Lãnh đạo xã Hát Môn thăm, động viên nông dân và kiểm tra tiến độ sản xuất vụ xuân trên cánh đồng khu vực Liên Hiệp. Ảnh: Minh Phú
Tiên phong đưa máy cấy vào đồng ruộng
Có mặt tại cánh đồng khu vực Liên Hiệp những ngày này, chúng tôi ghi nhận không khí sản xuất khẩn trương. Ruộng được bừa đến đâu, máy cấy xuống giống ngay tới đó. Mạ được chuẩn bị sẵn trên giá thể, xếp ngay ngắn chờ đưa ra đồng. Ông Đỗ Hữu Huy, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Liên Hiệp (xã Hát Môn) cho biết, đơn vị bắt đầu đưa cơ giới hóa vào sản xuất từ năm 2015. Tuy nhiên, máy cấy 6 hàng mới được đầu tư và đưa vào vận hành 3 năm gần đây; trước đó là máy cấy 4 hàng dắt tay, hiệu quả còn hạn chế.
Bước ngoặt đến khi Hợp tác xã được hỗ trợ theo Nghị quyết số 08/2023/NQ-HĐND của HĐND thành phố về khuyến khích phát triển nông nghiệp. Với mức hỗ trợ 50% giá trị máy, Hợp tác xã đã mạnh dạn đầu tư 5 máy cấy 6 hàng, giá 380 triệu đồng/máy. “Từ nguồn hỗ trợ của Nhà nước, chúng tôi xác định phải phục vụ bà con thật tốt để cùng phát triển. Hiện Hợp tác xã thu 357 nghìn đồng/sào, bao gồm cả công cấy và mạ. Mục tiêu vẫn là phục vụ xã viên, khi bà con thấy hiệu quả thì sẽ ủng hộ Hợp tác xã nhiều hơn”, ông Huy chia sẻ.
Mạ khay chuẩn bị đưa vào máy cấy trên cánh đồng khu vực Liên Hiệp (xã Hát Môn). Ảnh: Minh Phú
Vụ xuân 2026, Hợp tác xã thực hiện cấy hơn 200ha, trong đó riêng xã Hát Môn khoảng 150ha, còn lại là các xã lân cận. Mỗi máy cấy trung bình đạt 2ha/ngày; với 5 máy, mỗi ngày có thể hoàn thành 10ha. Nhờ vậy, toàn bộ diện tích lúa xuân dự kiến hoàn thành gieo cấy trước tháng 2, bảo đảm khung thời vụ. Sau 3 năm vận hành, mô hình cơ giới hóa không chỉ tạo thêm việc làm và thu nhập cho thành viên hợp tác xã, mà quan trọng hơn, mô hình đã chứng minh hiệu quả rõ rệt cả về kinh tế lẫn tổ chức sản xuất.
Theo ông Đỗ Hữu Huy, cấy máy mang lại nhiều lợi ích vượt trội so với cấy tay. Nếu cấy tay cần khoảng 1,8kg giống/sào, thì cấy máy chỉ cần 1,2kg, giúp tiết kiệm đáng kể chi phí đầu vào. Do cấy thưa, cây lúa quang hợp tốt, phát triển nhanh, ít sâu bệnh, thuận lợi cho chăm sóc. “Cùng một diện tích, lúa cấy máy cho năng suất cao hơn, đồng đều hơn, dễ chăm sóc và thuận lợi tiêu thụ do gieo cấy đồng loạt một loại giống. Việc chủ động làm giá thể gieo mạ cũng giúp Hợp tác xã kiểm soát chất lượng cây giống ngay từ đầu”, ông Huy nói.
Thực tế tại đồng ruộng cho thấy rõ hiệu quả của cơ giới hóa. Ông Đỗ Văn Biên, thôn Liên Hiệp 9 cho biết, gia đình có 4 sào ruộng, sau dồn điền đổi thửa chỉ còn một thửa lớn nên rất thuận lợi cho máy hoạt động. “Giờ chỉ một buổi chiều là cấy xong 4 sào. Hai vợ chồng tôi đều ngoài 70 tuổi, con cái đi làm các nghề khác hết. Nếu không có máy cấy, thì không kham nổi. Trước đây cấy tay phải 5 người làm một ngày, thuê công 600-700 nghìn đồng/ngày”, ông Biên nói.
Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Liên Hiệp (xã Hát Môn) triển khai đưa máy cấy 6 hàng vào sản xuất, phục vụ xã viên trên địa bàn. Ảnh: Minh Phú
Hướng tới sản xuất tập trung, giá trị cao
Liên Hiệp vốn là vùng đất nghề, đặc biệt nghề may thu hút nhiều lao động, người dân có nhiều cơ hội việc làm ngoài nông nghiệp. Trước đây, do thiếu lao động, chi phí cao nên có thời điểm xuất hiện tình trạng bỏ ruộng. Tuy nhiên, từ khi cơ giới hóa được đẩy mạnh, sản xuất hiệu quả hơn, chi phí giảm, tình trạng bỏ ruộng cơ bản được khắc phục. Bà Lê Thị Hiên ở thôn Liên Hiệp 10 cho biết, gia đình bà cấy 2,5 sào lúa. “Nhà tôi có 8 khẩu nhưng các con đi làm công ty, ruộng chỉ mình tôi làm. Có máy cấy, tôi chỉ ra ruộng soát lại chỗ nào thưa thì dặm thêm. Nếu không có máy, phải thuê công cấy cao, làm ruộng không có công chắc gia đình tôi cũng bỏ ruộng”, bà Hiên chia sẻ.
Hợp tác xã hiện có 680 thành viên là các hộ sản xuất nông nghiệp. Việc mở rộng cơ giới hóa không chỉ phục vụ xã viên, mà còn tạo thêm việc làm, thu nhập cho thành viên tham gia vận hành, dịch vụ đi kèm. Không dừng ở khâu cấy, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Liên Hiệp đang hướng tới cơ giới hóa đồng bộ các khâu. Hiện việc phun thuốc bảo vệ thực vật vẫn phải liên kết với đơn vị có máy để phun tập trung khi phát sinh sâu bệnh; máy gặt cũng do thương lái từ nơi khác đưa đến.
Tại cánh đồng khu vực Liên Hiệp, ruộng được bừa đến đâu, máy cấy xuống giống ngay tới đó. Ảnh: Minh Phú
“Chúng tôi mong muốn tiếp tục được hỗ trợ để đầu tư máy phun thuốc bảo vệ thực vật, máy gặt, tiến tới cơ giới hóa đồng bộ tất cả các khâu, phục vụ nhân dân tốt hơn”, ông Huy bày tỏ. Đồng thời, Hợp tác xã đề nghị thành phố hỗ trợ quy hoạch vùng sản xuất tập trung, chỉ đạo sản xuất cùng một loại giống trên một xứ đồng để thuận lợi chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh.
Đồng hành với nông dân trong tái cơ cấu sản xuất, Chủ tịch Hội Nông dân xã Hát Môn Hoàng Quang Giáp cho biết, Hội đã và đang đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên sử dụng tối đa diện tích đất nông nghiệp, không để xảy ra tình trạng ruộng bỏ hoang. Với những hộ không trực tiếp sản xuất, Hội vận động cho mượn hoặc cho thuê lại ruộng để tích tụ, hình thành các mô hình sản xuất quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, gắn với chế biến sâu, như trồng sen, trồng sâm kết hợp phát triển du lịch trải nghiệm. Đặc biệt, Hội xác định cơ giới hóa là giải pháp then chốt nhằm giảm sức lao động nặng nhọc, nhất là với nông dân cao tuổi, đồng thời nâng cao hiệu quả và giá trị kinh tế trên mỗi đơn vị diện tích.
Đưa máy cấy vào sản xuất giúp bảo đảm khung thời vụ, giảm chi phí và góp phần nâng cao năng suất, hạn chế sâu bệnh và giữ ổn định diện tích canh tác. Ảnh Minh Phú
Nhấn mạnh vai trò của mô hình cơ giới hóa trong sản xuất lúa, Phó Chủ tịch UBND xã Hát Môn Nguyễn Văn Tập cho biết, vụ xuân năm nay, xã phấn đấu gieo trồng khoảng 1.051ha, trong đó diện tích lúa 624,8ha, năng suất dự kiến đạt 63 tạ/ha; còn lại là rau màu, hoa và các cây trồng khác. Xã tiếp tục tăng cơ cấu giống lúa chất lượng cao, phấn đấu đạt 100% diện tích, đồng thời đẩy mạnh các mô hình ứng dụng khoa học, công nghệ, sản xuất nông nghiệp công nghệ cao.
Việc tạo điều kiện để các hợp tác xã và hộ gia đình đầu tư, mở rộng cơ giới hóa vào tất cả các khâu sản xuất không chỉ giúp bảo đảm khung thời vụ, giảm chi phí, mà còn góp phần nâng cao năng suất, hạn chế sâu bệnh và giữ ổn định diện tích canh tác. “Khi người nông dân được hỗ trợ đúng và trúng, khi hợp tác xã thực sự là ‘bà đỡ’ cho sản xuất, thì đồng ruộng sẽ được gìn giữ, phát huy giá trị bền vững”, ông Nguyễn Văn Tập khẳng định.
Minh Phú