Trà kê huyết đằng: Cách dùng giúp phát huy công dụng và đảm bảo an toàn

3 giờ trướcBài gốc

1. Tác dụng của kê huyết đằng

Nội dung

1. Tác dụng của kê huyết đằng

2. Phân biệt kê huyết đằng và các loại cỏ máu khác ở việt Nam

3. Cách dùng trà kê huyết đằng tốt cho sức khỏe

Kê huyết đằng là vị thuốc Đông y quan trọng, được ghi chép trong nhiều thư tịch Đông y cổ. Theo Đông y, kê huyết đằng được xếp vào nhóm thuốc có tác dụng hoạt huyết hóa ứ, có vị đắng, ngọt, tính ấm, đi đến các kinh can, thận.

Kê huyết đằng có tác dụng hoạt huyết bổ huyết, thông kinh hoạt lạc, là một trong những vị thuốc trong bổ có hành, trong hành có bổ, giúp khơi thông khi huyết dịch bị ứ trệ, giúp bù đắp khi huyết dịch bị hư tổn, không gây ra tác dụng phụ làm hao tổn chính khí như các vị thuốc thuần phá ứ khác.

Kê huyết đằng thường được dùng trong các bài thuốc Đông y giúp điều trị nhiều loại bệnh khác nhau:

Điều trị kinh nguyệt không đều, bế kinh, đau bụng kinh.
Các chứng tê bì tay chân, phong thấp gây đau nhức xương khớp.
Huyết hư dẫn đến suy nhược cơ thể, người sau khi ốm, phụ nữ sau sinh mất nhiều máu…

Nhiều nghiên cứu khoa học hiện đại cho thấy, kê huyết đằng có chứa nhiều nhóm hoạt chất có tác dụng sinh học như các isoflavonoid, các flavonoid, các flavan-30ol, oligomeric proanthocyanidin, nhóm các lignan, coumarin, chalcone, triterpenoid, sterol, cùng nhiều acid amin thiết yếu. Bên cạnh đó, kê huyết đằng cũng chứa lượng khoáng chất dồi dào trong đó phải kể đến các khoáng chất quan trọng như sắt, canxi, magie, kẽm, mangan, kali, natri…

Cơ chế bổ huyết của kê huyết đằng đã được khoa học hiện đại chứng minh qua 3 con đường sinh học rõ ràng:

Kích thích tạo máu nhờ hệ vi chất sắt, vitamin B kết hợp với các isoflavonoid kích thích các tế bào tạo máu trong tủy xương tăng sinh.
Chống kết tập tiểu cầu, ngăn sự hình thành cục máu đông, làm giãn mạch nhẹ để máu lưu thông tốt hơn.
Điều hòa hệ miễn dịch và nội tiết.

Kê huyết đằng có tác dụng hoạt huyết hóa ứ, điều trị kinh nguyệt không đều, bế kinh, đau bụng kinh…

2. Phân biệt kê huyết đằng và các loại cỏ máu khác ở việt Nam

Ở Việt Nam, kê huyết đằng thường được gọi là cỏ máu. Tuy nhiên cỏ máu lại là tên gọi chung của một nhóm gồm nhiều cây dây leo thân gỗ thuộc các họ thực vật khác nhau. Trên thực tế, nhóm này được chia làm 4 loại chính, thường bị dùng lẫn với nhau: Kê huyết đằng, hồng đằng (đại huyết đằng), huyết rồng, huyết đằng quả to.

Bốn loại cỏ máu này thường bị dân gian dùng thay thế cho nhau với mục đích bồi bổ thân thể, tuy nhiên tác dụng bổ huyết của chúng không hoàn toàn tương tự nhau:

Kê huyết đằng: Thảo dược này có tác dụng thiên về bổ huyết, bổ huyết là chính, hành huyết là phụ, rất phù hợp dùng cho người bị thiếu máu, sắc mặt xanh xao, phụ nữ sau sinh mất máu, kinh nguyệt không đều (huyết hư), người gầy yếu cần tăng cân.

Hồng đằng và huyết rồng: Là hai loại cỏ máu thiên về hành huyết, hoạt huyết, lấy hành huyết là chính, bổ huyết là phụ, thường phù hợp để chữa các chứng đau nhức xương khớp, tê bì chân tay do huyết dịch ứ trệ, phong thấp, chấn thương tụ máu, hoặc bế kinh do huyết ứ. Nếu người bị thiếu máu thuần túy mà dùng đơn độc nhóm này với liều cao thì không những không bổ mà còn có thể làm hao tổn thêm huyết dịch.

Huyết đằng quả to: Là loại cỏ máu thiên về trừ phong thấp, phù hợp để dùng trong các bài thuốc trị phong tê thấp, đau lưng mỏi gối, thần kinh tọa, người già đi lại khó khăn.

Kê huyết đằng chính là loại cỏ máu chính tông, được dùng phổ biến trong các bài thuốc Đông y. Khi cắt ngang thân, phần gỗ bên trong kê huyết đằng có các vòng tròn đồng tâm hoặc hình elip màu đỏ nâu xen kẽ các vòng màu sáng, tiết ra dòng nhựa đỏ thẫm rất nhanh. Đây chính là loại cỏ máu thường được khuyên dùng khi sử dụng dưới dạng trà dưỡng sinh hằng ngày.

3. Cách dùng trà kê huyết đằng tốt cho sức khỏe

Cách lựa chọn và sơ chế:

Chọn những đoạn thân leo già, đường kính từ 3 - 5 cm, bẻ thử thấy dẻo dai, mặt cắt có các vòng đồng tâm màu đỏ sẫm rõ rệt, nhựa còn thơm mùi gỗ đặc trưng.
Rửa sạch lớp bụi bẩn, đất cát và rêu bám ở vỏ ngoài.
Ngâm nước một đêm cho thân gỗ mềm ra để dễ thái lát.
Thái thân cây thành các lát mỏng từ 1 - 2 mm, lát thái càng mỏng thì khi hãm trà, hoạt chất càng dễ trích ly ra nước.
Phơi trong bóng râm hoặc sấy nhẹ ở nhiệt độ 50 - 60 độ cho đến khi khô kiệt, tránh phơi trực tiếp dưới nắng gắt quá lâu làm biến tính các hợp chất flavonoid.
Trước khi dùng, đem các lát kê huyết đằng sao thơm nhẹ trên chảo nóng đến khi hơi xém vàng mặt cắt, dậy mùi thơm dược liệu.

Cách hãm trà:

Cho kê huyết đằng vào bình giữ nhiệt hoặc ấm trà.
Rót một chút nước sôi vào, lắc nhẹ rồi đổ nước đó đi để làm sạch và đánh thức dược liệu.
Rót khoảng 500ml - 700ml nước sôi vào bình rồi đậy kín nắp.
Ủ trong 20 - 30 phút đến khi nước trà chuyển sang màu đỏ hồng tươi, trong suốt và có mùi thơm nhẹ.
Uống thay trà trong ngày. Nên uống khi trà còn ấm, không uống trà đã để qua đêm.

Mỗi ngày dùng 15 - 20g kê huyết đằng khô.

Trà kê huyết đằng có tác dụng dưỡng sinh hàng ngày.

Mặc dù có nhiều tác dụng với sức khỏe, nhưng khi dùng trà kê huyết đằng vẫn cần lưu ý: Không nên uống trà kê huyết đằng liên tục trong thời gian dài; không tự ý dùng kê huyết đằng cho phụ nữ có thai, người đang bị xuất huyết, phụ nữ trong kỳ kinh nguyệt, người đang dùng thuốc chống đông máu; thận trọng với người bệnh dạ dày.

Trong các bài thuốc Nam, đôi khi vẫn có sự phối hợp kê huyết đằng với tác dụng bồi bổ với hồng đằng hoặc huyết rồng để hành huyết nhằm đạt được hiệu quả toàn diện. Tuy nhiên nếu dùng uống thay trà hàng ngày tại nhà để bổ huyết, thanh nhiệt thì kê huyết đằng chính là lựa chọn an toàn và phù hợp nhất.

BS. Nguyễn Huy Hoàng

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/tra-ke-huyet-dang-cach-dung-giup-phat-huy-cong-dung-va-dam-bao-an-toan-169260601092931009.htm