TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh ứng dụng đổi mới sáng tạo trong chăm sóc sức khỏe tương lai.
Chuyển đổi mô hình chăm sóc sức khỏe từ thụ động sang chủ động
Chiều 8/4, Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh phối hợp với Sở Y tế TP Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo “Đổi mới sáng tạo - Kiến tạo tương lai chăm sóc sức khỏe chủ động”. Tại hội thảo, bà Đặng Thị Luận, Quyền Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp TP Hồ Chí Minh (Sihub) cho biết, ngành y tế đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, trong đó dữ liệu và công nghệ giữ vai trò ngày càng quan trọng. Theo đó, công nghệ không còn chỉ là công cụ hỗ trợ mà đang dần trở thành yếu tố trung tâm trong hệ thống chăm sóc sức khỏe hiện đại.
Trong bối cảnh TP Hồ Chí Minh đang thúc đẩy phát triển y tế cơ sở và nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân, việc chuyển đổi từ mô hình “chữa bệnh” sang “chăm sóc sức khỏe chủ động” được xem là một yêu cầu tất yếu. Điều này không chỉ giúp giảm tải cho hệ thống bệnh viện mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống thông qua việc phòng ngừa và phát hiện sớm các nguy cơ bệnh tật.
Theo bà Luận, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực y tế tại TP Hồ Chí Minh đang phát triển với nhiều giải pháp công nghệ mới. Tại không gian trưng bày trong khuôn khổ hội thảo, hơn 50 gian hàng đã giới thiệu các sản phẩm, thiết bị và nền tảng y tế số, phản ánh sự tham gia ngày càng tích cực của các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực này.
Bà Đặng Thị Luận, Quyền Giám đốc Sihub, phát biểu tại Hội thảo.
Tuy nhiên, để các giải pháp có thể triển khai trong thực tế, bà Luận cho rằng cần đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí, bao gồm cơ sở khoa học rõ ràng, tuân thủ quy định pháp lý của ngành y tế, đảm bảo các yếu tố đạo đức xã hội và có hiệu quả kinh tế. Việc cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và yêu cầu quản lý là điều kiện quan trọng để các sản phẩm công nghệ y tế có thể đi vào đời sống.
Bà Luận cũng cho biết, Sihub đã và đang triển khai nhiều chương trình hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp, trong đó có các khóa đào tạo chuyên sâu và các gói hỗ trợ tài chính không hoàn lại dành cho các dự án ươm tạo. Các chương trình này nhằm giúp các doanh nghiệp rút ngắn thời gian hoàn thiện sản phẩm, tiếp cận thị trường và từng bước tham gia vào hệ thống y tế công.
Tại hội thảo, các chuyên gia nhận định, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các nền tảng công nghệ số có thể góp phần giải quyết nhiều thách thức của ngành y tế hiện nay, đặc biệt là tình trạng quá tải tại các bệnh viện tuyến trên và hạn chế về nguồn nhân lực tại y tế cơ sở. Một trong những hướng đi được quan tâm là xây dựng hệ thống quản lý sức khỏe cá nhân dựa trên dữ liệu.
Ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong y tế
Từ những định hướng trên, nhiều giải pháp công nghệ cụ thể đã được giới thiệu tại hội thảo, tập trung vào số hóa dữ liệu y tế, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và kết nối hệ thống chăm sóc sức khỏe từ xa.
Trong đó, ông Hà Thân, Tổng Giám đốc Công ty Tin học Lạc Việt đã giới thiệu giải pháp Hồ sơ sức khỏe cá nhân (PHR). Theo ông, đây không chỉ là bệnh án điện tử mà là một hệ thống dữ liệu có khả năng kết nối, chia sẻ thông tin linh hoạt theo các chuẩn quốc tế.
Giải pháp này hướng tới việc khắc phục tình trạng dữ liệu y tế phân tán, lưu trữ rời rạc thay thế bằng một hệ thống tập trung, cho phép tích hợp nhiều nguồn dữ liệu khác nhau. Người dân có thể theo dõi toàn bộ lịch sử sức khỏe của mình, từ kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh đến các thông tin liên quan đến lối sống và quá trình điều trị.
Ông Hà Thân, Tổng Giám đốc công ty tin học Lạc Việt chia sẻ tại Hội thảo.
Theo ông Hà Thân, hệ thống PHR có thể tích hợp ba nhóm dữ liệu chính gồm dữ liệu lâm sàng, dữ liệu từ các thiết bị theo dõi sức khỏe cá nhân và lịch sử sử dụng thuốc. Việc tổng hợp các nguồn dữ liệu này giúp hỗ trợ quá trình theo dõi, phát hiện sớm các nguy cơ và đưa ra các khuyến nghị phù hợp.
Một trong những điểm đáng chú ý của hệ thống là khả năng cho phép người dùng chủ động kiểm soát dữ liệu của mình, bao gồm quyền quyết định việc chia sẻ thông tin với các cơ sở y tế. Điều này góp phần nâng cao tính minh bạch, đồng thời đảm bảo yếu tố bảo mật và quyền riêng tư trong quá trình sử dụng dữ liệu sức khỏe.
Bên cạnh đó, mô hình “Bác sĩ trí tuệ nhân tạo” (PHD) cũng được giới thiệu như một công cụ hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cá nhân. Theo các chuyên gia, hệ thống này có thể hỗ trợ tư vấn, theo dõi và đưa ra cảnh báo về nguy cơ sức khỏe dựa trên dữ liệu thu thập được, qua đó giúp người dùng có thêm thông tin để chủ động phòng ngừa bệnh tật.
Mô hình hệ thống Bác sĩ AI chăm sóc sức khỏe cá nhân.
Các giải pháp công nghệ nêu trên được đánh giá có khả năng bổ trợ cho hệ thống y tế hiện hữu, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng và yêu cầu cá thể hóa dịch vụ ngày càng rõ nét.
Liên quan đến việc triển khai các giải pháp trong thực tiễn, Thạc sĩ Lê Trường Minh, Phó phụ trách Phòng Công nghệ thông tin, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP Hồ Chí Minh (HCDC), đã trình bày về mô hình hệ sinh thái Telehealth trong chăm sóc sức khỏe. Theo ông Minh, Telehealth không chỉ là hình thức khám chữa bệnh từ xa mà là một hệ thống tích hợp nhiều thành phần, bao gồm nền tảng công nghệ, dữ liệu cá nhân và các công cụ hỗ trợ chuyên môn.
Hệ sinh thái này được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa Hồ sơ sức khỏe cá nhân (PHR), các công cụ trí tuệ nhân tạo và nền tảng kết nối từ xa, tạo thành một quy trình liên tục từ thu thập dữ liệu, phân tích, đưa ra khuyến nghị và cập nhật thông tin. Qua đó, việc chăm sóc sức khỏe không còn bị gián đoạn mà được duy trì thường xuyên.
Mô hình Telehealth có thể được triển khai linh hoạt tại tuyến y tế cơ sở thông qua nhiều hình thức khác nhau. Người dân có thể tiếp cận dịch vụ từ xa ngay tại nhà thông qua các thiết bị cá nhân, hoặc thông qua các điểm hỗ trợ được thiết lập tại cộng đồng như trường học, cơ sở chăm sóc người cao tuổi.
Ngoài ra, đội ngũ nhân viên y tế cơ sở có thể trực tiếp đến từng hộ gia đình với các thiết bị công nghệ hỗ trợ, giúp mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế đối với các nhóm đối tượng hạn chế về điều kiện đi lại. Điều này góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của mạng lưới y tế cơ sở.
Tuy nhiên, việc triển khai Telehealth hiện vẫn còn gặp một số khó khăn, trong đó có sự chưa đồng bộ về hạ tầng công nghệ giữa các địa phương và thiếu cơ chế tài chính phù hợp. Bên cạnh đó, các quy định liên quan đến trách nhiệm chuyên môn và thanh toán bảo hiểm y tế đối với dịch vụ khám chữa bệnh từ xa vẫn cần tiếp tục hoàn thiện.
Ông Trịnh Công Tâm, đại diện Dell Technologies Việt Nam chia sẻ tại Hội thảo.
Ở góc độ hạ tầng công nghệ, ông Trịnh Công Tâm, đại diện Dell Technologies Việt Nam, cho biết dữ liệu y tế ngày càng gia tăng về quy mô và độ phức tạp, đòi hỏi giải pháp lưu trữ, xử lý phù hợp. Việc khai thác hiệu quả nguồn dữ liệu này góp phần nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị.
Theo ông Tâm, các giải pháp hiện nay hướng tới xây dựng hệ thống lưu trữ dữ liệu tập trung, tích hợp nhiều nguồn như hình ảnh y khoa, kết quả xét nghiệm và dữ liệu từ thiết bị kết nối, tạo nền tảng triển khai trí tuệ nhân tạo trong y tế.
Bên cạnh đó, hạ tầng phần cứng, phần mềm được thiết kế linh hoạt, có khả năng mở rộng theo nhu cầu từng cơ sở y tế, kèm dịch vụ tư vấn triển khai từ chuẩn bị dữ liệu đến vận hành hệ thống.
Kết thúc hội thảo, các ý kiến cho rằng thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ trong y tế là xu hướng tất yếu, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.
Việc xây dựng hệ sinh thái y tế thông minh, lấy người dân làm trung tâm, đang từng bước được hiện thực hóa thông qua sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan.
Bài và ảnh: Lưu Niệm/Báo Tin tức và Dân tộc