Mô hình trồng hoa lan ứng dụng công nghệ cao tại xã Quang Minh (TP Hà Nội).
Chính sách sát sườn
Trong bất kỳ giai đoạn nào, nông nghiệp, nông dân, nông thôn cũng được Đảng và Nhà nước xác định là “trụ đỡ” của nền kinh tế. Cũng bởi vậy, xuyên suốt quá trình phát triển, khu vực “tam nông” luôn nhận được sự quan tâm, đầu tư lớn về cơ chế, chính sách của TP Hà Nội.
Ngay từ đầu nhiệm kỳ 2021-2025, Thành ủy Hà Nội khóa XVII đã ban hành Chương trình số 04-CTr/TU về “Đẩy mạnh thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới gắn với cơ cấu lại ngành nông nghiệp và phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân giai đoạn 2021-2025”.
HĐND TP cũng đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển ngành nghề nông thôn. Điển hình là Nghị quyết số 10/2018/NQ-HĐND về một số chính sách khuyến khích phát triển sản xuất, phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp; xây dựng hạ tầng nông thôn Hà Nội.
Cùng với đó, UBND TP luôn xác định làng nghề là điểm nhấn trong phát triển công nghiệp văn hóa. Cũng bởi vậy, Quyết định số 282/QĐ-UBND phê duyệt “Đề án phát triển tổng thể làng nghề trên địa bàn TP Hà Nội giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2050” đã được ban hành.
Nhằm nâng cao năng lực quản trị và hỗ trợ các hợp tác xã (HTX), UBND TP đã tổ chức Hội nghị hướng dẫn quy trình, thủ tục, hồ sơ hỗ trợ củng cố, kiện toàn HTX nông nghiệp năm 2025. Song song với đó, căn cứ Quyết định số 1896/QĐ-SNNMT, đơn vị đã triển khai tập huấn nghiệp vụ chuyên ngành cho cán bộ quản lý HTX và chủ trang trại trên địa bàn Hà Nội.
Thực hiện Kế hoạch củng cố, kiện toàn HTX nông nghiệp giai đoạn 2022-2025 tại Quyết định số 4010/KH-UBND, trên cơ sở tổng hợp đăng ký từ cơ sở, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng kế hoạch và dự toán kinh phí với các nhiệm vụ trọng tâm. Trọng tâm là hỗ trợ củng cố, kiện toàn cho 20 HTX đủ điều kiện.
Thời gian qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cũng đã khảo sát, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển HTX giai đoạn 2026-2030; hỗ trợ thành lập mới 30 HTX; hỗ trợ thuê địa điểm và vận hành điểm giới thiệu, bán sản phẩm cho 30 HTX; hỗ trợ đưa 30 lao động trẻ về làm việc tại HTX…
Làng nghề đóng góp quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông thôn Hà Nội.
Đóng góp quan trọng
Những cơ chế, chính sách được Thành ủy - HĐND - UBND TP ban hành thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Hà Nội đối với mục tiêu phát triển kinh tế nông thôn, trọng tâm là kinh tế tập thể, hợp tác xã, kinh tế trang trại và làng nghề. Đến nay, khu vực kinh tế nông thôn đã đạt được những bước phát triển rất tích cực, góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện của kinh tế nông nghiệp Thủ đô.
Điểm nhấn đầu tiên, trong lĩnh vực kinh tế hợp tác, HTX và hệ thống trang trại của Hà Nội, tiếp tục ghi nhận những chuyển biến tích cực, thể hiện rõ vai trò quan trọng trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn theo hướng hiện đại, bền vững.
Phó Chủ tịch Liên minh HTX TP Nguyễn Tiến Phong cho biết, toàn TP hiện có 1.303 HTX đang hoạt động ổn định. Riêng trong năm 2025, Hà Nội đã thành lập mới 103 HTX. Doanh thu bình quân của HTX năm 2025 ước đạt khoảng 2,66 tỷ đồng đồng, tăng 3,0% so với cùng kỳ năm 2024 (năm 2024 đạt khoảng 2,58 tỷ đồng). Điều này phản ánh xu thế tăng trưởng ổn định của khu vực kinh tế tập thể, HTX của Hà Nội.
Hệ thống 1.571 trang trại tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Khu vực làng nghề tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong cơ cấu và giá trị kinh tế mang lại, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống của người dân.
Toàn TP hiện có 1.350 làng nghề và làng có nghề, hội tụ 6/7 nhóm ngành nghề theo cơ cấu ngành nghề nông thôn Việt Nam. Trong số này, có 337 làng nghề, nghề truyền thống và làng nghề truyền thống đã được UBND TP Hà Nội công nhận.
Sản phẩm từ các làng nghề của Hà Nội không chỉ phong phú về chủng loại, mẫu mã đẹp, chất lượng tốt mà còn thể hiện sự tinh xảo, sáng tạo và đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc. Nhiều mặt hàng đã khẳng định được lợi thế cạnh tranh trên thị trường trong và ngoài nước như may mặc, gốm sứ, đồ gỗ mỹ nghệ, mây tre đan, thêu ren truyền thống…
Theo Phó Chánh Văn phòng Điều phối chương trình xây dựng nông thôn mới Hà Nội Ngọ Văn Ngôn, toàn TP hiện có 100 làng nghề và làng có nghề có sản phẩm được chứng nhận OCOP. Sản phẩm OCOP, thủ công mỹ nghệ Hà Nội đã và đang vươn ra thế giới, hiện được xuất khẩu tới 89 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc…
“Hoạt động của các làng nghề đã tạo việc làm ổn định cho khoảng 800.000 lao động, góp phần quan trọng vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy hiệu quả Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) cũng như Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới…” - ông Ngọ Văn Ngôn nhấn mạnh.
Thu hoạch hoa hồng tại xã Mê Linh (TP Hà Nội).
Cơ hội phát triển mới
Nhận thức được ý nghĩa và tầm quan trọng từ sự phát triển của kinh tế nông thôn, tại Kỳ họp thứ 28 cuối năm 2025, HĐND TP đã thông qua Nghị quyết 49 quy định một số chính sách hỗ trợ bảo tồn, phát triển làng nghề và ngành nghề nông thôn trên địa bàn Hà Nội, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Nghị quyết với nhiều quy định chính sách đãi ngộ đáng chú ý và rất cụ thể dành cho các nghệ nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ gia đình đang hoạt động, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ ngành nghề nông thôn. Trong số này có chính sách hỗ trợ đến 500 triệu đồng dành cho cơ sở ngành nghề nông thôn để mua mới máy móc, thiết bị, dây chuyền sản xuất.
Với chiến lược phát triển bền vững ngành nghề nông thôn, Nghị quyết 49 cũng quy định mức hỗ trợ đến 500 triệu đồng cho các cơ sở có nhu cầu di dời sản xuất ra khỏi khu dân cư; đồng thời, miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong thời gian 4 năm và giảm 50% số thuế thu nhập phải nộp trong 9 năm tiếp theo…
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Xuân Đại khẳng định, những cơ chế, chính sách hỗ trợ cụ thể, sát sườn được nêu tại Nghị quyết 49 vừa được HĐND TP ban hành được xem là động lực mới cho khu vực kinh tế nông thôn, là nguồn động viên to lớn để các doanh nghiệp, hợp tác xã, nghệ nhân, cơ sở sản xuất, kinh doanh tại các làng nghề tiếp tục bảo tồn, phát huy di sản; đồng thời khuyến khích đổi mới sáng tạo phù hợp với xu thế phát triển của thời đại.
Không chỉ là cụ thể hóa Luật Thủ đô sửa đổi về hỗ trợ bảo tồn, phát triển làng nghề và ngành nghề nông thôn, Nghị quyết của HĐND TP là minh chứng sống động cho định hướng phát triển ngành nghề nông thôn bền vững, vừa bảo tồn di sản, vừa kiến tạo giá trị mới, hướng đến mục tiêu đưa kinh tế nông thôn trở thành nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.
Đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết thêm, trong thời gian tới, cùng với tiếp tục triển khai các cơ chế, chính sách phát triển kinh tế nông thôn đã được phê duyệt, đơn vị sẽ chủ động phối hợp với các sở ngành, UBND các xã, phường để từng bước cụ thể hóa các nội dung hỗ trợ theo Nghị quyết 49, góp phần tạo động lực phát triển mới cho kinh tế nông thôn.
“Trong năm 2026, Hà Nội sẽ ưu tiên hỗ trợ các mô hình hợp tác xã nông nghiệp và trang trại hoạt động hiệu quả, đồng thời thúc đẩy các sản phẩm làng nghề tiêu biểu, có sức cạnh tranh cao, phù hợp lợi thế so sánh và nhu cầu thị trường, hướng đến tiếp tục nâng cao thu nhập và đời sống người dân…”
Ông Nguyễn Mạnh Quyền, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội.
Tùng Nguyễn