Văn kiện có tên gọi “Quan điểm của Trung Quốc về cải cách Tổ chức Thương mại Thế giới trong bối cảnh hiện nay” vừa được Trung Quốc đệ trình, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đặt mục tiêu phát triển vào vị trí trung tâm của chương trình nghị sự cải cách WTO. Theo đó, các thành viên cần giúp đỡ các nước đang phát triển nắm bắt hiệu quả các cơ hội tăng trưởng từ làn sóng kinh tế số, chuyển đổi xanh và trí tuệ nhân tạo.
Giải thích về văn kiện này, đại diện Vụ Thương mại Quốc tế thuộc Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết đây là tài liệu chính sách đầu tiên của Bắc Kinh nêu rõ một cách đầy đủ lập trường về cải cách WTO kể từ khi tổ chức này khởi động tiến trình cải cách vào năm 2022, thể hiện thái độ ủng hộ toàn cầu hóa kinh tế và cam kết duy trì hệ thống thương mại đa phương vốn đang đối mặt với nhiều thách thức.
Trụ sở Tổ chức Thương mại thế giới ở Geneva, Thụy Sĩ. Ảnh: THX/TTXVN
Về nội dung cải cách cụ thể, văn kiện nêu rõ trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc tự xác định của các thành viên đang phát triển, cần thực hiện các điều khoản về đối xử đặc biệt và khác biệt một cách chính xác và hiệu quả hơn, qua đó khuyến khích và tạo điều kiện cho các nền kinh tế này tận dụng được các cơ hội từ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và trí tuệ nhân tạo.
Bên cạnh đó, văn kiện cũng kêu gọi thảo luận về các biện pháp của chính phủ có thể gây ra tác động bóp méo thương mại quốc tế, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tôn trọng sự khác biệt về thể chế kinh tế và trình độ phát triển giữa các thành viên. Việc nỗ lực tìm kiếm đồng thuận về cạnh tranh công bằng được xem là yếu tố then chốt để tạo dựng một môi trường thương mại quốc tế phù hợp hơn với nhu cầu phát triển của các ngành kinh tế.
Được biết, WTO đã chính thức khởi động tiến trình cải cách từ tháng 6/2022 và đạt được một số tiến triển bước đầu, chủ yếu trong các vấn đề liên quan đến vận hành cơ chế.
Tuy nhiên, những cú sốc gần đây đối với trật tự thương mại toàn cầu như các biện pháp thuế quan đơn phương, cùng với việc một số thành viên bị cho là lạm dụng cơ chế ra quyết định để cản trở các vòng đàm phán đa phương, đã thúc đẩy nhu cầu cấp bách về một cuộc cải cách sâu hơn.
Kể từ nửa cuối năm 2025, các thành viên WTO đã bắt đầu tiến hành các cuộc tham vấn về cải cách sâu rộng nhằm giải quyết các vấn đề nan giải hiện nay, bao gồm sự trì trệ trong vận hành và tình trạng thiếu hụt các quy tắc mới.
Việc Trung Quốc trình lên văn kiện quan điểm lần này được xem là một đóng góp vào tiến trình thảo luận chung, khi các thành viên đang nỗ lực tìm kiếm tiếng nói chung để định hình lại WTO trong kỷ nguyên mới.
Trước đó, Việt Nam cũng đã có những bước đi tích cực nhằm ủng hộ hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, như tham gia Cơ chế Trọng tài Phúc thẩm Tạm thời nhiều bên (MPIA) để duy trì sự ổn định của hệ thống giải quyết tranh chấp WTO trong bối cảnh Cơ quan Phúc thẩm thường trực chưa thể hoạt động trở lại.
Trung Kiên/VOV-Bắc Kinh