Trung Quốc triển khai hệ thống AI siêu mạnh, đối đầu sứ mệnh Genesis của Mỹ

8 giờ trướcBài gốc

Trung Quốc đã xây dựng và đưa vào hoạt động một hệ thống AI (trí tuệ nhân tạo) siêu mạnh, được thiết kế để kết nối trực tiếp với mạng lưới siêu máy tính quốc gia và tự tiến hành nghiên cứu khoa học trình độ cao.

Chương trình này ra mắt ngày 23.12.2025, tức một tháng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố Sứ mệnh Genesis, được mô tả là một “Dự án Manhattan cho AI” nhằm bảo đảm vị thế thống trị công nghệ của Mỹ, trang SCMP đưa tin hôm 1.1.2026.

Dự án Manhattan là chương trình nghiên cứu và phát triển vũ khí hạt nhân tuyệt mật của Mỹ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, diễn ra chủ yếu từ năm 1942 đến 1946. Mục tiêu cốt lõi là chế tạo bom nguyên tử trước Đức Quốc xã, sau đó là tạo lợi thế chiến lược tuyệt đối cho Mỹ. Đây là dự án khoa học - quân sự quy mô chưa từng có, huy động nguồn lực quốc gia ở mức tối đa trong thời gian rất ngắn.

Trong khi Sứ mệnh Genesis bị ràng buộc bởi các mốc thời gian rất chặt, yêu cầu phải chứng minh tiến triển trong vòng 270 ngày, Trung Quốc đã triển khai hệ thống của mình ở quy mô lớn, phục vụ hơn 1.000 tổ chức tiềm năng trên toàn quốc.

Theo tờ China Science Daily, hệ thống AI siêu mạnh (tác tử AI) này có thể tiếp nhận các mệnh lệnh đơn giản bằng ngôn ngữ tự nhiên, sau đó tự động chia nhỏ các nhiệm vụ nghiên cứu phức tạp, phân bổ tài nguyên tính toán, chạy mô phỏng, phân tích dữ liệu và tạo ra các báo cáo khoa học hoàn chỉnh, mà không cần sự giám sát thường xuyên của con người.

Tác tử AI là hệ thống AI được thiết kế để tự động quan sát, suy luận và thực hiện hành động nhằm đạt mục tiêu đã định. Khác với ứng dụng AI tĩnh chỉ trả lời khi có lệnh, tác tử AI có khả năng nhận dữ liệu hoặc tín hiệu từ môi trường, phân tích và lên kế hoạch dựa trên kiến thức hoặc thuật toán có sẵn, chủ động thực hiện các bước tiếp theo, thậm chí phối hợp với con người hoặc các tác tử khác để hoàn thành nhiệm vụ.

Hệ thống vận hành trên Mạng lưới Siêu máy tính Quốc gia Trung Quốc (SCNet), “xương sống” kỹ thuật số tốc độ cao kết nối hơn 30 trung tâm siêu máy tính trên khắp cả nước. Mạng lưới này hỗ trợ gần 100 quy trình nghiên cứu khoa học trong các lĩnh vực như khoa học vật liệu, công nghệ sinh học và AI công nghiệp.

Theo SCNet, những công việc trước đây phải mất cả ngày của các nhà khoa học thì nay có thể hoàn thành trong khoảng 1 giờ.

Mạng lưới này có thể làm thay đổi cục diện cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung và kéo theo những hệ quả rộng lớn trên toàn cầu.

Trong nhiều thập kỷ, cả hai quốc gia đã đầu tư hàng tỉ USD vào các siêu máy tính có khả năng mô phỏng các vụ nổ hạt nhân, thiết kế máy bay tàng hình thế hệ mới và phát hiện các loại thuốc cứu người.

Một câu hỏi then chốt trong giới công nghệ là liệu AI có thể được trao quyền truy cập vào những dữ liệu nhạy cảm, thậm chí được phân loại bí mật như vậy hay không, qua đó biến nó thành “nhà siêu khoa học”.

Việc cho phép AI truy cập trực tiếp và kiểm soát các mạng lưới siêu máy tính quốc gia có thể đẩy nhanh đáng kể các đột phá khoa học, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn những rủi ro chưa từng có.

Các rủi ro này gồm việc rò rỉ dữ liệu mà chính phủ nắm giữ về công dân, mở đường cho hacker thu thập thông tin nhạy cảm, hoặc trao cho AI quyền tiếp cận các chi tiết liên quan đến hệ thống vũ khí.

“Khoa học đang chuyển từ việc xử lý số liệu sang khám phá dựa trên AI. Những tác tử AI mới này sẽ kết nối các công cụ, dữ liệu và sức mạnh tính toán nằm rải rác trên các hệ thống khác nhau, cung cấp cho nhà khoa học những công cụ tốt hơn để đổi mới nhanh hơn”, Qian Depei, thành viên Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc và người đứng đầu hội đồng chuyên gia SCNet, phát biểu tại cuộc họp báo ra mắt dự án.

“AI cho khoa học không chỉ là một lộ trình kỹ thuật, mà còn là sự thay đổi trong cách tổ chức nghiên cứu”, ông Cao Zhennan, Phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Máy tính Hiệu năng cao, cho biết tại sự kiện.

Trung Quốc vừa triển khai hệ thống AI khoa học siêu mạnh, đối đầu Sứ mệnh Genesis của ông Trump - Ảnh: SV

Trung Quốc khởi động sáng kiến AI+, Mỹ đáp trả bằng Sứ mệnh Genesis

Tháng 8 vừa qua, Trung Quốc đã khởi động sáng kiến quốc gia AI+, trong đó nêu rõ việc sử dụng AI để tăng tốc khám phá khoa học.

Sứ mệnh Genesis là câu trả lời của Mỹ, với kế hoạch tận dụng các siêu máy tính liên bang và hàng chục năm dữ liệu nghiên cứu của chính phủ để huấn luyện các tác tử mạnh mẽ.

Khi công bố dự án, ông Trump cho biết mục tiêu là “đầu tư vào khoa học ứng dụng AI để thúc đẩy tiến bộ khoa học, tiếp tục củng cố vị thế thống trị công nghệ và vai trò lãnh đạo chiến lược toàn cầu của nước Mỹ”.

Dưới sự dẫn dắt của Bộ Năng lượng Mỹ, sứ mệnh này sẽ xây dựng nền tảng khoa học và an ninh Mỹ, sử dụng các bộ dữ liệu khoa học của chính phủ , được coi là bộ sưu tập lớn nhất thế giới, để huấn luyện các mô hình AI và tạo ra các tác tử thông minh. Những tác tử AI này sẽ được dùng để kiểm nghiệm các giả thuyết mới, tự động hóa quy trình nghiên cứu và thúc đẩy các đột phá.

Kế hoạch của Mỹ có mốc thời gian rất nghiêm ngặt. Chỉ sau 60 ngày kể từ khi khởi động, dự án phải xác định 20 thách thức khoa học và công nghệ cấp quốc gia mà sứ mệnh có thể giải quyết, phải chứng minh khả năng hoạt động trong vòng 270 ngày.

6 lĩnh vực ưu tiên đã được xác định gồm sản xuất tiên tiến; công nghệ sinh học; vật liệu then chốt; năng lượng phân hạch và nhiệt hạch hạt nhân; khoa học thông tin lượng tử; chất bán dẫn và vi điện tử.

SCNet của Trung Quốc ra mắt từ năm 2023, với mục tiêu tích hợp các nguồn lực siêu máy tính và điện toán thông minh trên toàn quốc, kết nối các trung tâm siêu máy tính trong một mạng lưới tốc độ cao phục vụ phát triển quốc gia.

Nền tảng này được chính thức khai trương tại Khu Công nghệ cao Tân Hải ở thành phố Thiên Tân vào tháng 4.2024 và kể từ đó đã kết nối hơn 30 trung tâm điện toán, phục vụ người dùng đến từ hơn 1.000 cơ quan chính phủ, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu.

Sơn Vân

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/trung-quoc-trien-khai-he-thong-ai-sieu-manh-doi-dau-su-menh-genesis-cua-my-243147.html