Trả lề cho đường

3 giờ trướcBài gốc

Người buôn bán tại phố ẩm thực Phạm Hồng Thái mong thành phố điều chỉnh chủ trương, kẻ vạch, thu phí vỉa hè để được mưu sinh trở lại. Ảnh: T.S

Nên tổ chức có điều kiện

Nhiều năm qua, các đô thị lớn đều từng triển khai những chiến dịch mạnh tay nhằm lập lại trật tự vỉa hè. Những đợt ra quân rầm rộ, từ chiến dịch “giành lại vỉa hè” từng gây chú ý tại Thành phố Hồ Chí Minh cho đến các chiến dịch chỉnh trang đô thị ở Hà Nội và nhiều địa phương khác thường bắt đầu bằng quyết tâm cao và sự ủng hộ của dư luận. Tuy nhiên, một kịch bản quen thuộc thường lặp lại: ra quân dẹp bỏ - lắng xuống - tái lấn chiếm. Theo các chuyên gia, khi nhu cầu kinh tế vẫn tồn tại nhưng không được tổ chức hợp pháp, các hoạt động buôn bán nhỏ sẽ quay trở lại ngay sau khi chiến dịch kết thúc.

Ông Vũ Hoài Thông (60 tuổi, buôn bán quán ăn trên đường Phạm Hồng Thái, phường Hải Châu), cho biết từ ngày 6/4, việc buôn bán trong khu vực đã bị dừng lại nên nhiều người phải chuyển đi nơi khác thuê chỗ bán hoặc dọn về nhà. Riêng ông và một số người không có điều kiện thì chỉ quanh quẩn bán tạm trong xóm tại kiệt số 15.

“Trước đây khu vực này từng được kẻ vạch, chỉnh trang mái che cho đồng bộ theo quy định của phường nhưng nay bị cấm buôn bán khiến cuộc sống rất khó khăn. Đã được thông báo cấm bán nhưng mấy nay tôi lừng khừng chưa dọn đồ đạc khỏi vỉa hè. Tôi chỉ mong chính quyền kẻ vạch, thu phí và cho phép bán trở lại. Bởi cả gia đình tôi 8 người, gồm vợ chồng, con cháu và đều phụ thuộc vào việc buôn bán tại đây để sinh sống”, ông Thông chia sẻ.

Theo đánh giá của PGS. TS Bùi Quang Bình - Giảng viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng, việc lập lại trật tự vỉa hè sẽ tác động mạnh đến khu vực nội thành Đà Nẵng cũ và các đô thị du lịch như Hội An, nơi hoạt động kinh tế vỉa hè gắn với du lịch, dịch vụ và sinh kế của nhiều hộ gia đình. Vì vậy, rất cần có sự tham vấn của các chuyên gia quy hoạch đô thị, kinh tế đô thị, các tầng lớp xã hội và cộng đồng doanh nghiệp để xây dựng chính sách phù hợp.

PGS. TS Bùi Quang Bình đánh giá, việc quản lý vỉa hè không nên theo hướng cấm hoàn toàn mà nên tiếp cận theo hướng quy hoạch và quản lý có điều kiện, như tổ chức phố đi bộ, phố ẩm thực, khu kinh doanh hợp pháp, quy định khung giờ sử dụng vỉa hè hoặc cơ chế cấp phép và thu phí sử dụng tạm thời đối với một số hoạt động kinh doanh. Chủ trương này cần đánh giá rõ tác động đối với khu vực kinh tế vỉa hè - vốn là không gian mưu sinh của nhiều người lao động và hộ gia đình, đồng thời cũng tạo ra giá trị kinh tế, dịch vụ và văn hóa đô thị.

Thí điểm và mở rộng dần

Từ góc nhìn văn hóa đô thị, nhà nghiên cứu Bùi Văn Tiếng, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử thành phố, nhận định: “Đúng là đang tồn tại cái gọi là văn hóa vỉa hè, làm cho vỉa hè không chỉ là không gian đi lại mà còn gắn với hàng rong, quán nhỏ và những sinh hoạt đời thường của cư dân đô thị”. Theo ông Tiếng, đây chính là nguyên nhân sâu xa dẫn tới cái vòng luẩn quẩn “ra quân - lắng xuống - tái lấn chiếm”.

“Theo tôi, chính quyền đô thị nên nhìn nhận hoạt động buôn bán nhỏ trên vỉa hè chủ yếu như một thực thể kinh tế - văn hóa cần được tổ chức và quản lý hợp lý. Đương nhiên khi nói “chủ yếu” tức là vẫn có thứ yếu, vẫn có tình trạng mất trật tự, mất mỹ quan cần xử lý, nghĩa là việc tổ chức và quản lý thực thể kinh tế - văn hóa sao cho hợp lý cũng bao gồm cả việc xử lý tình trạng mất trật tự, mất mỹ quan, thậm chí còn phải đảm bảo an toàn tính mạng cho người dân và du khách trong một số trường hợp như cà phê đường tàu ngoài Hà Nội”, ông Tiếng nhấn mạnh.

Ông Tiếng cũng cho rằng, tổ chức và quản lý thực thể kinh tế - văn hóa sao cho hợp lý thực chất là cách tiếp cận phù hợp để vừa bảo đảm trật tự, mỹ quan đô thị, vừa giữ được những giá trị văn hóa đời sống đường phố; đồng thời tránh lặp lại vòng luẩn quẩn. Trước hết, Đà Nẵng nên tăng cường hình thành những tuyến phố đi bộ ban ngày và những tuyến phố đi bộ ban đêm nhằm mở rộng không gian buôn bán mưu sinh cho người dân. Đối với các tuyến phố còn lại, cần phân thành 3 nhóm: nhóm tuyệt đối không được mở hàng rong, quán nhỏ, nhóm có thể tự do mở hàng rong, quán nhỏ và nhóm được mở hàng rong, quán nhỏ theo giờ.

Ông Nguyễn Hoàng Hà - Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế xã hội Đà Nẵng đánh giá, thành phố đã xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh đô thị rất tốt và có nhiều lĩnh vực trở thành hình mẫu. Tuy nhiên, đối với vỉa hè thì phải có cách thức và lộ trình cụ thể. Nhiều nghiên cứu cho thấy, kinh tế đường phố chiếm khoảng 30% quy mô kinh tế toàn cầu, tạo việc làm cho khoảng 2 tỷ lao động và mang lại khoảng 24.000 tỷ USD giá trị gia tăng. Rõ ràng, kinh tế vỉa hè tạo ra nguồn thu rất lớn, đặc biệt quan trọng đối với các đô thị, quốc gia đang phát triển.

Ông Nguyễn Hoàng Hà cho rằng, thành phố nên khảo sát, thực hiện thí điểm ở những đoạn đường, tuyến phố đủ điều kiện, sau đó rút kinh nghiệm và mở rộng dần. Đô thị Đà Nẵng có sự giao thoa mới - cũ, hạ tầng không đồng bộ, đối với các tuyến phố có vỉa hè đủ rộng thì thực hiện theo quy chuẩn, còn các tuyến có vỉa hè hẹp hơn phải có tính toán phù hợp.

TRƯỜNG SƠN - PHƯƠNG LINH

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/tra-le-cho-duong-3332127.html