Theo thông tin từ Hội nghiên cứu thị trường liên ngân hàng (VIRA), lãi suất bình quân kỳ hạn qua đêm đã giảm mạnh từ 8,58%/năm vào đầu tuần về còn 5,8% vào cuối tuần. Các kỳ hạn dài hơn cũng ghi nhận xu hướng đi xuống, cho thấy mặt bằng lãi suất trên thị trường 2 đang dần ổn định trở lại.
Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh thanh khoản hệ thống bớt căng thẳng sau giai đoạn biến động mạnh. Thống kê trong tuần từ 6–12/4 cho thấy Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã hút ròng hơn 66.200 tỷ đồng trên thị trường mở, đảo chiều so với tuần trước đó khi nhà điều hành phải bơm mạnh thanh khoản để hỗ trợ hệ thống.
Từ đỉnh 17%, lãi suất liên ngân hàng nhanh chóng hạ nhiệt.
Cụ thể, trên kênh thị trường mở (OMO), NHNN đã cho các tổ chức tín dụng vay hơn 70.369 tỷ đồng với lãi suất 4,5%/năm thông qua cầm cố giấy tờ có giá, trong khi khối lượng đáo hạn lên tới hơn 136.600 tỷ đồng. Qua đó, lượng tiền lưu hành trên kênh này giảm về khoảng 288.000 tỷ đồng. Trên kênh tín phiếu, không phát sinh giao dịch mới.
Việc nhà điều hành quay lại hút ròng cho thấy thanh khoản hệ thống đã phần nào ổn định hơn sau giai đoạn căng thẳng. Tuy nhiên, các chỉ số về tín dụng và huy động lại phản ánh một bức tranh thận trọng hơn.
Theo số liệu mới nhất từ NHNN, tính đến hết tháng 3/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống chỉ tăng 2,15% so với cuối năm 2025, thấp hơn mức tăng 2,28% cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, huy động vốn của các tổ chức tín dụng tăng vỏn vẹn 0,44%, giảm mạnh so với mức tăng 1,23% cùng kỳ năm 2025. Điều này cho thấy khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế vẫn còn hạn chế, đồng thời gây áp lực lên cân đối vốn của hệ thống ngân hàng.
Đáng chú ý, hệ số cho vay trên huy động (LDR) thuần vốn đã vượt 110% từ cuối năm 2025 và tiếp tục tăng thêm khoảng 2 điểm phần trăm trong quý 1/2026. Việc LDR duy trì ở mức cao phản ánh tình trạng nhiều ngân hàng đang sử dụng nguồn vốn vượt quá quy mô huy động, buộc phải tìm đến thị trường liên ngân hàng để bù đắp thanh khoản ngắn hạn.
Đây cũng chính là nguyên nhân khiến lãi suất liên ngân hàng có thời điểm tăng vọt lên tới 17%/năm trong quý 1 vừa qua. Khi nhu cầu vốn ngắn hạn gia tăng trong khi nguồn cung hạn chế, các tổ chức tín dụng buộc phải chấp nhận mức chi phí cao hơn để vay mượn lẫn nhau.
Phát biểu trước Quốc hội chiều 9/4, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết đã trực tiếp chỉ đạo Thống đốc NHNN phải có các biện pháp điều hành, điều tiết thị trường để ổn định cả mặt bằng lãi suất huy động và lãi suất cho vay.
Ở phía NHNN, Thống đốc Phạm Đức Ấn cũng khẳng định, NHNN có giải pháp điều hành chính sách tiền tệ phù hợp và sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cho các ngân hàng thương mại. Trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến lãi suất tiền gửi và cho vay, việc công bố lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của ngân hàng.
Cũng trong chiều 9/4, 46 ngân hàng thương mại cũng đã đồng thuận giảm lãi suất tiền gửi và lãi suất cho vay sau cuộc họp với NHNN. Chỉ hai ngày sau cuộc họp, đã có tới 17 ngân hàng công bố giảm lãi suất huy động với mức giảm chủ yếu từ 0,1 - 0,5%/năm với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Đồng thời, cũng có những ngân hàng công bố giảm từ 1 - 3% lãi suất cho vay.
Động thái ban đầu của NHNN và các ngân hàng thương mại đã phần nào củng cố cho nhận định lựa chọn lãi suất là ưu tiên hàng đầu trong bộ ba bất khả thi ở thời điểm hiện tại.
Châu Anh