Trung Đông bên bờ vực khủng hoảng mới từ cuộc xung đột Mỹ, Israel, Iran:Cơn địa chấn lan tỏa toàn cầu

6 giờ trướcBài gốc

Điều khiến giới quan sát lo lắng về hệ lụy của cuộc xung đột trên không chỉ về an ninh mà còn đối với kinh tế của khu vực và toàn cầu. Theo trang Middle East Monitor, ngay khi chiến sự xảy ra, Iran đã "đóng cửa" Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển chiến lược chiếm gần 20% sản lượng dầu toàn cầu. Nếu tình hình không cải thiện, giá dầu thô có thể tăng vọt, gây áp lực lên lạm phát toàn cầu và ảnh hưởng đến nền kinh tế của các nước phụ thuộc năng lượng nhập khẩu. Trong báo cáo thị trường dầu mỏ tháng 2-2026, Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) quan ngại về việc dù triển vọng nguồn cung toàn cầu có xu hướng thặng dư do sản lượng ngoài Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) tăng, nhưng “rủi ro phía nguồn cung” từ Trung Đông có thể khiến giá phản ứng mạnh trong ngắn hạn.

Thực tế, ngay khi xung đột leo thang, giá dầu thô thế giới đã chứng kiến những đợt tăng mạnh do lo ngại nguồn cung bị gián đoạn. Việc gia tăng chi phí vận tải và những rủi ro an ninh trên tuyến hàng hải Hormuz hiển nhiên sẽ tăng gánh nặng chi phí cho các quốc gia nhập khẩu năng lượng lớn như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và các nước châu Âu. Khi chi phí dầu tăng, giá nhiên liệu, chi phí vận tải cũng tăng, đồng thời gây áp lực lạm phát, nhất là tại các nền kinh tế đang phục hồi sau đại dịch hay có nợ công lớn.

Không chỉ thị trường năng lượng, chuỗi cung ứng toàn cầu cũng chịu áp lực gia tăng từ cơn "địa chấn" ở Trung Đông - nơi trung chuyển thiết bị điện tử, hàng hóa tiêu dùng và nguyên liệu thô đi qua các cảng lớn về các thị trường châu Âu, châu Á và châu Phi. Bất kỳ gián đoạn nào tại tuyến vận chuyển chiến lược này đều có thể kéo theo việc chậm trễ giao hàng, tăng chi phí vận tải, thậm chí buộc doanh nghiệp phải tái cấu trúc đường vận chuyển. Các ngành công nghiệp phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu ổn định như hàng không, logistics, sản xuất công nghiệp... đều sẽ phải đối mặt với chi phí tăng cao. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, không một nền kinh tế nào có thể “né” hoàn toàn rủi ro từ những biến động này.

Ngoài tác động vật chất tới nền kinh tế, tình hình leo thang còn được nhận định sẽ ảnh hưởng đến thị trường tài chính. Lúc này, các chỉ số chứng khoán châu Á và châu Âu đã ghi nhận sự biến động mạnh do nhà đầu tư dịch chuyển sang tài sản an toàn như vàng. Cùng với đó, một hệ quả dài hạn khác mà nhiều nhà kinh tế quan ngại là áp lực lạm phát kéo dài hơn so với dự đoán ban đầu. Đặc biệt, khi chi phí năng lượng và chi phí logistics tăng cao, điều này sẽ tác động tới giá thành hàng hóa, dịch vụ và có thể dẫn đến việc các ngân hàng trung ương phải thắt chặt chính sách tiền tệ hơn dự kiến. Như vậy sẽ tạo ra rủi ro giảm tốc tăng trưởng kinh tế trong các nền kinh tế lớn như Mỹ, Liên minh châu Âu (EU)... Hệ quả kinh tế lan rộng nếu không được kiểm soát có thể kéo dài hàng quý hoặc thậm chí nhiều năm nếu tình hình không sớm ổn định.

Trong khi đó, các chuyên gia dự báo giá vàng và bạc sẽ tăng mạnh khi mở cửa phiên giao dịch đầu tuần.

Giới phân tích cho rằng sự bất định này đang đẩy dòng tiền đầu tư vào các kim loại quý như vàng và bạc. Giá kim loại quý đã tăng mạnh do tác động đồng thời của rủi ro địa chính trị và các yếu tố kinh tế toàn cầu, bao gồm số liệu lạm phát của Mỹ và lượng vàng nhập khẩu từ Trung Quốc tăng cao.

Khi giá vàng hiện tại tiến sát mốc 5.300 USD/ounce và bạc gần 93 USD/ounce, thị trường đang nhìn nhận khả năng hai kim loại quý này lần lượt chạm mốc 6.000 USD và 200 USD.

Các nhà phân tích cảnh báo, dù khả năng tăng giá là có, nhưng để đạt tới các mức trên sẽ cần nhu cầu duy trì mạnh mẽ và trong trường hợp bất ổn toàn cầu kéo dài.

Với những diễn biến mới, rõ ràng Trung Đông đang trải qua bước ngoặt nguy hiểm, tiềm ẩn rủi ro xung đột kéo dài kèm theo những ảnh hưởng sâu rộng. Điều này đang đặt ra thách thức lớn cho ổn định kinh tế toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới đang hết sức nhạy cảm. Phản ứng quốc tế đa dạng cũng thể hiện còn quá nhiều khác biệt trong cách xử lý xung đột. Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm giải pháp ngoại giao, giảm leo thang và bảo vệ dân thường sẽ là thách thức lớn trong thời gian tới.

Hoàng Linh (Theo CNN, Al Jazeera, FARS)

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/trung-dong-ben-bo-vuc-khung-hoang-moi-tu-cuoc-xung-dot-my-israel-iran-con-dia-chan-lan-toa-toan-cau-735639.html