Trách nhiệm nhận giữ tài sản của người khác ngày Tết

6 giờ trướcBài gốc

Luật sư Nguyễn Văn Dũng (bìa trái), Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai tư vấn miễn phí các quy định pháp luật về dân sự cho người dân. Ảnh: Đoàn Phú

Liệu có được yêu cầu bồi thường?

Vốn là chỗ quen biết, chị H.T.D. (ngụ phường Đồng Xoài, tỉnh Đồng Nai) gửi nhờ xe máy điện chỗ chị C.T.N. (ngụ cùng địa phương) buôn bán để đi mua hàng gần đó. Tuy nhiên, khi quay lại thì chiếc xe đã “không cánh mà bay”. Chị N. không nhận lỗi vì cho rằng chỉ cho chị D. để nhờ xe đi mua sắm, chứ không phải nhận lời trông coi giúp. Chị D. thắc mắc, trong trường hợp này chị có quyền yêu cầu chị N. bồi thường hay không?

Trong khi đó, ông L.V.M. (ngụ xã Phú Nghĩa, tỉnh Đồng Nai) và bà P.T.T. (ngụ xã Xuân Hòa, tỉnh Đồng Nai) gặp tình huống khó xử khi gửi vườn, nhà, gia cầm, ao cá cho hàng xóm trông coi hộ vài ngày để lên Thành phố Hồ Chí Minh thăm con cháu, đi khám bệnh. Khi trở về được hàng xóm bàn giao lại nhà cửa, vườn, gia cầm, ao thì ông bà phát hiện gà, mai cảnh, cá trong ao bị hao hụt, mất khá nhiều.

Ông M. trình bày: Khi ông, bà ngỏ lời gửi tài sản, đều được vợ chồng hàng xóm nhận lời trông coi, bảo quản, chăm sóc giúp. Đồng thời việc trông coi, chăm sóc đó, được đôi bên thỏa thuận trả bằng 4 ngày công lao động. Ông M. muốn biết: Vậy khi tài sản mất mát, hao hụt do bị người khác trộm cắp, hoặc do người nhận lời trông coi làm thất thoát thì ông bà, có được quyền yêu cầu họ bồi thường không? Hoặc một khi chứng minh được việc tài sản bị mất, hư hỏng, thất lạc là do chính người nhận giữ tài sản chiếm đoạt, phá hoại thì xử lý ra sao?

Xác định lỗi để quy trách nhiệm

Với những vấn đề vướng mắc trên, luật sư Nguyễn Thanh Tấn, Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai giải đáp: Khi gửi tài sản cho người khác và được người đó nhận lời, nhận tài sản gửi để bảo quản, trông coi khi tài sản gửi bị mất mát, hư hỏng thì người nhận tài sản gửi phải chịu trách nhiệm; đồng thời người đem tài sản gửi có quyền yêu cầu người nhận gửi bồi thường. Cho dù, khi gửi và nhận giữ, đôi bên chỉ trao đổi bằng miệng (lời nói), cái gật đầu hay tin nhắn (hành vi cụ thể).

Do giao dịch, hợp đồng gửi giữ tài sản không bắt buộc phải tuân thủ về hình thức như: lập thành văn bản, có công chứng hoặc chứng thực. Dù các bên trao đổi bằng lời nói, hành vi cụ thể khi đề nghị và nhận lời giữ tài sản thì trách nhiệm bồi thường phần tài sản bị mất mát trong quá trình gửi giữ thuộc về người nhận gửi giữ. Tuy nhiên khi yêu cầu bên nhận giữ bồi thường thì bên giữ tài sản phải có trách nhiệm chứng minh sự mất mát về tài sản theo nguyên tắc của pháp luật dân sự: Ai có yêu cầu thì cũng có nghĩa vụ chứng minh, đưa ra các bằng chứng cho yêu cầu đó.

Cũng theo luật sư Nguyễn Thanh Tấn: Tại Điều 557 Bộ luật Dân sự năm 2015 có quy định, bên giữ tài sản có nghĩa vụ bảo quản tài sản theo đúng thỏa thuận, trả lại tài sản cho bên gửi theo đúng tình trạng như khi nhận giữ. Phải bồi thường thiệt hại, nếu làm mất, hư hỏng tài sản gửi giữ, trừ trường hợp bất khả kháng như: cháy nổ, thiên tai… Điều này có nghĩa là, bên nhận giữ hộ, trông coi, bảo quản tài sản chỉ có trách nhiệm bồi thường khi họ có lỗi đối với việc tài sản gửi giữ bị mất, hư hỏng, thất thoát.

Do đó, với trường hợp của chị H.T.D. (ngụ phường Đồng Xoài) thì dù chị được quyền khởi kiện yêu cầu chị C.T.N. bồi thường xe máy điện bị mất, tuy nhiên, trách nhiệm của chị phải chứng minh được: ý chí của chị là gửi xe (không tốn phí). Còn chị N. phải có nghĩa vụ chứng minh, chị chỉ đồng ý cho chị D. để nhờ xe, chứ không phải nhận trông coi, gửi giữ như chị D. trình bày.

“Với những tài sản gửi giữ giá trị không lớn nếu bị mất, thất thoát, hư hỏng… thông thường đôi bên dễ thông cảm, bỏ qua hoặc tự thương lượng, hòa giải để tìm cách giải quyết cho ổn thỏa. Tuy nhiên với tài sản lớn, hoặc tài sản giá trị thấp, nhưng người đem tài sản đi gửi giữ kiên quyết yêu cầu bồi thường thì mới cần tới pháp luật giải quyết”.

Luật sư NGUYỄN VĂN DŨNG,Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai

Với trường hợp của ông L.V.M. (ngụ xã Phú Nghĩa) và bà P.T.T. (ngụ xã Xuân Hòa) thì vấn đề tài sản gửi giữ như: cây trồng, gia cầm, cá bị mất, thất thoát thì trách nhiệm bồi thường thuộc về người nhận trông coi, bảo quản. Ông M., bà T. có quyền yêu cầu người hàng xóm nhận trông coi, quản lý tài sản khi ông, bà vắng nhà bồi thường những gì đã bị mất mát.

Trong trường hợp bên nhận giữ tự ý chiếm đoạt, phá hoại, hủy hoại tài sản được người khác giao quản lý, bảo quản, trông coi, nếu cấu thành các tội danh: lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (Điều 175), chiếm giữ trái phép tài sản (Điều 176), hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản (Điều 178 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017 và năm 2025) ngoài bị buộc phải bồi thường thiệt hại cho chủ sở hữu tài sản, còn có thể bị chế tài hình sự đến 20 năm tù (tùy mức độ vi phạm).

Ðoàn Phú

Nguồn Đồng Nai : https://baodongnai.com.vn/ban-doc/202602/trach-nhiem-nhan-giu-tai-san-cua-nguoi-khac-ngay-tet-b8660c1/