Kỳ hạn 10 năm dẫn dắt thanh khoản trên thị trường trái phiếu Chính phủ thời gian gần đây
Theo Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), trong tháng 2/2026, Kho bạc Nhà nước đã tổ chức tổng cộng 12 phiên đấu thầu trái phiếu Chính phủ và huy động thành công 34.495 tỷ đồng, tăng hơn 32% so với tháng trước. Kết quả này cho thấy nhu cầu vốn qua kênh trái phiếu vẫn duy trì ổn định, dù bối cảnh thị trường tài chính có nhiều biến động.
Lũy kế trong hai tháng đầu năm, tổng giá trị huy động qua kênh trái phiếu Chính phủ đạt 60.541 tỷ đồng, tương đương khoảng 55% kế hoạch phát hành của quý I và khoảng 12% kế hoạch phát hành của cả năm 2026. Nếu tính đến thời điểm hiện tại, Kho bạc Nhà nước đã huy động được khoảng 65.371 tỷ đồng, tương đương 13,1% kế hoạch phát hành cả năm và gần 60% kế hoạch của quý I.
Điểm đáng chú ý trong các phiên đấu thầu tháng 2 là sự tập trung của dòng tiền vào kỳ hạn 10 năm. Dù Kho bạc Nhà nước gọi thầu ở bốn kỳ hạn gồm 5 năm, 10 năm, 15 năm và 30 năm, nhưng chỉ trái phiếu kỳ hạn 10 năm đấu thầu thành công. Điều này cho thấy nhà đầu tư vẫn ưu tiên các kỳ hạn trung bình - dài với mức lợi suất hợp lý và thanh khoản cao trên thị trường.
Tại phiên đấu thầu cuối tháng 2, lãi suất trúng thầu của trái phiếu kỳ hạn 10 năm được xác định ở mức 4,09%/năm, tăng nhẹ 4 điểm cơ bản so với phiên trúng thầu đầu tháng. Mức điều chỉnh này phản ánh phần nào xu hướng lợi suất tăng trở lại sau giai đoạn đi ngang kéo dài trước đó.
Trên thị trường thứ cấp, quy mô thị trường tiếp tục mở rộng. Tính đến cuối tháng 2/2026, tổng giá trị niêm yết trái phiếu Chính phủ đạt 2.602.619 tỷ đồng, tăng khoảng 1,14% so với cuối tháng trước. Tuy nhiên, thanh khoản trong tháng 2 lại có xu hướng chững lại so với tháng đầu năm.
Cụ thể, giá trị giao dịch bình quân trên thị trường thứ cấp đạt 14.907 tỷ đồng mỗi phiên, giảm 12,45% so với tháng 1/2026. Trong cơ cấu giao dịch, các giao dịch mua bán thông thường (outright) chiếm tỷ trọng lớn với 74,24% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường, trong khi giao dịch mua bán lại (repo) chiếm khoảng 25,76%.
Dù vậy, trong tuần giao dịch gần đây, thanh khoản thị trường đã ghi nhận sự cải thiện đáng kể. Tổng giá trị giao dịch đạt khoảng 85,6 nghìn tỷ đồng, tăng 33,8% so với tuần trước. Trong đó, giao dịch outright tăng mạnh lên 64,1 nghìn tỷ đồng, tăng tới 56,8%, trong khi giao dịch repo giảm nhẹ xuống còn 21,5 nghìn tỷ đồng.
Diễn biến này cho thấy hoạt động mua bán thực chất trên thị trường đang gia tăng, thay vì chủ yếu dựa vào các giao dịch repo phục vụ nhu cầu tài trợ vốn ngắn hạn như giai đoạn trước. Đây được xem là tín hiệu tích cực, phản ánh niềm tin của nhà đầu tư đối với thị trường trái phiếu Chính phủ.
Xét theo kỳ hạn, các trái phiếu được giao dịch nhiều nhất trên thị trường thứ cấp vẫn là nhóm kỳ hạn trung bình và dài. Cụ thể, trái phiếu kỳ hạn 10 năm chiếm khoảng 16,42% tổng giá trị giao dịch, tiếp theo là nhóm kỳ hạn 7 - 10 năm với 15,58% và kỳ hạn 3 - 5 năm với 12,41%.
Song song với sự cải thiện về thanh khoản, lợi suất trái phiếu Chính phủ trên thị trường thứ cấp cũng quay trở lại xu hướng tăng nhẹ. Cụ thể, lợi suất kỳ hạn 1 năm tăng lên mức 3,32%, kỳ hạn 2 năm đạt 3,21%, kỳ hạn 3 năm lên 3,40%, trong khi kỳ hạn 5 năm đạt 3,96%. Đáng chú ý, lợi suất kỳ hạn 10 năm đã tăng lên khoảng 4,31%, còn kỳ hạn 15 năm đạt 4,38%.
Mức tăng mạnh nhất tập trung ở các kỳ hạn trung bình và kỳ hạn chuẩn như 5 năm và 10 năm, phản ánh việc thị trường bắt đầu yêu cầu mức lợi suất cao hơn sau giai đoạn ổn định kéo dài.
Bên cạnh đó, dòng vốn ngoại trên thị trường trái phiếu Chính phủ vẫn duy trì tỷ trọng khá khiêm tốn. Trong tháng 2, giá trị giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài chỉ chiếm khoảng 5,26% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường. Khối ngoại cũng ghi nhận bán ròng khoảng 334 tỷ đồng trong tháng.
Riêng trong tuần gần đây, nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng nhẹ khoảng 113,7 tỷ đồng, sau khi mua ròng 361,4 tỷ đồng ở tuần trước đó. Tổng giá trị mua vào đạt khoảng 2.436,6 tỷ đồng, trong khi giá trị bán ra ở mức 2.550,4 tỷ đồng.
Theo các chuyên gia từ Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, lợi suất trái phiếu Chính phủ trong nước nhiều khả năng vẫn chịu áp lực tăng nhẹ trong thời gian tới, đặc biệt ở nhóm kỳ hạn trung bình và kỳ hạn chuẩn 10 năm. Kết quả đấu thầu trên thị trường sơ cấp cho thấy lực cầu chưa sẵn sàng hấp thụ mạnh tại mặt bằng lợi suất hiện tại.
Ngoài ra, bối cảnh rủi ro toàn cầu gia tăng cũng đang ảnh hưởng đến xu hướng lợi suất. Trong tuần qua, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên 3,56% (tính đến ngày 6/3), từ mức 3,38% vào cuối tháng trước. Tại Nhật Bản, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm cũng tăng lên khoảng 2,17%.
Các diễn biến này phản ánh xu hướng điều chỉnh của thị trường trái phiếu toàn cầu và có thể tạo thêm áp lực lên lợi suất trái phiếu Chính phủ Việt Nam trong thời gian tới. Tuy nhiên, với vai trò là kênh huy động vốn quan trọng của ngân sách nhà nước và là tài sản an toàn của hệ thống tài chính, trái phiếu Chính phủ vẫn được kỳ vọng duy trì sức hấp dẫn ổn định trên thị trường.
Phan Hà