Từ bị động sang chủ động: Giữ vững mạch máu giao thông trước thiên tai

2 giờ trướcBài gốc

Giữ mạch giao thông trước thiên tai: Không để "đứt gãy" kết nối

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết, năm 2025, khu vực Biển Đông ghi nhận 15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới; trong đó 7 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam.

Mưa lũ lớn đã gây thiệt hại đáng kể cho kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ, đường sắt, làm ách tắc giao thông và ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn biểu dương tinh thần chủ động, trách nhiệm của ngành giao thông vận tải trong phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai năm 2025.

Tuy nhiên, nhờ nỗ lực của các tập thể, cá nhân trong ngành giao thông vận tải, công tác khắc phục hậu quả thiên tai đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần duy trì hệ thống giao thông vận tải thông suốt, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và vận chuyển hàng hóa thiết yếu tới các vùng bị ảnh hưởng.

Thứ trưởng ghi nhận và biểu dương tinh thần chủ động, trách nhiệm của các đơn vị trong việc phối hợp, hỗ trợ địa phương phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai, bảo đảm giao thông trên các địa bàn.

Ông nhấn mạnh, việc đặt lợi ích của đất nước và nhân dân lên trên hết là minh chứng cho phẩm chất của đội ngũ cán bộ, người lao động ngành giao thông vận tải, đồng thời là động lực để toàn ngành tiếp tục hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao.

Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, năm 2026 số lượng bão có thể ít hơn năm 2025, song diễn biến thiên tai sẽ khó lường hơn. Mùa mưa có khả năng phân bố không đều, nguy cơ xảy ra mưa lớn cục bộ, lũ quét, sạt lở đất vẫn ở mức cao, đặc biệt tại các tỉnh miền núi phía Bắc và miền Trung, nhất là trong các đợt mưa ngắn nhưng cường độ lớn.

Trên cơ sở chỉ đạo của Ban Bí thư, Chính phủ và Bộ Xây dựng, Hội nghị triển khai công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2026 của Bộ Xây dựng được tổ chức nhằm đánh giá kết quả thực hiện năm 2025, rút ra bài học kinh nghiệm và triển khai nhiệm vụ năm 2026, sẵn sàng ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai.

Thứ trưởng đề nghị các cơ quan, đơn vị tập trung thảo luận, đánh giá kỹ những kết quả đạt được, chỉ ra khó khăn, vướng mắc theo từng lĩnh vực, địa phương; từ đó đề xuất nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả ứng phó thiên tai trong năm 2026. Việc triển khai cần bám sát phương châm "4 tại chỗ", tuân thủ các nguyên tắc của Luật Phòng, chống thiên tai.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng tập trung trao đổi về các nội dung: Phòng ngừa thiên tai; ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn; khắc phục hậu quả; quản lý, sử dụng phương tiện, vật tư, kinh phí dự phòng; công tác trực và kiểm tra trong phòng, chống thiên tai.

Ông Hoàng Thế Tùng, Phó vụ trưởng Vụ Vận tải và An toàn giao thông báo cáo công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2025 của Bộ Xây dựng.

Hàng nghìn điểm sạt lở, giao thông thiệt hại nặng nề do thiên tai năm 2025

Báo cáo tổng kết công tác phòng, chống thiên tai năm 2025, ông Hoàng Thế Tùng, Phó vụ trưởng Vụ Vận tải và An toàn giao thông cho biết, năm 2025 được đánh giá là năm có diễn biến thiên tai phức tạp, cực đoan.

Thiên tai, mưa lũ lớn gây thiệt hại nghiêm trọng đến kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ, đường sắt tại khu vực Bắc Bộ, Trung Bộ và Nam Trung Bộ, với tổng thiệt hại lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Nhiều trục giao thông huyết mạch bị ảnh hưởng với hàng nghìn điểm sạt lở, ách tắc.

Riêng đường bộ ghi nhận 5.173 vị trí sạt lở taluy dương, 166 vị trí sạt lở taluy âm, 10 điểm đứt đường hoàn toàn và 17 cầu bị hư hỏng. Thiệt hại ước tính 527 tỷ đồng để khắc phục, sửa chữa, bảo đảm an toàn giao thông đối với các tuyến do Bộ trực tiếp quản lý.

Lĩnh vực đường sắt thiệt hại ước tính 937 tỷ đồng, trong đó chi phí thiệt hại về vận tải hành khách và hàng hóa do sự cố bão lũ ước tính khoảng 74 tỷ đồng, kinh phí cứu chữa, khắc phục hậu quả bước 1 kết cấu hạ tầng đường sắt khoảng 188 tỷ đồng và dự kiến kinh phí để kiên cố hóa, trả tốc độ như trước khi xảy ra sự cố khoảng 552 tỷ đồng.

Về hàng hải, ước tính thiệt hại đối với cơ sở vật chất, trang thiết bị và hạ tầng khoảng 21 tỷ đồng để khắc phục kết cấu hạ tầng hải hải đường thủy.

Hàng không thiệt hại khoảng 7 tỷ đồng, chủ yếu tại các cảng hàng không: Thọ Xuân, Vinh, Phù Cát, Tuy Hòa.

Đối với các công trình xây dựng do Bộ trực tiếp quản lý, thiệt hại ước tính khoảng 101,2 tỷ đồng.

Trước diễn biến thiên tai phức tạp, năm 2025, Bộ Xây dựng đã chỉ đạo quyết liệt, huy động tối đa nguồn lực để khắc phục hậu quả, với ưu tiên hàng đầu là đảm bảo giao thông thông suốt và hỗ trợ địa phương.

Bộ đã ban hành 14 quyết định công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai trên đường bộ; thành lập Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự Bộ Xây dựng; bổ sung 40.000 rọ thép phòng chống thiên tai; báo cáo Thủ tướng Chính phủ hỗ trợ 670 tỷ đồng cho 10 tỉnh bị thiệt hại nặng; đồng thời chỉ đạo Cục Đường bộ Việt Nam cấp phát vật tư, thiết bị từ nguồn dự trữ quốc gia.

Công tác khắc phục được triển khai theo phương châm "4 tại chỗ", nhờ đó, 100% các tuyến quốc lộ đã được thông tuyến hoàn toàn; giao thông tại các khu vực miền núi được giải tỏa ách tắc kịp thời. Tuyến đường sắt Bắc – Nam được khôi phục toàn tuyến, hoạt động vận tải hành khách, hàng hóa trở lại bình thường.

Trong lĩnh vực hàng hải và hàng không, các hạng mục hạ tầng được sửa chữa, thay thế kịp thời, bảo đảm 100% sân bay, cảng biển và cảng thủy nội địa duy trì hoạt động an toàn.

Các công trình giao thông được khẩn trương thi công trở lại, nhiều giải pháp bù đắp tiến độ bị chậm do mưa lũ được triển khai nhằm hoàn thành dự án theo kế hoạch.

Năm 2025, thiên tai, mưa lũ lớn gây thiệt hại nghiêm trọng đến kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ với hàng nghìn điểm sạt lở, ách tắc (ảnh minh họa).

Tuy nhiên, ông Tùng nhấn mạnh, công tác phòng, chống thiên tai vẫn còn nhiều thách thức đặt ra. Kinh phí bảo trì kết cấu hạ tầng đường bộ, đường sắt hiện mới đáp ứng khoảng 40% yêu cầu thực tế, trong khi tần suất mưa lũ nhiều hơn khiến ảnh hưởng đến kết cấu hạ tầng ngày càng lớn.

Ngoài ra chưa có thiết bị đồng bộ cảnh báo sớm sạt lở đất đá, lũ bùn tại các khu vực miền núi xung yếu; thiếu quỹ đất sạch để tập kết đất đá sụt lở do vướng hành lang an toàn và quy định về môi trường. Khu vực miền Trung còn thiếu nhiều khu neo đậu, tránh trú bão cho tàu thuyền; công tác chia sẻ thông tin, phối hợp với các lực lượng tìm kiếm cứu nạn khác đôi khi chưa đáp ứng được tính phản ứng tức thời.

Về kế hoạch năm 2026, Bộ Xây dựng xác định chuyển từ thế bị động khắc phục sang chủ động phòng thủ, kiến tạo hạ tầng bền vững.

Cụ thể, trước 31/3 sẽ hoàn thành thống kê, đánh giá trang thiết bị phòng thủ dân sự và triển khai quy chế ứng phó sự cố tràn dầu. Trước 30/4, kiện toàn Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự, phân công nhiệm vụ, rà soát phương án ứng phó theo các cấp độ rủi ro và đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật.

Trước 31/5, hoàn thành rà soát định mức chi phí quản lý, bảo trì phục vụ công tác phòng, chống thiên tai. Trước 10/7, lập và phê duyệt kế hoạch ngân sách, dự kiến kinh phí cho công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2027; đồng thời tăng cường kiểm tra công tác phòng thủ dân sự.

Trước 30/9, tổ chức diễn tập SAREX 2026 và diễn tập an ninh hàng hải.

Ngoài ra, từ thực tế công tác phòng, chống thiên tai năm 2025, Vụ Vận tải và An toàn giao thông đề xuất kiến nghị Chính phủ tiếp tục đầu tư hơn nữa công tác dự báo thiên tai, xây dựng mạng lưới thông tin cảnh báo nguy cơ sụt trượt, ngập, lũ quét tại các vị trí xung yếu.

Ưu tiên bố trí kinh phí kiên cố hóa hệ thống quốc lộ miền núi và các tuyến đường sắt; lắp đặt mạng lưới cảnh báo tự động; đồng thời lồng ghép yếu tố biến đổi khí hậu vào thiết kế kỹ thuật công trình. Các địa phương cũng cần chủ động quy hoạch bãi đổ thải, xử lý nghiêm hành vi lấp dòng chảy thoát nước.

Riêng với ngành giao thông vận tải, cần chuẩn bị đầy đủ nguồn lực trong phòng chống tiên thai, chủ động khảo sát các vị trí sụt trượt thường xuyên trên Quốc lộ 1A, đường Hồ Chí Minh và tuyến đường sắt Bắc – Nam.

Xây dựng phương án bố trí tàu tìm kiếm cứu nạn thường trực tại các vùng biển rủi ro cao như Nghệ An, Gia Lai trước mùa mưa bão; đồng thời đánh giá, điều chuyển các phương tiện cứu nạn hoạt động kém hiệu quả về các đơn vị tuyến đầu.

Yến Chi

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/tu-bi-dong-sang-chu-dong-giu-vung-mach-mau-giao-thong-truoc-thien-tai-192260320093146966.htm