Quốc lộ 13 từ lâu là một trong những trục giao thông có áp lực lớn ở cửa ngõ đông bắc TP.HCM. Tuyến đường này không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại hằng ngày của người dân khu vực Thủ Đức, mà còn là trục kết nối quan trọng giữa TP.HCM với Bình Dương và các tỉnh vùng Đông Nam Bộ.
Vì vậy, việc nâng cấp, mở rộng quốc lộ 13, đoạn từ cầu Bình Triệu đến ranh cầu Vĩnh Bình, được xem là dự án có ý nghĩa lớn trong giảm ùn tắc, tăng khả năng kết nối liên vùng và tạo thêm dư địa phát triển đô thị dọc tuyến.
Một căn nhà trên Quốc lộ 13 đã tháo dỡ, người dân di dời đi nơi khác để mở rộng đường. Ảnh: Minh Quân
UBND TP.HCM vừa ban hành kế hoạch triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với dự án thành phần 1 của dự án này. Điểm đáng chú ý là thành phố đặt ra mốc hoàn thành toàn bộ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trước ngày 31/7/2026.
Đây được xem là bước then chốt, bởi với các dự án hạ tầng đô thị, giải phóng mặt bằng thường là khâu quyết định tiến độ. Nếu mặt bằng được bàn giao đúng hạn, dự án có thêm điều kiện để sớm chuyển sang giai đoạn thi công, qua đó đáp ứng kỳ vọng của người dân về một tuyến đường thông thoáng hơn.
Quốc lộ 13 chờ “nút mở” từ mặt bằng
Theo kế hoạch, nhiều phần việc chuẩn bị đã được hoàn tất. Thành phố đã hoàn thành các bước như xây dựng kế hoạch thu hồi đất, tổ chức họp với người có đất trong khu vực thu hồi, thành lập hội đồng bồi thường, xác định giá đất cụ thể, ban hành thông báo thu hồi đất, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm.
Các bước liên quan đến xác nhận nguồn gốc, tình trạng pháp lý nhà đất và tài sản gắn liền với đất cũng đã được thực hiện. Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được lập, niêm yết công khai, lấy ý kiến, thẩm định và phê duyệt.
Như vậy, dự án đang chuyển từ giai đoạn chuẩn bị hồ sơ sang giai đoạn thực hiện phương án bồi thường đã được phê duyệt. Đây là giai đoạn tác động trực tiếp đến người dân có đất bị thu hồi, đồng thời cũng là phép thử về khả năng phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư.
UBND TP.HCM lưu ý Ban Bồi thường, giải phóng mặt bằng TP.HCM sẽ thực hiện chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo phương án đã được Chủ tịch UBND phường Hiệp Bình phê duyệt.
Đối với những trường hợp được bố trí tái định cư bằng giao đất hoặc cho thuê đất tại địa bàn phường khác, UBND phường Hiệp Bình sẽ gửi văn bản đến UBND cấp xã nơi có đất tái định cư để phối hợp ban hành quyết định giao đất, cho thuê đất. Thời hạn thực hiện thủ tục này không quá 15 ngày làm việc.
Điều này cho thấy TP.HCM đang cố gắng rút ngắn các khâu hành chính, tránh tình trạng hồ sơ lòng vòng giữa nhiều đơn vị, làm chậm tiến độ bàn giao mặt bằng.
Với người dân, vấn đề được quan tâm nhất là phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có rõ ràng, công khai và bảo đảm quyền lợi hợp pháp hay không. Kế hoạch lần này nhấn mạnh yêu cầu niêm yết, lấy ý kiến và vận động, thuyết phục để tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai.
Chốt từng mốc tiến độ, tránh kéo dài giải phóng mặt bằng
UBND TP.HCM yêu cầu việc ban hành quyết định thu hồi đất phải hoàn thành trước ngày 30/5/2026. Với các trường hợp người có đất thu hồi hoặc chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất chưa phối hợp thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, địa phương sẽ tổ chức vận động, thuyết phục. Mốc hoàn thành bước này là trước ngày 10/6/2026.
UBND phường Hiệp Bình là đơn vị trực tiếp ở địa bàn, được giao xây dựng kế hoạch chi tiết, phối hợp với Ban Bồi thường, giải phóng mặt bằng TP.HCM thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Địa phương cũng phải tuyên truyền chủ trương, chính sách đến người dân để tạo sự đồng thuận trong quá trình giải phóng mặt bằng.
Việc TP.HCM chốt thời hạn cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho thấy dự án mở rộng quốc lộ 13 đang được đẩy nhanh sau thời gian dài được người dân mong đợi. Khi mặt bằng được giải quyết, áp lực sẽ chuyển sang khâu thi công, tổ chức giao thông và bảo đảm tiến độ tổng thể của dự án.
Trong bối cảnh các tuyến cửa ngõ ngày càng quá tải, mỗi dự án hạ tầng lớn đều không chỉ là chuyện mở rộng mặt đường. Đó còn là bài toán về cách thành phố điều phối nguồn lực, bảo đảm quyền lợi người dân và biến những kế hoạch trên giấy thành công trình thực tế phục vụ đời sống đô thị.
Dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 13 ảnh hưởng đến hơn 1.000 hộ dân. Dự án có chiều dài khoảng 6km (từ cầu Bình Triệu đến cầu Vĩnh Bình), tổng mức đầu tư gần 21.000 tỉ đồng theo hình thức BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao).
Tuyến đường sẽ được mở rộng lên 60m, giữa tuyến sẽ xây dựng đường trên cao dài khoảng 3,55km với 4 làn xe, cho phép phương tiện lưu thông với tốc độ tối đa 80km/h.
Bên dưới là hệ thống đường song hành rộng 8-10 làn xe, tốc độ tối đa 60km/h, nâng tổng quy mô toàn tuyến lên khoảng 12-14 làn xe.
Toàn dự án bố trí 10 nút giao. Trong đó, tại khu vực cầu cạn Bình Lợi và Bình Phước sẽ xây dựng hầm chui hai chiều nhằm giảm ùn tắc giao thông. Ngoài ra, cầu Đúc Nhỏ và cầu Ông Dầu cũng được mở rộng để đồng bộ hạ tầng.
Theo kế hoạch, công trình sẽ khởi công vào tháng 1/2027 và hoàn thành vào tháng 12/2028.
Nguyễn Tuyết