Thống nhất về một mối
Theo báo cáo của Sở NN-MT, tại khu vực tỉnh Bình Dương trước đây, hệ thống Văn phòng Đăng ký đất đai TPHCM (VPĐKĐĐ) cơ sở 2 thực hiện tách, hợp thửa theo Quyết định 38/2024 được UBND tỉnh Bình Dương ban hành ngày 18-10-2024. Tổng số hồ sơ tách, hợp thửa đất đã tiếp nhận, giải quyết cấp giấy chứng nhận là 10.974, trong đó số hồ sơ tách thửa được thông qua Hội đồng tư vấn là 1.439, với khoảng 3.600 giấy chứng nhận. Hội đồng tư vấn này có nhiệm vụ xem xét, kiểm tra và cho ý kiến đối với các trường hợp có nhu cầu tách thửa chính đáng nhưng không đảm bảo diện tích, điều kiện tách thửa theo quy định.
Còn tại khu vực ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây, hệ thống VPĐKĐĐ TPHCM cơ sở 3 thực hiện tách thửa theo Quyết định 24/2024 được UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu ban hành ngày 4-8-2024. Trong quá trình áp dụng, hệ thống VPĐKĐĐ TPHCM cơ sở 3 đã tiếp nhận 8.175 hồ sơ tách thửa đất, hợp thửa đất, trong đó có 116 hồ sơ tổ chức (đã giải quyết 116 hồ sơ, đã cấp 1.156 giấy chứng nhận) và 8.059 hồ sơ cá nhân (đã giải quyết 7.489 hồ sơ, đang giải quyết 570 hồ sơ). Sở NN-MT nhận định, Quyết định 24/2024 đã đáp ứng tốt yêu cầu về mặt quản lý nhà nước về đất đai, giúp định hướng, hỗ trợ việc thực hiện đúng quy hoạch xây dựng và quy hoạch phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây. Đồng thời đã hạn chế tối đa việc tách thửa tràn lan theo các dự án “ma” như thời gian trước… Về cách làm, địa phương này không có “Hội đồng tư vấn”.
Sở NN-MT nhận định, sau hợp nhất, TPHCM đang tồn tại 3 quy định khác nhau về điều kiện tách thửa. Việc áp dụng đồng thời nhiều văn bản sẽ gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước về đất đai và thực hiện thủ tục hành chính của người dân. Chính vì thế, việc ban hành quy định chung về điều kiện tách thửa đất, điều kiện hợp thửa đất và diện tích tối thiểu được tách thửa trên địa bàn TPHCM là cần thiết và phù hợp với thực tiễn.
Quy định về lối đi "quá mở"?
Theo TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TPHCM, Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết 254/2026 đã tháo gỡ khó khăn của luật trước đó. Với quy định hiện hành, mảnh đất chỉ cần có lối đi chung hay lối đi nhờ là có quyền tách thửa mà không ràng buộc thêm quy định khác. Tuy nhiên, trong dự thảo được Sở NN-MT lấy ý kiến, vấn đề quy định lối đi gây nhiều băn khoăn. Dự thảo nêu: "Lối đi do các bên thỏa thuận, UBND cấp xã có trách nhiệm căn cứ vào tình hình thực tế tại địa phương xem xét". Nhiều ý kiến đánh giá, quy định như vậy là điều kiện mở để người dân thực hiện thủ tục tách thửa, nhưng sẽ gây khó khăn trong quá trình quản lý, đặc biệt là cần đảm bảo tính hiện đại đối với đô thị lớn nhất cả nước.
Khu dân cư xã Hiệp Phước, TPHCM. ẢNH: HOÀNG HÙNG
Góp ý dự thảo, ông Đỗ Văn Chung, Phó Chủ tịch UBND phường Bình Trị Đông, cho rằng, quy định về lối đi “quá mở” sẽ khiến mỗi nơi làm một kiểu. Nếu lối đi nhỏ, hẹp sẽ gây khó khăn trong việc quản lý chung, thậm chí dễ dẫn tới nhà không điện, không nước... Điều này ảnh hưởng tới quyền lợi của người dân cũng như công tác quản lý về sau, tạo thêm gánh nặng cho nhà nước khi phải chỉnh trang khu vực. Trong khi đó, đại diện UBND phường Đông Hòa góp ý, cần giao cho Sở Xây dựng và Sở Quy hoạch - Kiến trúc quy định và hướng dẫn để phù hợp thực tiễn tại địa phương. Tương tự, ông Nguyễn Thành Nam, Phó Phòng Kinh tế xã Bình Chánh, lưu ý, nếu địa phương quản lý không chặt chẽ dễ dẫn đến tình trạng lợi dụng chủ trương để phân lô bán nền, hình thành khu vực không đảm bảo hạ tầng kỹ thuật.
Về vấn đề này, bà Nguyễn Tuyết Phương, Phó Trưởng phòng Quản lý đất, Sở NN-MT TPHCM, cho biết, hiện nay sở đang tiếp tục lấy ý kiến góp ý từ các sở ngành, UBND phường, xã để hoàn thiện dự thảo. “Sau khi hoàn tất việc lấy ý kiến, sở sẽ gửi dự thảo đến Sở Tư pháp để thẩm định, dự kiến trong tháng 3 sẽ hoàn chỉnh dự thảo và báo cáo lên UBND TPHCM”, bà Nguyễn Tuyết Phương thông tin.
THANH HIỀN