lượng thương mại toàn cầu. Trong khi đó, sản lượng container của Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 15%/năm, nằm trong mức cao trong khu vực, có thể chỉ đứng sau Trung Quốc.

Khu đất tại khu đô thị mới Thủ Thiêm, tâm điểm phát triển đô thị và tài chính mới của TP.HCM. Ảnh: THUẬN VĂN

Tuy nhiên, nguồn thu của chúng ta đang bị bỏ lỡ rất nhiều. Ví dụ, hiện nay chúng ta chủ yếu chỉ kinh doanh bốc xếp hàng hóa thông qua cảng. Sau khi tàu đến và đi, các dịch vụ phụ trợ gần như bị bỏ ngỏ, như cung cấp nhiên liệu, vật tư, thay đổi thuyền viên, dịch vụ tài chính hàng hải.

“Ở chuỗi giá trị này, khoảng 90% các hoạt động bảo hiểm liên quan đến tàu biển đang nằm ở các quốc gia phát triển. Các dịch vụ tài chính liên quan vận tải biển của Việt Nam lại đang đặt tại Hong Kong và Singapore. Đây là một nguồn lãng phí rất lớn” - ông Long nói.

Cũng theo ông Long, hiện nay sau khi sáp nhập ba địa phương là TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, TP.HCM mới có một không gian phát triển cực kỳ thuận lợi, với diện tích mở rộng và hạ tầng cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, có thể tiếp nhận tàu biển lớn nhất thế giới.

Để thúc đẩy thị trường token hóa tài sản thực tại IFC ở TP.HCM và Đà Nẵng, ông Dinh kiến nghị cơ quan quản lý sớm xác định đây là một cấu phần của hạ tầng tài chính thế hệ mới. Trên cơ sở đó, cần triển khai thí điểm ngay trong IFC với các loại tài sản có tính chuẩn hóa cao như trái phiếu, quỹ đầu tư. Đồng thời đẩy nhanh việc chuẩn hóa về công nghệ, dữ liệu và tăng cường kết nối giữa hệ thống tài chính truyền thống với nền tảng blockchain.

“Bên cạnh đó, việc mở rộng hợp tác quốc tế cũng được xem là yếu tố then chốt nhằm thu hút dòng vốn và tiếp cận kinh nghiệm vận hành từ các thị trường đi trước” - ông Dinh nhấn mạnh.

Trong khi đó, hoạt động của trung tâm hàng hải quốc tế không chỉ có cảng biển, mà cần hệ sinh thái toàn diện, bao gồm khai thác cảng, logistics, hậu cần, thương mại và các dịch vụ hỗ trợ phục vụ tàu và thuyền viên, cùng với vai trò quản lý nhà nước trong cơ chế, luật pháp và kiến tạo môi trường.

Các lớp dịch vụ bao gồm hãng tàu, môi giới, công nghệ, tài chính; tiếp theo là cung ứng nhiên liệu, đóng sửa chữa tàu, cung ứng thuyền viên, phần mềm quản lý, sàn giao dịch, bảo hiểm, pháp lý; tiếp đến là đào tạo, đổi mới công nghệ, nghiên cứu, phân tích rủi ro, phát triển đô thị, dịch vụ giải trí, y tế, giáo dục.

Theo tính toán sơ bộ, trung tâm điều hành của trung tâm hàng hải quốc tế có thể đóng góp thêm khoảng 1,3% tăng trưởng GDP mỗi năm cho cả nước, tương đương khoảng 6-8 tỉ USD/năm và tạo ra hơn 100.000 việc làm trực tiếp có giá trị cao. Ngoài ra, trung tâm này có thể thu hút dòng vốn đầu tư hạ tầng khoảng 20-30 tỉ USD, bao gồm đầu tư vào cảng biển, đầu tư vào các trung tâm sửa chữa - đóng mới tàu và các trung tâm logistics.

“Ngoài ra, trung tâm điều hành này cũng sẽ hỗ trợ trực tiếp cho trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM thông qua các dịch vụ giao dịch hàng hóa, bảo hiểm và tài chính hàng hải, tạo nguồn hàng cho phát triển trung tâm tài chính quốc tế” - ông Long chia sẻ.

TP.HCM cùng các doanh nghiệp khai mở thị trường vốn mạo hiểm nội địa tạo điều kiện cho những doanh nghiệp công nghệ tương lai góp phần vào sự phát triển của TP, đất nước. Ảnh: MINH HOÀNG

Về tầm nhìn của trung tâm hàng hải quốc tế tại TP.HCM đến giờ này mới bắt đầu làm có thể đã là chậm nhưng bù lại chúng ta có thể đi theo hướng mới. Đó là xây dựng trung tâm hàng hải xanh, thông minh, tích hợp toàn diện với hệ sinh thái logistics, thương mại, công nghệ, tài chính và dịch vụ hàng đầu khu vực và thế giới.

“Trung tâm hàng hải quốc tế này sẽ kết nối chặt chẽ với Trung tâm tài chính quốc tế TP.HCM và khu thương mại tự do, phát triển các dịch vụ giá trị cao như tư vấn hàng hải, mua bán tàu, bảo hiểm, đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho trung tâm này” - ông Long nói.

Xây sàn vốn cho startup, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Ở góc nhìn thực tiễn, chuyên gia kinh tế-TS Cấn Văn Lực cho rằng IFC TP.HCM cần bắt đầu từ việc phân nhóm rõ những dịch vụ có thể triển khai ngay. Trước hết là các sản phẩm tài chính truyền thống như ngân hàng, chứng khoán và quỹ đầu tư. Đây là những lĩnh vực hệ thống đã vận hành tương đối hoàn chỉnh. Vấn đề không nằm ở việc thiếu sản phẩm, mà ở chỗ cần một kế hoạch tổng thể để tập hợp, tổ chức và chuẩn hóa các hoạt động này trong một không gian vận hành thống nhất của IFC.

Đối với các sản phẩm mới, TS Lực nhấn mạnh IFC cần ưu tiên phát triển các quỹ đầu tư, đặc biệt là quỹ cho khoa học công nghệ và startup. Đây là khu vực đang thiếu vốn nghiêm trọng, trong khi tín dụng ngân hàng khó tham gia do rủi ro cao nên cần có cơ chế để thúc đẩy thị trường vốn.

Ở góc độ thị trường, ông Hoàng Đức Trung, Giám đốc VinaCapital Ventures, cho rằng để giải bài toán vốn cho startup, IFC cần sớm hình thành một sàn giao dịch chuyên biệt. Đây sẽ là kênh giúp doanh nghiệp khởi nghiệp tiếp cận vốn thuận lợi, minh bạch, hiệu quả hơn.

TP.HCM cần xây dựng “khu tài chính với luật chơi riêng”

Một số chuyên gia cho rằng để biến kế hoạch xây dựng IFC thành hiện thực, TP.HCM cần xây dựng “khu tài chính với luật chơi riêng” thông qua việc thí điểm cơ chế tài chính - ngân hàng quốc tế (ngoại hối, thuế, dòng vốn tự do... hơn).

Song song với đó là xây dựng hạ tầng đồng bộ, không chỉ là cao ốc mà cả hạ tầng số 5G, dữ liệu, fintech platform cũng như kết nối giao thông liên vùng bằng metro, đường vành đai. Đặc biệt, TP cần có chính sách kéo các định chế tài chính toàn cầu đặt trụ sở và liên kết đại học, doanh nghiệp quốc tế, thu hút chuyên gia nước ngoài, Việt kiều...

Song song đó, TP cần thiết kế các chính sách đủ mạnh nhằm thu hút dòng vốn tư nhân tham gia vào các quỹ đầu tư mạo hiểm, từ đó hình thành nền tảng bền vững cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Theo ông Trung, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là dòng vốn đầu tư mạo hiểm vẫn phụ thuộc chủ yếu vào nhà đầu tư nước ngoài, trong khi nguồn lực trong nước chưa được khơi thông. Do đó, bên cạnh hoàn thiện cơ chế huy động vốn, IFC cần đóng vai trò kiến tạo thị trường, trong đó sàn giao dịch cho startup là cấu phần then chốt để kích hoạt dòng vốn nội địa.

Đáng chú ý, ông Trung đề xuất TP.HCM thành lập một công ty đầu tư mạo hiểm cấp TP theo mô hình công ty cổ phần, với sự tham gia của Nhà nước như một cổ đông nắm khoảng 40% vốn để giữ vai trò dẫn dắt, phần còn lại huy động từ khu vực tư nhân.

“Nếu Nhà nước không đóng vai trò khởi động, sẽ mất rất nhiều thời gian để thu hút được dòng vốn tư nhân. Trong khi đó, ở giai đoạn đầu, quy mô nhỏ và thiếu lực đẩy sẽ khiến quá trình phát triển kéo dài. Nhà nước hoàn toàn có thể đóng vai trò chất xúc tác, thậm chí là khách hàng đầu tiên, tạo đầu ra cho sản phẩm đổi mới sáng tạo” - ông Trung nhấn mạnh.

Miếng bánh tỉ USD đầy tiềm năng cần sớm khai phá

Đứng từ góc độ của đơn vị quản lý quỹ, bà Thiều Thị Nhật Lệ, Tổng Giám đốc quản lý Quỹ UOBAM Việt Nam, cho rằng việc thành lập và phát triển IFC tại Thủ Thiêm là bước tiến quan trọng giúp nâng cao vị thế thị trường tài chính Việt Nam, trong đó có thị trường chứng khoán.

“IFC sẽ góp phần nâng chuẩn hoạt động, tiệm cận thông lệ quốc tế, qua đó thu hút thêm dòng vốn dài hạn từ nhà đầu tư tổ chức và các định chế tài chính toàn cầu” - bà Lệ nhận định.

Ông Trần Huyền Dinh, Chủ nhiệm Ủy ban Ứng dụng Fintech, Hiệp hội Blockchain và tài sản số Việt Nam (VBA), cho biết các IFC trên thế giới hiện có hai xu hướng phát triển chính. Thứ nhất là chuyển đổi số mạnh trong tài chính, bao gồm token hóa, ứng dụng AI, blockchain nhằm giảm nhân sự, nâng cao hiệu quả quản lý và vận hành.

Thứ hai là token hóa tài sản thực (RWA), ESG, thanh toán xuyên biên giới và phát triển hạ tầng hậu giao dịch. Theo đó, thay vì kiểm soát chặt đầu vào, các IFC chuyển sang quản lý đầu ra như xử lý tranh chấp, phòng chống rửa tiền, tức nới lỏng đầu vào để thu hút dòng tiền và kiểm soát đầu ra để đảm bảo an toàn hệ thống.

Trong đó, xu hướng nổi bật hiện nay là token hóa tài sản thực - RWA. Bản chất của mô hình này là số hóa và đưa lên blockchain các tài sản truyền thống như bất động sản, trái phiếu, cổ phiếu... chuyển thành các đơn vị tài sản số có thể giao dịch, phân mảnh và lưu chuyển trên hạ tầng phi tập trung.

Lợi ích của token hóa tài sản thực thể hiện trên ba khía cạnh chính. Thứ nhất, giao dịch liên tục 24/7, không bị giới hạn thời gian như thị trường truyền thống, giúp rút ngắn độ trễ và tối ưu hiệu quả sử dụng vốn.

Thứ hai, mở rộng khả năng tiếp cận nhà đầu tư toàn cầu khi blockchain giảm đáng kể rào cản địa lý. Thứ ba, gia tăng tính thanh khoản nhờ phân mảnh tài sản và mở rộng tập nhà đầu tư, đặc biệt với các tài sản vốn kém thanh khoản như bất động sản hay trái phiếu riêng lẻ.

Nhờ đó, dòng vốn có thể lưu chuyển linh hoạt hơn giữa các thị trường. Nhà đầu tư quốc tế có thể tiếp cận doanh nghiệp Việt Nam dễ dàng hơn, trong khi nhà đầu tư trong nước cũng có cơ hội tham gia tài sản toàn cầu một cách minh bạch.

“Tài sản số và token hóa tài sản thực đang trở thành cấu phần quan trọng trong hệ thống tài chính hiện đại. Lĩnh vực này đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm, bước vào chu kỳ tăng trưởng mạnh” - ông Dinh nhấn mạnh.

Ông Dinh cũng đưa ra dẫn chứng thực tế, đó là vào năm 2021, một doanh nghiệp trong lĩnh vực token hóa tài sản thực tại Singapore được định giá khoảng 50 triệu USD. Sau hơn bốn năm, định giá của doanh nghiệp này đã tăng hơn 20 lần, vượt 1 tỉ USD và quản lý trên 1,5 tỉ USD tài sản thực được token hóa.

Một ví dụ khác đến từ Hong Kong, đó là mô hình mới của doanh nghiệp cung cấp giải pháp cho phép khách hàng sử dụng tài sản số như một phương tiện thanh toán tương đương tiền trong tài khoản ngân hàng. Đáng chú ý, mô hình này đang thu hút khoảng 10 tỉ USD/năm vào Hong Kong thông qua tài sản số, với dòng vốn đến từ các khu vực như châu Phi và Mỹ Latinh.

“Những ví dụ trên cho thấy token hóa tài sản không chỉ là xu hướng công nghệ, mà đang trở thành kênh dẫn vốn mới, có khả năng tái định hình dòng chảy tài chính toàn cầu” - ông Dinh nêu quan điểm.

THÙY LINH

Nguồn PLO : https://plo.vn/tphcm-ky-vong-vao-pho-wall-tai-chinh-o-khu-do-thi-moi-thu-thiem-post906267.html