Nỗi lo thiếu hụt chip xuất hiện sau khi Yangzhou Yangjie Electronic Technology, một nhà cung cấp linh kiện quan trọng đến từ Trung Quốc, bị áp dụng các biện pháp trừng phạt do có liên quan đến việc bán công nghệ quân sự cho Nga. Để giải quyết tình hình căng thẳng hiện tại, hai quan chức cho biết Liên minh châu Âu đang xem xét khả năng cấp một quyền miễn trừ đặc biệt cho ngành công nghiệp ô tô.
Ngành sản xuất ô tô châu Âu đình trệ nếu thiếu hụt chip
Áp lực chuỗi cung ứng do thiếu hụt chip và những hệ lụy kéo dài từ cuộc khủng hoảng Nexperia
Các giám đốc điều hành trong ngành công nghiệp ô tô cho biết họ đang khẩn trương thu thập thông tin trước khi chính thức yêu cầu một sự nhượng bộ từ các lệnh trừng phạt áp dụng cho công ty Trung Quốc. Một vị giám đốc giấu tên đã chia sẻ rằng sự lo lắng đang hiện hữu rõ ràng, và họ vẫn đang cố gắng tìm hiểu xem toàn bộ tác động của sự việc này có thể lớn đến mức nào.
Một số nhà cung cấp đã đưa ra lời cảnh báo rằng sự gián đoạn có thể ập đến trong thời gian rất sớm, khiến tất cả mọi người đều phải tranh thủ tìm kiếm thông tin để chuẩn bị phương án ứng phó. Để sản xuất một chiếc ô tô hoàn chỉnh, các nhà chế tạo cần sử dụng tới 3.000 con chip điện tử. Những linh kiện nhỏ bé này chịu trách nhiệm vận hành gần như mọi thứ trên xe, từ hệ thống theo dõi áp suất lốp cho đến hệ thống chiếu sáng phức tạp. Việc thiếu hụt dù chỉ một loại linh kiện cũng đủ để làm đình trệ toàn bộ dây chuyền lắp ráp.
Sự phụ thuộc của ngành công nghiệp ô tô châu Âu vào Yangzhou Yangjie Electronic Technology đã tăng lên đáng kể từ sau cuộc khủng hoảng xảy ra vào năm ngoái. Nguồn cơn của sự việc khi đó bắt nguồn từ động thái của chính phủ Hà Lan nhằm nắm quyền kiểm soát nhà cung cấp chip Nexperia và phế truất giám đốc điều hành người Trung Quốc của công ty này vì những cáo buộc rủi ro đối với chuỗi cung ứng. Dòng chảy linh kiện điện tử gần như cạn kiệt hoàn toàn sau khi công ty mẹ tại Hà Lan và chi nhánh Trung Quốc ngừng hợp tác.
Theo truyền thống trước đây, chi nhánh châu Âu sẽ gửi các tấm wafer silicon sang Trung Quốc để lắp ráp và sau đó chuyển hàng trở lại châu Âu. Vào tháng 3 năm nay, Nexperia chi nhánh Trung Quốc cho biết họ không còn khả năng liên lạc hoặc nối lại sản xuất do chi nhánh Hà Lan đã cắt đứt hoàn toàn quyền truy cập hệ thống công nghệ thông tin. Ngay lập tức, công ty mẹ đã lên tiếng phủ nhận cáo buộc này.
Ở một diễn biến khác, Wingtech, chủ sở hữu người Trung Quốc của Nexperia, đang tiến hành một cuộc chiến pháp lý nhằm khôi phục quyền kiểm soát của mình. Họ đang yêu cầu chính quyền The Hague bồi thường khoản tiền lên tới 8 tỷ USD theo hiệp định đầu tư giữa Hà Lan và Trung Quốc. Đại diện Nexperia cho biết họ đang nhanh chóng mở rộng năng lực sản xuất tại Malaysia và Philippines. Công ty này khẳng định trong nhiều lĩnh vực sản phẩm, họ đã cung cấp cho khách hàng một cách đáng tin cậy như thường lệ. Đối với những lĩnh vực khác mà công suất vẫn đang trong quá trình nâng lên, họ dự kiến các chuyến hàng giao đi sẽ dần trở lại mức bình thường trong suốt quá trình của năm nay.
Các biện pháp trừng phạt của châu Âu và phản ứng kiên quyết từ các bên
Yangzhou Yangjie Electronic Technology đã chính thức được đưa vào gói trừng phạt thứ 20 của Liên minh châu Âu nhằm vào Nga, liên quan đến cuộc xung đột tại Ukraine. Gói trừng phạt này được thông qua vào ngày 23/4 vừa qua. Công ty Trung Quốc bị cáo buộc đã cung cấp công nghệ sử dụng kép quan trọng cùng nhiều mặt hàng công nghệ cao có khả năng hỗ trợ cho quân đội Nga. Các biện pháp trừng phạt được áp dụng bao gồm đóng băng tài sản và lệnh cấm giao dịch thương mại đối với doanh nghiệp này. Quyết định của châu Âu đã gây ra những phản ứng mạnh mẽ trên trường quốc tế.
Chính phủ Bắc Kinh ngay lập tức lên tiếng yêu cầu Liên minh châu Âu phải loại bỏ các công ty và công dân Trung Quốc ra khỏi danh sách trừng phạt. Phía Trung Quốc tuyên bố sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để kiên quyết bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp trong nước. Sự can thiệp từ phía chính phủ cho thấy tính chất phức tạp của vấn đề, khi nó đan xen giữa lợi ích kinh tế, an ninh mạng lưới cung ứng và quan hệ ngoại giao.
Về phía bản thân doanh nghiệp, Yangzhou Yangjie Electronic Technology đã thẳng thắn rằng mảng kinh doanh cốt lõi và tất cả các sản phẩm của họ đều được phát triển vì mục đích dân sự. Công ty này nhấn mạnh họ hoàn toàn không tham gia vào quá trình nghiên cứu, thiết kế hay sản xuất bất kỳ sản phẩm quân sự nào. Họ cũng khẳng định không sản xuất hoặc bán các sản phẩm có ứng dụng cho mục đích quân sự.
Trước sức ép từ các lệnh cấm, Yangzhou Yangjie Electronic Technology cho biết họ hiện đang tích cực làm việc cùng đội ngũ luật sư của mình để rà soát lại toàn bộ các biện pháp trừng phạt nhằm tìm ra hướng giải quyết phù hợp, bảo vệ hoạt động sản xuất kinh doanh cốt lõi của mình khỏi những ảnh hưởng tiêu cực từ các quyết định chính trị.
Bùi Tú