TP Hồ Chí Minh nỗ lực không để nhà ở xã hội trở thành mục tiêu 'treo'

3 giờ trướcBài gốc

Thực tế vẫn chưa theo kịp mục tiêu

Trong triển khai Quyết định số 338/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về đầu tư xây dựng nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030, TP Hồ Chí Minh là địa phương được giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội thuộc nhóm cao nhất cả nước, với số lượng hoàn thành khoảng 199.000 căn đến năm 2030, riêng năm 2026 phải triển khai khoảng 28.500 căn. Nhu cầu nhà ở xã hội trên địa bàn ước tính gần 1 triệu căn, nhưng kết quả thực hiện giai đoạn 2021-2025 mới chỉ đạt khoảng 18.000 căn. Trong khi đó, số lượng dự án hoàn thành còn hạn chế, một số dự án mới được khởi công đầu năm 2026 và phần lớn vẫn đang trong giai đoạn xây dựng tạo ra khoảng cách rất lớn giữa cung và cầu.

Kiến trúc sư Nguyễn Ngọc Thanh, Giám đốc Khối quản lý thiết kế, Công ty Cổ phần Đầu tư Nam Long nhận định, thực trạng trên vừa phản ánh áp lực nặng nề trong việc thực hiện mục tiêu vừa đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có giải pháp mạnh mẽ hơn để đẩy nhanh tiến độ trong thời gian tới. Quá trình phát triển nhà ở xã hội vẫn đang bị “níu chân” bởi 4 điểm nghẽn chính: Quỹ đất, thủ tục, cơ chế và đầu ra thị trường. Đặc biệt, quy định đóng 20% quỹ đất nhà ở xã hội trong dự án thương mại còn thiếu cơ sở pháp lý, gây lúng túng cho doanh nghiệp và địa phương. Cơ chế tín dụng ưu đãi cũng chưa hiệu quả khi người mua vẫn phải vay lãi suất cao, chủ đầu tư khó tiếp cận vốn ưu đãi, trong khi tiêu chí thu nhập chưa sát với thực tế đô thị lớn. Dù năm 2026 đã có điều chỉnh nâng trần thu nhập (khoảng 25 triệu đồng/tháng đối với cá nhân), song khả năng tiếp cận nhà ở xã hội của nhóm thu nhập trung bình thấp vẫn còn hạn chế.

Tại một dự án nhà ở xã hội trên đường Lý Thường Kiệt (phường Diên Hồng), quy mô khoảng 750 căn nhưng thu hút hơn 12.000 hồ sơ đăng ký khiến mức cạnh tranh rất cao. Dù thủ tục đã được cải thiện, nhiều người dân cho rằng vẫn còn không ít vướng mắc. Anh Nguyễn Quang Hân (40 tuổi), cư dân khu nhà ở xã hội Hưng Phát (phường Bình Đông) cho biết, vợ chồng anh làm công ăn lương, tính góp nhiều năm và nỗ lực lắm mới mua được căn nhà để an cư. Với lao động tự do, việc tiếp cận và mua nhà ở xã hội vô cùng khó khăn do không chứng minh được thu nhập, dẫn đến hồ sơ dễ bị loại từ đầu.

Nhà ở xã hội được xây dựng, đưa vào sử dụng tại phường Cát Lái, TP Hồ Chí Minh.

Tăng tốc, tháo gỡ nút thắt

Nhu cầu về nhà ở của người dân TP Hồ Chí Minh rất lớn nhưng nghịch lý nguồn cung, cơ hội tiếp cận khó khiến nhiều người phải tiếp tục ở trọ, vẫn mãi giấc mơ an cư. Hiện nay, thành phố đã có những chuyển động rõ nét, coi phát triển nhà ở xã hội là nhiệm vụ trọng tâm, vừa bảo đảm an sinh vừa hướng tới phát triển bền vững. Ông Trần Sĩ Nam, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh cho biết: Giai đoạn 2021-2025, tiến độ đưa nhà ở xã hội vào sử dụng còn chậm, chủ yếu do thủ tục đầu tư và chuẩn bị dự án, quỹ đất kéo dài. Tuy nhiên, từ năm 2026, với số lượng dự án đã chuẩn bị, thành phố sẽ tăng tốc, cam kết hoàn thành chỉ tiêu Chính phủ giao, thậm chí vượt kế hoạch.

Về quản lý và chuẩn bị quỹ đất, TP Hồ Chí Minh đã rà soát, xác định gần 200 khu đất với quy mô khoảng 229.000 căn nhà ở xã hội; đồng thời định hướng phát triển quỹ đất theo hướng độc lập, tách khỏi quỹ đất thương mại để bảo đảm minh bạch và thuận lợi cho nhà đầu tư tham gia. Về dài hạn, tổng quỹ đất dành cho nhà ở xã hội dự kiến khoảng 1.700ha. Đáng chú ý, thành phố đã bố trí 11 khu đất phục vụ riêng cho lực lượng Công an và Quân đội, đồng thời nghiên cứu thành lập đơn vị quản lý quỹ nhà ở xã hội hoạt động độc lập nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và phân bổ nguồn lực.

Thành phố định hướng gắn quy hoạch nhà ở xã hội với hệ thống giao thông công cộng. Dự kiến, mạng lưới đường sắt đô thị (metro) dài hơn 1.000km sẽ kết nối các khu vực mở rộng như Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu. Khi metro đi vào vận hành, quỹ đất dọc các tuyến sẽ thuận lợi cho phát triển nhà ở xã hội, giúp người lao động có thể sinh sống ở khu vực ven nhưng vẫn thuận tiện di chuyển vào trung tâm để làm việc.

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh, để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội cần triển khai đồng bộ các giải pháp về cơ chế, chính sách. Trước hết, dù khung pháp lý đã được cải thiện, vẫn cần tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian phê duyệt dự án để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia. Thành phố cần xác định rõ các mục tiêu nhà ở xã hội gắn với nhu cầu của người dân thành phố thể hiện ở việc phân bổ nguồn cung minh bạch, dành cho đối tượng có nhu cầu ở TP Hồ Chí Minh, không để xảy ra trục lợi, méo mó chính sách.

Ông Lê Hữu Nghĩa, Tổng giám đốc Công ty TNHH Thương mại xây dựng Lê Thành cho biết: "Dù có các chính sách tín dụng ưu đãi nhưng doanh nghiệp chúng tôi rất khó tiếp cận. Nhiều ngân hàng thương mại khi tiếp nhận đề nghị vay vốn ưu đãi mức 6,1% đều từ chối vì lý do lãi suất huy động tại thời điểm vay cao, không nhận được văn bản hướng dẫn của các cấp quản lý".

Nhiều chuyên gia cho rằng, để giải quyết điểm nghẽn về vốn, cần cơ chế tài chính linh hoạt, chính sách cấp bù lãi suất hợp lý để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nhà ở xã hội. Chính quyền TP Hồ Chí Minh đã bố trí quỹ đất và các chính sách về thủ tục, giảm tiền sử dụng đất thì các tổ chức tín dụng cần linh hoạt, hỗ trợ giải ngân vốn cho doanh nghiệp, giảm chi phí trung gian, đưa lãi suất vay về khoảng 4,8%/năm và kéo dài thời hạn vay cho người thu nhập thấp, giúp họ có khả năng chi trả. Mặt khác, ở cơ chế phân phối nhà ở xã hội cần được cải tiến công khai, minh bạch, công bằng. Với sự quyết tâm đồng bộ, TP Hồ Chí Minh sẽ sớm hoàn thành các dự án nhà ở xã hội theo mục tiêu đặt ra, đáp ứng nhu cầu nhà ở và giấc mơ an cư, ổn định cuộc sống của nhiều người dân trong giai đoạn phát triển mới.

KIỀU OANH

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/xa-hoi/cac-van-de/tp-ho-chi-minh-no-luc-khong-de-nha-o-xa-hoi-tro-thanh-muc-tieu-treo-1036859