Một góc Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Tràng Dương/TTXVN
TP. Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn tăng tốc tháo gỡ các “điểm nghẽn” pháp lý trong lĩnh vực bất động sản, với mục tiêu trong năm 2026 xử lý 60 dự án, tương đương khoảng 68.000 căn nhà và bất động sản thương mại - dịch vụ chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở (sổ hồng).
Việc đẩy nhanh tiến độ cấp sổ hồng không chỉ nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người dân mà còn được kỳ vọng trở thành động lực thúc đẩy thị trường bất động sản phục hồi.
* Rà soát toàn diện
Nhằm đẩy nhanh tiến độ cấp sổ hồng cho người mua nhà, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Toàn Thắng đã ký ban hành kế hoạch thực hiện của Tổ công tác 1645 về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất tại các dự án nhà ở, thương mại, dịch vụ trên địa bàn Thành phố.
Theo kế hoạch, Tổ công tác 1645 của UBND TP. Hồ Chí Minh sẽ rà soát toàn bộ các dự án chưa được cấp sổ hồng, bao gồm các dự án đã đưa vào sử dụng và các hồ sơ dự kiến phát sinh trong năm 2026. Trên cơ sở đó, các cơ quan chức năng sẽ phân loại từng nhóm vướng mắc để xây dựng hướng xử lý cụ thể, tập trung giải quyết dứt điểm các tồn đọng kéo dài nhiều năm.
TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu mỗi quý xử lý khoảng 30% số hồ sơ tồn đọng, phấn đấu trong năm 2026 cấp khoảng 61.200 sổ hồng, tương đương khoảng 90% số hồ sơ đủ điều kiện, tăng 15% so với năm 2025.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh, nguyên nhân khiến việc cấp sổ hồng chậm trễ thời gian qua chủ yếu xuất phát từ các vấn đề pháp lý và nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư; trong đó, nổi lên bốn nhóm vướng mắc lớn gồm chưa hoàn tất quỹ nhà tái định cư, chưa xác định nghĩa vụ nhà ở xã hội, chưa bàn giao hạ tầng kỹ thuật - xã hội và chậm bàn giao quỹ bảo trì chung cư.
Để xử lý các tồn tại này, Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh được giao rà soát, đề xuất hướng giải quyết đối với từng nhóm vấn đề cụ thể. Cơ quan thuế có trách nhiệm xác định nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư và người mua nhà. Trong khi đó, chính quyền địa phương sẽ lập danh sách các dự án đã bàn giao nhà nhưng chưa được cấp sổ để phối hợp xử lý.
Một điểm đáng chú ý là Văn phòng Đăng ký đất đai TP. Hồ Chí Minh được giao làm đầu mối tiếp nhận thông tin từ nhiều kênh, bao gồm Ban Tiếp công dân, Sở Xây dựng và chính quyền địa phương nhằm bảo đảm không bỏ sót các dự án tồn đọng.
Thực tế, cơ chế làm việc tập trung của Tổ công tác 1645 đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Sau hơn 60 cuộc họp, tổ đã xử lý 251 dự án, trong đó có 219 dự án với hơn 33.000 căn nhà đủ điều kiện cấp sổ hồng. Nhiều dự án tồn tại kéo dài nhiều năm đã được tháo gỡ nhờ cơ chế họp định kỳ, mỗi lần tập trung giải quyết từ 5 - 6 dự án.
Bên cạnh đó, quy định cho phép người mua nhà trực tiếp nộp hồ sơ xin cấp sổ hồng thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào chủ đầu tư như trước đây cũng giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý và giảm áp lực cho cơ quan quản lý.
Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP. Hồ Chí Minh (HoREA) Lê Hoàng Châu đánh giá, việc thành lập Tổ công tác 1645 là cách làm mang tính tiên phong của Thành phố. Trong thời gian ngắn, tổ đã góp phần giải quyết quyền lợi cho hàng chục nghìn khách hàng, tạo chuyển biến rõ rệt trong công tác cấp giấy chứng nhận.
* Khơi thông pháp lý kích hoạt dòng vốn
Hiệp hội Bất động sản TP. Hồ Chí Minh nhận định, việc đẩy nhanh cấp sổ hồng không chỉ giải quyết quyền lợi cho người mua nhà mà còn tạo tác động tích cực đối với toàn bộ thị trường bất động sản. Khi các dự án được tháo gỡ pháp lý, tài sản có đầy đủ điều kiện để giao dịch, chuyển nhượng, thế chấp và huy động vốn, qua đó góp phần cải thiện thanh khoản và khơi thông dòng tiền trên thị trường.
Ông Lê Hoàng Châu cho rằng, vướng mắc pháp lý lâu nay là nguyên nhân khiến nhiều dự án dù đã hoàn thiện vẫn rơi vào tình trạng giao dịch trầm lắng. Khi các “điểm nghẽn” về cấp giấy chứng nhận được tháo gỡ, đặc biệt ở phân khúc căn hộ đã bàn giao, thị trường sẽ có điều kiện phục hồi rõ nét hơn.
Theo Văn phòng Đăng ký đất đai TP. Hồ Chí Minh, việc cho phép người mua nhà trực tiếp nộp hồ sơ cấp sổ hồng đã góp phần rút ngắn quy trình xử lý, đồng thời tăng khả năng tiếp cận tín dụng của người dân khi tài sản được hoàn thiện pháp lý. Đây cũng được xem là giải pháp giúp thúc đẩy các hoạt động chuyển nhượng, thế chấp và lưu thông dòng vốn trong thị trường bất động sản.
Thực tế, hơn 33.000 căn nhà được tháo gỡ vướng mắc pháp lý thời gian qua không chỉ là kết quả mang tính hành chính mà còn cho thấy các “điểm nghẽn” cốt lõi của thị trường đang từng bước được xử lý. Khi được cấp sổ hồng, các căn hộ đủ điều kiện tham gia giao dịch, góp phần tăng nguồn cung hợp pháp cho thị trường.
Song song đó, TP. Hồ Chí Minh cũng đang tập trung xử lý nhiều dự án cụ thể như chung cư 4S Linh Đông, dự án nhà ở xã hội tại phường Cát Lái, chung cư An Phú và dự án First Home. Đây đều là các dự án đã bàn giao nhà nhưng còn tồn tại vướng mắc về nghĩa vụ tài chính, pháp lý hoặc điều chỉnh quy hoạch.
Việc tháo gỡ cho từng dự án không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của cư dân mà còn góp phần giải phóng nguồn cung bị ách tắc trong nhiều năm. Khi các dự án này được cấp sổ hồng, thị trường sẽ có thêm hàng chục nghìn sản phẩm đủ điều kiện giao dịch, tạo lực đẩy cho thanh khoản.
Trong bối cảnh thị trường bất động sản vẫn còn nhiều khó khăn, việc đẩy nhanh cấp sổ hồng được xem là một trong những giải pháp mang tính nền tảng. Không chỉ khơi thông pháp lý, động thái này còn góp phần củng cố niềm tin của người mua nhà, doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Với mục tiêu xử lý 68.000 hồ sơ và cấp hơn 61.000 sổ hồng trong năm 2026, TP. Hồ Chí Minh đang thể hiện quyết tâm cao trong việc giải quyết dứt điểm các tồn đọng kéo dài. Nếu đạt được kế hoạch đề ra, đây sẽ là bước tiến quan trọng không chỉ đối với công tác quản lý đất đai mà còn đối với quá trình phục hồi và phát triển bền vững của thị trường bất động sản Thành phố.
Hồng Đạt/vnanet.vn