Quyết định từ Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc buộc các bên hủy toàn bộ giao dịch, đưa trạng thái pháp lý và tài sản quay về điểm xuất phát. Lệnh cấm áp dụng trực tiếp với dòng vốn nước ngoài đổ vào dự án Manus, song phía Bắc Kinh không công bố chi tiết động cơ liên quan đến an ninh hay kinh tế. Sự im lặng này khiến giới quan sát nhận định yếu tố kiểm soát công nghệ lõi và dữ liệu giữ vai trò trọng tâm trong bối cảnh cạnh tranh AI toàn cầu tăng nhiệt.
Thương vụ giữa Meta và manus sụp đổ. Ảnh: ZNews
Meta trước đó đặt nhiều kỳ vọng vào Manus như một mảnh ghép quan trọng trong hệ sinh thái Meta AI. Thay vì phát triển từ đầu, chiến lược thâu tóm startup sở hữu nền tảng kỹ thuật vững giúp rút ngắn chu kỳ nghiên cứu và nhanh chóng gia tăng năng lực cạnh tranh. Khoảng 100 nhân sự Manus đã chuyển sang làm việc tại Singapore từ tháng 3/2026, đồng thời đội ngũ sáng lập trực tiếp tham gia điều hành và báo cáo lên cấp lãnh đạo cao nhất của Meta. Diễn biến này cho thấy mức độ tích hợp sâu giữa hai bên đã vượt qua giai đoạn đàm phán thông thường.
Tình hình trở nên phức tạp khi các nguồn tin cho biết CEO Xiao Hong cùng Giám đốc khoa học Yichao Ji nằm trong diện hạn chế rời khỏi Trung Quốc đại lục. Rào cản nhân sự kéo theo hệ lụy pháp lý, khiến quá trình xử lý hậu quả giao dịch rơi vào thế bế tắc. Meta khẳng định thương vụ tuân thủ quy định hiện hành và kỳ vọng tìm ra hướng giải quyết hợp lý, song không gian điều chỉnh dường như khá hẹp trước lập trường cứng rắn từ phía Trung Quốc.
Manus ra đời năm 2022 tại Bắc Kinh dưới tên Butterfly Effect, sau đó chuyển trụ sở sang Singapore vào giữa năm 2025 nhằm mở rộng thị trường và tiếp cận nguồn vốn quốc tế. Chỉ trong thời gian ngắn, startup này lọt vào tầm ngắm của Meta nhờ năng lực phát triển mô hình AI có tính ứng dụng cao. Cuối năm 2025, kế hoạch đầu tư trị giá từ 2 đến 3 tỷ USD được đưa ra, kèm điều kiện Manus phải tách hoàn toàn khỏi các liên kết sở hữu tại Trung Quốc.
Ở chiều ngược lại, thương vụ cũng thu hút sự chú ý từ giới chính trị Mỹ. Thượng nghị sĩ John Cornyn từng bày tỏ quan ngại về khả năng dòng vốn Mỹ chảy vào doanh nghiệp còn liên hệ với Trung Quốc, qua đó đặt ra câu hỏi về kiểm soát công nghệ nhạy cảm. Khi cả hai phía cùng siết chặt quy định, các giao dịch trong lĩnh vực AI đối mặt môi trường pháp lý chồng chéo và khó dự đoán hơn trước.
Diễn biến mới nhất cho thấy cuộc cạnh tranh công nghệ không còn dừng ở phòng thí nghiệm hay thị trường, mà lan rộng sang cấp độ chính sách và kiểm soát dòng vốn. Một thương vụ tưởng như thuần túy kinh tế nhanh chóng chuyển thành vấn đề chiến lược, qua đó phản ánh rõ xu hướng các quốc gia chủ động giữ lại những mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị AI.
Minh Đức