Nhu cầu tăng mạnh, nguồn cung chưa theo kịp
Chiều 12.1, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang chủ trì buổi làm việc với UBND TP.HCM và các sở ngành liên quan để nghe báo cáo về hiện trạng và khả năng cung ứng vật liệu xây dựng cho các dự án trên địa bàn.
Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP.HCM, áp lực lớn nhất hiện nay là đá xây dựng, tiếp đến là cát. Việc nhiều dự án trọng điểm cùng bước vào giai đoạn thi công khiến nhu cầu vật liệu tăng nhanh, trong khi năng lực khai thác và vận chuyển chưa đáp ứng kịp. Sự chênh lệch cung cầu khiến nguồn cung thiếu hụt cục bộ, giá vật liệu có xu hướng tăng và ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công. Đáng lưu ý, chi phí vận chuyển hiện chiếm khoảng 25 đến 30% giá thành, làm gia tăng áp lực cho nhà thầu và công tác giải ngân đầu tư công.
TP.HCM tìm lời giải nguồn vật liệu xây dựng cho các dự án lớn năm 2026
Sở Xây dựng dự báo, trong năm 2026, nguồn đá xây dựng của TP.HCM có thể thiếu khoảng 30%. Trường hợp các mỏ được gia hạn thời gian khai thác, nâng công suất và sớm đưa thêm mỏ mới vào hoạt động, khả năng đáp ứng cho các dự án cơ bản vẫn có thể bảo đảm. Tuy nhiên, với cát xây dựng và cát san lấp, nguy cơ thiếu hụt được đánh giá nghiêm trọng hơn, đòi hỏi các giải pháp linh hoạt và mang tính dài hạn.
Tập trung tháo gỡ cơ chế, kiểm soát giá và vận chuyển
Làm rõ thêm về nguồn vật liệu, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM Nguyễn Toàn Thắng cho biết nhu cầu đá xây dựng năm 2026 của thành phố dự kiến trên 28 triệu mét khối, trong khi khả năng đáp ứng khoảng 23 triệu mét khối, dù trữ lượng thực tế còn lớn. Trong quý 1 năm 2026, thành phố sẽ hoàn thành đấu giá 5 mỏ đá và đề xuất cơ chế cấp phép sớm để có thể đưa ngay vào khai thác phục vụ các công trình trọng điểm.
Đối với cát xây dựng, nguồn cung hiện chủ yếu đến từ hoạt động nạo vét sông Đồng Nai và sông Sài Gòn, chiếm khoảng 36%, phần còn lại từ các tỉnh miền Tây và Campuchia. Riêng cát san lấp, TP.HCM chỉ tự đáp ứng được khoảng 4%, còn lại phụ thuộc vào nguồn bên ngoài, trong đó Campuchia là nguồn lớn nhưng giá cả biến động và khó kiểm soát. Nhu cầu đất san lấp năm 2026 khoảng 23 triệu mét khối, hiện mới đáp ứng được khoảng 12 triệu mét khối, dù nguồn đất trong địa bàn thành phố vẫn có thể huy động thêm.
Về giải pháp điều hành, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường cho rằng cần lựa chọn nhà đầu tư chiến lược trực tiếp khai thác mỏ phục vụ các dự án trọng điểm, đồng thời giao Sở Xây dựng công bố giá vật liệu hàng tháng, bám sát giá thực tế tại mỏ và công trình, phối hợp tăng nguồn cung đá. Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được yêu cầu rút gọn tối đa thủ tục hành chính, xác định rõ từng mỏ có thể nâng công suất, kiểm soát chặt hoạt động vận chuyển và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, làm giá.
Kết luận buổi làm việc, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang nhấn mạnh việc bảo đảm đủ vật liệu xây dựng là điều kiện quan trọng để đẩy nhanh tiến độ và giải ngân đầu tư công. Bí thư Thành ủy yêu cầu quản lý chặt khâu phân phối và vận chuyển, nghiên cứu cơ chế giao mỏ trực tiếp cho chủ đầu tư và nhà thầu lớn, đồng thời giao UBND TP.HCM xây dựng kế hoạch cụ thể, tính đúng tính đủ chi phí và chuẩn bị các giải pháp dài hạn như sử dụng cát biển, tái chế vật liệu xây dựng nhằm bảo đảm phát triển bền vững trong những năm tiếp theo.
Nguyễn Tuyết