Trước kế hoạch 'thuế quan vì Greenland' của Mỹ, EU có những lựa chọn gì ?

6 giờ trướcBài gốc

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cùng Tổng thống Donald Trump sau khi hai bên đạt được thỏa thuận thương mại vào mùa hè năm ngoái. Ảnh: The New York Times

Các đại sứ EU đã đạt được sự đồng thuận rộng rãi về việc tăng cường nỗ lực ngoại giao nhằm ngăn Mỹ áp thuế, trong bối cảnh ông Trump tuyên bố sẽ triển khai một làn sóng thuế quan tăng dần kể từ ngày 1/2 đối với Đan Mạch, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan, cùng với Anh và Na Uy. Động thái này được Nhà Trắng gắn với yêu cầu Mỹ được phép “mua” Greenland - vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch - điều mà nhiều quốc gia EU lên án là hành vi “tống tiền”.

Chuẩn bị các kịch bản

Các nhà lãnh đạo EU sẽ nhóm họp tại một hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp ở Brussels vào 22/1 tới để bàn các lựa chọn đối phó. Một trong những phương án là kích hoạt lại gói thuế quan trị giá 93 tỷ euro (tương đương 107,7 tỷ USD) nhằm vào hàng hóa Mỹ - gói biện pháp từng bị đình chỉ trong sáu tháng và có thể tự động có hiệu lực từ ngày 6/2.

Phương án thứ hai là sử dụng “Công cụ chống cưỡng ép” (Anti-Coercion Instrument - ACI), một cơ chế pháp lý của EU chưa từng được áp dụng, cho phép hạn chế quyền tiếp cận các gói thầu công, đầu tư, hoạt động ngân hàng hoặc thương mại dịch vụ của Mỹ - lĩnh vực mà Washington đang thặng dư với EU, đặc biệt là dịch vụ số.

Tuy nhiên, theo một nguồn tin EU, gói thuế quan truyền thống hiện nhận được sự ủng hộ rộng rãi hơn so với ACI, vốn vẫn gây nhiều tranh cãi giữa các quốc gia thành viên.

Đối thoại ngoại giao song song với biện pháp cứng rắn

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa cho biết, các cuộc tham vấn với các nước thành viên cho thấy sự đoàn kết mạnh mẽ trong việc ủng hộ Đan Mạch và Greenland, đồng thời khẳng định EU sẵn sàng bảo vệ mình trước mọi hình thức cưỡng ép.

Trong chuyến thăm Oslo Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen nhấn mạnh, Copenhagen vẫn ưu tiên con đường ngoại giao, dẫn lại thỏa thuận mới đây giữa Đan Mạch, Greenland và Mỹ về việc thành lập một nhóm công tác chung. Ông cũng lưu ý rằng, hệ thống chính trị Mỹ có các cơ chế kiểm soát và đối trọng, không chỉ phụ thuộc vào cá nhân tổng thống.

Các nỗ lực đối thoại của EU dự kiến sẽ là chủ đề trọng tâm tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, nơi ông Trump sẽ có bài phát biểu quan trọng vào 21/1 - lần xuất hiện đầu tiên của ông tại sự kiện này sau 6 năm.

“Mọi lựa chọn đều đang được đặt lên bàn. Đối thoại ở Davos, sau đó là hội nghị các nhà lãnh đạo,” một nhà ngoại giao EU tóm lược chiến lược hiện nay của khối.

Căng thẳng leo thang, thị trường toàn cầu chao đảo

8 quốc gia bị Mỹ nhắm tới vốn đã chịu mức thuế 10% và 15% cho biết, họ đã điều một số lượng nhỏ binh sĩ tới Greenland, khi căng thẳng với Washington về tương lai hòn đảo Bắc Cực rộng lớn này ngày càng gia tăng.

Trong một tuyên bố chung, các nước này cảnh báo rằng những đe dọa thuế quan sẽ làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ tạo ra một “vòng xoáy leo thang nguy hiểm”, đồng thời khẳng định sẵn sàng đối thoại trên cơ sở tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen tuyên bố, bà được khích lệ bởi sự ủng hộ thống nhất từ châu Âu, nhấn mạnh: “Châu Âu sẽ không bị tống tiền”.

Những lời đe dọa áp thuế đã khiến thị trường tài chính toàn cầu bất ổn, đồng euro và bảng Anh giảm giá so với USD, trong khi giới đầu tư dự báo biến động sẽ còn gia tăng.

Dấu hỏi với các thỏa thuận xuyên Đại Tây Dương

Căng thẳng hiện nay cũng đặt dấu hỏi lớn đối với các thỏa thuận thương mại mà Mỹ đã ký với Anh hồi tháng 5 và với EU hồi tháng 7 năm ngoái. Những thỏa thuận này vốn đã bị chỉ trích là thiếu cân bằng, khi Mỹ vẫn duy trì thuế quan rộng rãi trong khi các đối tác phải gỡ bỏ hàng rào nhập khẩu.

Nghị viện châu Âu nhiều khả năng sẽ tạm dừng tiến trình phê chuẩn thỏa thuận thương mại EU-Mỹ. Cuộc bỏ phiếu về việc cắt giảm nhiều loại thuế nhập khẩu của EU, dự kiến diễn ra vào ngày 26-27/1, đã bị đặt lại dấu hỏi. Ông Manfred Weber, lãnh đạo Nhóm Nhân dân châu Âu - lực lượng lớn nhất tại Nghị viện - cho biết việc thông qua vào thời điểm này là “không thể”.

Thậm chí, một nghị sĩ Đức còn đề xuất biện pháp cực đoan hơn: kêu gọi tẩy chay World Cup bóng đá mà Mỹ đăng cai trong năm nay, như một “phương án cuối cùng” nhằm gây sức ép buộc Tổng thống Trump phải thay đổi lập trường về Greenland.

Quỳnh Vũ

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/truoc-ke-hoach-thue-quan-vi-greenland-cua-my-eu-co-nhung-lua-chon-gi-10404202.html