Cơ quan CSĐT Công an TP. Hồ Chí Minh khởi tố đối tượng lợi dụng mạng xã hội tuyên truyền mê tín, lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Ảnh: Công an TP. Hồ Chí Minh.
TP. Hồ Chí Minh là đô thị đặc biệt, với vai trò là trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội lớn nhất của cả nước, là đầu mối giao thông thương mại, dịch vụ trong nước và quốc tế, có vị trí chiến lược về quốc phòng, an ninh. Từ trước đến nay, TP. Hồ Chí Minh luôn là mục tiêu mà các loại tội phạm chú ý hoạt động, không chỉ trong thế giới thực mà còn trên môi trường không gian mạng.
Theo Công an TP. Hồ Chí Minh, trong thời gian vừa qua, tại địa bàn Thành phố nổi lên nhiều mặt hoạt động phức tạp của các loại tội phạm trật tự an toàn xã hội trên không gian mạng với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, nguy hiểm. Trong đó, tội phạm lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng là hoạt động tội phạm mạng phổ biến nhất hiện nay, diễn ra với nhiều phương thức, thủ đoạn hoạt động khác nhau.
Qua đánh giá, thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng có phương thức, thủ đoạn hết sức đa dạng, đặc biệt là các kịch bản lừa đảo thường xuyên được thay đổi, gắn với từng thời điểm, từng giai đoạn và nhu cầu mà người dân quan tâm trên không gian mạng. Về thủ đoạn lừa đảo, các đối tượng chủ yếu thực hiện hành lừa đảo thông qua 4 hình thức sau: Mạo danh - Lừa đảo tình cảm - Lừa đảo đầu tư tài chính - Tán phát mã độc.
Các kịch bản lừa đảo được các đối xây dựng chi tiết, bài bản và có sự phân công, phân cấp trong quá trình tiếp cận nạn nhân. Trong đó, có sự câu kết giữa các đối tượng người Việt Nam và đối tượng người nước ngoài, thực hiện hành vi lừa đảo quy mô lớn chủ yếu thông qua địa bàn “nước thứ ba”.
Về điều kiện hoạt động phạm tội, các đối tượng triệt để lợi dụng không gian mạng với tính chất “không biên giới” và đặc biệt là các loại hình dịch vụ internet, viễn thông, thanh toán trực tuyến và các tiện ích công nghệ khác (AI, Deepfake, ứng dụng mã độc,…) để thực hiện hành vi lừa đảo trực tuyến.
Nạn nhân của các vụ việc lừa đảo có thể là bất kỳ ai, không phân biệt trình độ, độ tuổi, giới tính, nghề nghiệp (kể cả những người trình độ cao trong xã hội, độ tuổi, giới tính, nghề nghiệp (kể cả những người trình độ cao trong xã hội). Tuy nhiên, qua đánh giá, nạn nhân của các vụ lừa đảo, thường có đặc điểm chung như: nạn nhân thường thiếu kiến thức về phương thức, thủ đoạn tội phạm, kiến thức về an toàn khi tham gia môi trường mạng; nạn nhân bị lừa vì bị đánh vào lòng tham; nạn nhân bị lừa đảo do lối sống thiếu lành mạnh, chủ động tìm kiếm hoặc tham gia vào những hoạt động có tính chất tệ nạn xã hội trên không gian mạng.
Công an phường Long Hương (TP. Hồ Chí Minh) tuyên truyền, hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng SOS An ninh, trật tự. Ảnh: Công an TP. Hồ Chí Minh
Công an TP. Hồ Chí Minh đưa ra khuyến cáo, người dân để phòng tránh bị lừa đảo trực tuyến, cần thường xuyên nâng cao nhận thức về các phương thức, thủ đoạn lừa đảo trực tuyến thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống các trang mạng xã hội của các cơ quan Nhà nước nói chung và lực lượng Công an nhân dân nói riêng.
Bên cạnh đó, người dân cần chú ý bảo vệ thông tin, dữ liệu cá nhân trong quá trình tham gia các hoạt động trên môi trường mạng. Tuyệt đối không truy cập vào các đường link website không rõ nguồn gốc, chỉ cài đặt các ứng dụng trực tuyến từ các nguồn chính thức của hệ điều hành điện thoại.
Theo Công an TP. Hồ Chí Minh, qua thực tiễn phòng, chống tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, Công an Thành phố nhận thấy, tuy đối tượng phạm tội có nhiều phương thức, thủ đoạn khác nhau và thường thay đổi kịch bản theo thời gian nhưng về cái đích chúng nhắm đến chính tài sản mà nạn nhân hiện có trên các tài khoản ngân hàng, ví điện tử, các ứng dụng thanh toán trực tuyến.
“Do đó, khi chúng ta gặp những tình huống yêu cầu chúng ta thực hiện các hoạt động liên quan các loại tài khoản hay cung cấp những thông tin cá nhân, số điện thoại dùng để đăng ký các loại tài khoản trên và yêu cầu chuyển khoản,… thì phải hết sức cảnh giác, lưu ý”, Công an TP. Hồ Chí Minh khuyến cáo.
Bình Minh