Trong căn nhà nhỏ tại đường Nguyễn Trọng Tuyển, phường Phú Nhuận, TP Hồ Chí Minh, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Thị Mỹ Nhung, 94 tuổi, nguyên cán bộ Cụm tình báo H63, Đoàn J22, Cục Nghiên cứu (nay là Tổng cục II, Bộ Quốc phòng) vẫn nhớ như in những năm tháng hoạt động bí mật cùng đồng đội tại Cụm tình báo H63 trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Đoàn công tác Ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ Bộ Quốc phòng tặng quà Bà mẹ Việt Nam anh hùng Phan Thị Tám.
Năm 1960, Nguyễn Thị Mỹ Nhung “bén duyên” với công tác tình báo. Bà thâm nhập vào cơ quan Hải quân Mỹ tại Sài Gòn với vai trò thông dịch viên. Nhờ trình độ tiếng Anh, sự khéo léo và vỏ bọc kín đáo, bà đã tạo được lòng tin với các cố vấn Mỹ, qua đó tiếp cận, thu thập và chuyển nhiều tài liệu quan trọng cho cách mạng. Trong những tình huống không thể mang tài liệu ra ngoài, bà ghi nhớ nội dung bằng cách dịch đi, dịch lại nhiều lần để thuộc chính xác. Quá trình hoạt động, bà đã gan dạ, mưu trí nhiều lần chuyển tài liệu mật quan trọng ra ngoài an toàn. Chiến công nổi bật là vận chuyển an toàn 24 cuốn phim tài liệu từ nội thành Sài Gòn ra địa bàn Củ Chi vào năm 1961, giúp ta nắm được những chiến lược chiến tranh của địch cùng sơ đồ, kế hoạch tác chiến của chúng tại Sài Gòn-Gia Định. Câu chuyện của bà là bài học quý về lòng yêu nước, sự hy sinh thầm lặng, sự mưu trí, dũng cảm của phụ nữ miền Nam trong kháng chiến.
Không chỉ trên mặt trận tình báo bí mật, phụ nữ Sài Gòn còn trực tiếp tham gia những trận đánh táo bạo giữa lòng đô thị. Tiêu biểu là nữ biệt động Sài Gòn Nguyễn Thị Bích Nga (sinh năm 1951), người đã tham gia nhiều trận chiến nguy hiểm trong nội đô. Đầu năm 1967, bà cùng đồng đội được giao nhiệm vụ pháo kích vào Sở chỉ huy của tướng William Westmoreland tại Sài Gòn. Để tránh bị nghi ngờ, bà và một đồng đội đã giả làm vợ chồng mới cưới, thuê nhà tại khu vực Vườn Chuối, bí mật nghiên cứu địa hình, xây dựng trận địa. Rạng sáng trung tuần tháng 1-1967, từ vị trí đã chuẩn bị, bà Nga với vai trò xạ thủ số 2 cùng đồng đội sử dụng cối 82mm pháo kích liên tiếp vào mục tiêu đường Phan Đình Phùng (nay là Nguyễn Đình Chiểu, TP Hồ Chí Minh). Đòn đánh bất ngờ gây thương vong lớn, khiến Sở chỉ huy của tướng William Westmoreland rơi vào hỗn loạn.
Đoàn công tác Ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ Bộ Quốc phòng tặng quà Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Thị Mỹ Nhung.
Đó là hai trong nhiều câu chuyện xúc động của các Bà mẹ Việt Nam anh hùng, nữ Anh hùng LLVT nhân dân, nữ biệt động Sài Gòn trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Ngày đó, Sài Gòn-Chợ Lớn-Gia Định (nay là TP Hồ Chí Minh) là địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng, nơi diễn ra nhiều trận đánh quyết liệt giữa ta và địch. Quán triệt các nghị quyết của Đảng, địa phương đã xây dựng được lực lượng, thế trận ngay trong lòng đô thị, tổ chức nuôi giấu cán bộ, thực hiện nhiều đòn tiến công độc đáo, bất ngờ, táo bạo vào sào huyệt của địch tại Sài Gòn, lập nên những chiến công vang dội.
Tuy nhiên, đi cùng với những chiến công là không ít mất mát, hy sinh. Tri ân các Bà mẹ Việt Nam anh hùng, nữ Anh hùng LLVT nhân dân, nữ biệt động Sài Gòn, gia đình chính sách, những năm qua, công tác đền ơn đáp nghĩa luôn được Thành ủy, UBND TP Hồ Chí Minh và các đơn vị trong, ngoài Quân đội quan tâm triển khai nhiều chương trình, mô hình thiết thực ý nghĩa. Chung tay thực hiện hoạt động tri ân, mới đây, Ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ Bộ Quốc phòng phối hợp với Ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ Tổng công ty Hàng không Việt Nam, Quân khu 7 và một số đơn vị, địa phương, tổ chức chương trình tri ân các Bà mẹ Việt Nam anh hùng, nữ Anh hùng LLVT nhân dân, nữ biệt động Sài Gòn, gia đình chính sách trên địa bàn TP Hồ Chí Minh.
Thiếu tướng Trần Văn Nam, Phó cục trưởng Cục Cán bộ (Tổng cục Chính trị), Ủy viên Ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ Bộ Quốc phòng khẳng định: Những đóng góp của các Bà mẹ Việt Nam anh hùng, nữ Anh hùng LLVT nhân dân và lực lượng Biệt động Sài Gòn là tài sản tinh thần vô giá của dân tộc và Quân đội. Việc chăm lo các gia đình chính sách không chỉ là nhiệm vụ chính trị thường xuyên mà còn là trách nhiệm, tình cảm, đạo lý “uống nước nhớ nguồn". Thông qua các hoạt động tri ân, truyền thống cách mạng tiếp tục được lan tỏa, bồi đắp bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ, hội viên phụ nữ và người lao động, chiến sĩ, từ đó khẳng định sự tiếp nối của các thế hệ trong xây dựng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc.
HIỂN NGUYỄN