Bên ngoài Hội chợ pin quốc tế năm 2026. Ảnh: Ban tổ chức CIBF 2026
Trong nhiều năm, khi nhắc tới ngành pin xe điện toàn cầu, phần lớn sự chú ý thường tập trung vào hai cái tên lớn là CATL và BYD. Tuy nhiên, những diễn biến mới tại Hội chợ pin quốc tế (CIBF) 2026 tổ chức ở Thâm Quyến cho thấy tham vọng của Trung Quốc hiện đã vượt xa câu chuyện quy mô sản xuất.
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia tham dự sự kiện, ngành pin Trung Quốc đang bước vào giai đoạn mới, nơi cuộc cạnh tranh không còn chủ yếu xoay quanh giá thành hay công suất, mà chuyển mạnh sang các công nghệ pin thế hệ tiếp theo như pin thể rắn, pin mật độ năng lượng siêu cao, pin sạc cực nhanh và khả năng kiểm soát nhiệt độ.
Điểm đáng chú ý là quy mô hệ sinh thái pin của Trung Quốc hiện không còn xoay quanh vài tập đoàn lớn, mà đã mở rộng thành mạng lưới gồm hàng trăm doanh nghiệp từ vật liệu, thiết bị sản xuất, phần mềm quản lý pin cho tới tái chế và nghiên cứu công nghệ mới.
Tại CIBF 2026, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc giới thiệu các giải pháp pin có khả năng sạc siêu nhanh, mật độ năng lượng cao hơn đáng kể so với pin lithium-ion hiện nay và độ an toàn nhiệt tốt hơn. Điều này cho thấy nước này đang muốn dẫn đầu không chỉ về sản lượng, mà cả tiêu chuẩn công nghệ tương lai của ngành xe điện toàn cầu.
Pin LFP mới của REPT BATTERO tại CIBF 2026. Ảnh: REPT BATTERO
Một trong những chủ đề nhận được chú ý lớn là công nghệ pin Blade thế hệ thứ hai của BYD. Trong phát biểu mới đây, Giám đốc công nghệ pin của BYD cho rằng mức nhiệt 70 độ C không còn là “rào cản” với pin xe điện thế hệ mới.
Theo BYD, pin Blade thế hệ thứ hai được cải thiện đáng kể về khả năng chịu nhiệt và kiểm soát hiện tượng thoát nhiệt - một trong những vấn đề lớn nhất của ngành xe điện hiện nay. Hãng cho biết cấu trúc pin mới có thể hoạt động ổn định hơn trong điều kiện nhiệt độ cao mà không ảnh hưởng đáng kể tới tuổi thọ hay độ an toàn.
Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng với các quốc gia có khí hậu nóng như Trung Quốc, Đông Nam Á hay Trung Đông, nơi nhiệt độ môi trường thường được xem là thách thức lớn đối với xe điện.
Không chỉ tập trung vào pin lithium truyền thống, Trung Quốc hiện còn tăng tốc rất mạnh trong cuộc đua pin thể rắn - công nghệ được nhiều chuyên gia xem là “thế hệ kế tiếp” của ngành pin xe điện.
Mới đây, Ganfeng Lithium - doanh nghiệp được chống lưng bởi Changan Automobile - cho biết pin thể rắn của hãng đã đạt hơn 1.100 chu kỳ sạc với mật độ năng lượng 400 Wh/kg và đang hướng tới mức 500 Wh/kg trong sản xuất thương mại.
Để so sánh, phần lớn pin lithium-ion trên xe điện hiện nay thường chỉ đạt khoảng 180-300 Wh/kg. Mật độ năng lượng cao hơn đồng nghĩa xe điện có thể chạy xa hơn với cùng kích thước pin hoặc giảm đáng kể trọng lượng bộ pin.
Ganfeng Lithium cũng đang xây dựng dây chuyền sản xuất thử nghiệm pin thể rắn và hướng tới thương mại hóa công nghệ này trong vài năm tới.
Pin Trung Quốc đang có mặt trong nhiều dòng xe của các nhà sản xuất toàn cầu. Ảnh: Hoàng Linh
Một bước tiến khác gây chú ý là công bố mới từ nhóm nghiên cứu tại Học viện Khoa học Trung Quốc về pin thể rắn có mật độ năng lượng lên tới 451,5 Wh/kg và khả năng sạc chỉ trong khoảng 3 phút.
Nếu công nghệ này được thương mại hóa thành công, đây có thể là bước thay đổi rất lớn của ngành xe điện toàn cầu. Một trong những rào cản lớn nhất với xe điện hiện nay là thời gian sạc và tâm lý lo ngại phạm vi hoạt động. Công nghệ sạc siêu nhanh kết hợp mật độ năng lượng cao có thể giúp xe điện tiệm cận trải nghiệm của xe sử dụng động cơ đốt trong.
Điều đáng chú ý là Trung Quốc hiện không còn chỉ nhập khẩu hoặc sao chép công nghệ, mà đang dần trở thành nơi tạo ra các tiêu chuẩn mới của ngành pin toàn cầu.
Theo nhiều chuyên gia, lợi thế lớn nhất của Trung Quốc nằm ở việc nước này xây dựng được hệ sinh thái hoàn chỉnh từ khai thác khoáng sản, tinh chế lithium, sản xuất vật liệu cathode, anode, chế tạo pin, phát triển phần mềm quản lý pin cho tới sản xuất xe điện quy mô lớn.
Điều này giúp các công ty Trung Quốc có khả năng thử nghiệm, cải tiến và thương mại hóa công nghệ nhanh hơn đáng kể so với nhiều đối thủ.
Ngoài ra, quy mô thị trường xe điện khổng lồ trong nước cũng tạo ra “phòng thí nghiệm thực tế” cho các công nghệ pin mới. Hàng triệu xe điện lưu thông mỗi năm giúp doanh nghiệp thu thập dữ liệu vận hành thực tế với tốc độ mà ít quốc gia nào có được.
Trong bối cảnh nhiều hãng xe toàn cầu đang chạy đua giảm chi phí và tăng phạm vi hoạt động cho xe điện, pin đang trở thành “mặt trận” cạnh tranh quan trọng nhất của ngành giao thông tương lai.
Việc Trung Quốc liên tục xuất hiện với các công nghệ pin mới cho thấy nước này hiện không còn chỉ giữ vai trò công xưởng sản xuất, mà đang hướng tới vị trí trung tâm đổi mới công nghệ năng lượng của ngành giao thông toàn cầu.
Bức tường bằng sáng chế của BYD - công ty vốn khởi nghiệp từ sản xuất pin. Ảnh: Hoàng Linh
Theo giới phân tích, nếu các bước tiến về pin thể rắn, sạc siêu nhanh và kiểm soát nhiệt được thương mại hóa thành công trong vài năm tới, Trung Quốc có thể tiếp tục mở rộng khoảng cách với phần còn lại của thế giới trong lĩnh vực công nghệ pin cho phương tiện giao thông.
Theo dữ liệu tháng 4-2026 của China EV DataTracker, CATL tiếp tục là nhà cung cấp pin xe điện lớn nhất Trung Quốc với 29,06 GWh pin được lắp đặt, chiếm 47,2% thị phần. BYD xếp thứ hai với 10,49 GWh và 17,1% thị phần. Gotion High-Tech, CALB, Eve Energy, REPT Battero, Zenergy, Energee, Sunwoda và SVOLT Energy cũng trong danh sách 10 doanh nghiệp dẫn đầu.
Nguyễn Thúc Hoàng Linh