TP.HCM rà soát bồi thường, tái định cư theo Luật Đất đai năm 2024

2 giờ trướcBài gốc

Với người dân nằm trong vùng dự án, điều họ quan tâm nhất không chỉ là khi nào bị thu hồi đất, mà là chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sẽ được tính theo quy định nào. Nhất là trong bối cảnh Luật Đất đai 2024 đã có hiệu lực, nhiều hồ sơ bồi thường tại TP.HCM vẫn đang ở giai đoạn chuyển tiếp, có dự án đã phê duyệt phương án, có dự án còn dang dở, có nơi chỉ mới xử lý được một phần diện tích.

Nhiều dự án thu hồi đất tại TP.HCM đang đứng giữa quy định cũ và mới. Ảnh minh họa

Đây là lý do Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM vừa có văn bản gửi UBND các phường, xã, đặc khu về việc áp dụng chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với các trường hợp thu hồi đất theo quy định mới. Đáng chú ý, thành phố yêu cầu địa phương không xử lý chung chung, mà phải rà soát từng dự án, từng phần diện tích, từng hồ sơ cụ thể để đề xuất hướng áp dụng phù hợp.

Theo UBND TP.HCM, những dự án đã có quyết định thu hồi đất và đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trước thời điểm quy định mới có hiệu lực sẽ tiếp tục thực hiện theo phương án đã được duyệt. Cách làm này nhằm tránh đảo lộn quyền lợi đã được xác lập, đồng thời giúp dự án không bị chậm thêm vì phải làm lại thủ tục.

Tuy nhiên, phần phức tạp nằm ở các hồ sơ chưa hoàn tất. Với những trường hợp trước thời điểm quy định mới có hiệu lực nhưng chưa phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, việc thu hồi đất và chi trả chính sách sẽ thực hiện theo Luật Đất đai, Nghị quyết 254/2025/QH15 và Nghị định 49/2026/NĐ-CP.

Nói cách khác, cùng là dự án thu hồi đất, nhưng thời điểm phê duyệt phương án sẽ quyết định việc áp dụng chính sách. Đây là điểm rất quan trọng với người dân. Bởi chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư liên quan trực tiếp đến chỗ ở mới, sinh kế, đất sản xuất và khả năng ổn định cuộc sống sau khi bàn giao mặt bằng.

Một nhóm dự án khác cũng được nhắc đến là các dự án còn một phần diện tích chưa phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Với trường hợp này, địa phương phải tổng hợp khó khăn, đánh giá tác động của từng phương án, rồi báo cáo UBND TP.HCM xem xét quyết định. Việc này nhằm tránh tình trạng một dự án bị “kẹt” kéo dài chỉ vì phần diện tích còn lại chưa biết áp dụng chính sách cũ hay mới.

Trước đó, ngày 22/5/2026, UBND TP.HCM đã ban hành Quyết định 3027/QĐ-UBND về việc áp dụng quy định pháp luật tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để xử lý phần diện tích còn lại của các dự án trên địa bàn. Văn bản mới của Sở Nông nghiệp và Môi trường là bước triển khai tiếp theo, yêu cầu cấp cơ sở chủ động phân loại, báo cáo và đề xuất.

Đáng chú ý, Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu việc đề xuất áp dụng chính sách phải bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, minh bạch, kịp thời và đúng quy định. Văn bản cũng lưu ý địa phương cần quan tâm đến nhóm chính sách xã hội và người trực tiếp sản xuất nông nghiệp.

Với nhiều hộ dân, nhất là người sống bằng đất nông nghiệp, việc thu hồi đất không chỉ là mất một tài sản, mà còn là thay đổi cả sinh kế. Nếu phương án bồi thường thiếu thỏa đáng hoặc thông tin không rõ ràng, rất dễ phát sinh khiếu nại, làm chậm tiến độ dự án và tạo tâm lý bất an trong cộng đồng.

Nếu địa phương rà soát kỹ, công khai cách áp dụng chính sách và giải thích rõ căn cứ pháp lý, người dân sẽ có cơ sở để giám sát quyền lợi của mình. Đây cũng là điều kiện quan trọng để tạo đồng thuận trong công tác giải phóng mặt bằng, nhất là khi TP.HCM đang cần đẩy nhanh nhiều dự án hạ tầng, chỉnh trang đô thị và phát triển không gian mới.

Trong bối cảnh nhiều dự án tại TP.HCM vẫn đang vướng mặt bằng, việc làm rõ chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có thể giúp tháo một nút thắt quan trọng. Nhưng quan trọng hơn, quá trình đó phải được thực hiện minh bạch, có đánh giá tác động và đặt quyền lợi chính đáng của người dân vào trung tâm.

Thủy Long

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/tp-hcm-ra-soat-boi-thuong-tai-dinh-cu-theo-luat-dat-dai-nam-2024-252342.html