Từ một bát cơm sạch đến giấc mơ World Cup của người Nhật

4 giờ trướcBài gốc

Tại Festival bóng đá quốc tế U14 Gia Lai 2026, những gì đội trẻ Jubilo Iwata thể hiện không chỉ nằm ở chuyên môn. Qua những quan sát rất đời thường của người dẫn đoàn Trần Tấn Phát, người ta phần nào hiểu vì sao bóng đá Nhật Bản có thể phát triển mạnh mẽ và bền vững suốt nhiều thập niên. Thành công ấy không chỉ được xây từ chiến thuật hay công nghệ huấn luyện, mà còn bắt đầu từ văn hóa, ý thức và cách giáo dục con người từ những điều nhỏ nhất.

Các cầu thủ Jubilo Iwata của Nhật Bản tại Trung tăm huấn luyện Hàm Rồng, Học viện bóng đá HAGL.

Những bài học lớn từ một đội bóng trẻ Nhật Bản

Festival bóng đá quốc tế U14 Gia Lai 2026 không thiếu những trận đấu hấp dẫn. Nhưng với nhiều người, điều đáng nhớ nhất lại đến từ cách sinh hoạt của đội trẻ Jubilo Iwata.

Trần Tấn Phát - người từng du học tại Nhật Bản và hiểu khá sâu về văn hóa Nhật - có dịp theo sát đội bóng trẻ này trong suốt giải đấu. Điều anh nhìn thấy không phải những ngôi sao nhí được chăm sóc như “cậu ấm”, mà là một tập thể được rèn tính tự lập và kỷ luật gần như tuyệt đối.

Anh Trần Tấn Phát với các cầu thủ U14 Jubilo Iwata.

Các cầu thủ phải tự chuẩn bị đồ dùng cá nhân. Quên dụng cụ tập luyện hay thi đấu đồng nghĩa ngay lập tức bị cấm tập hoặc cấm thi đấu. Sau mỗi buổi tập, chính các cầu thủ tự dọn dẹp sân bãi, không để ban huấn luyện làm thay. Khi ăn cơm, các cầu thủ được dạy phải ăn sạch phần của mình trong bát. Trả phòng khách sạn, căn phòng phải sạch sẽ như trước lúc nhận.

Đó là những chi tiết rất nhỏ. Nhưng chính từ những điều nhỏ ấy, người Nhật tạo nên những con người có trách nhiệm với bản thân, với tập thể và với màu áo mình mặc.

Điều đáng chú ý hơn nằm ở tinh thần mà ban huấn luyện Nhật Bản truyền cho các cầu thủ trẻ. Họ luôn nhắc rằng logo CLB trên ngực là tài sản và niềm tự hào của đội bóng. Trên vai còn là quốc kỳ Nhật Bản. Vì thế, khi bước ra sân, họ phải chiến đấu để thế giới tôn trọng mình.

Đó không đơn thuần là giáo dục bóng đá. Đó là giáo dục nhân cách và xây dựng những phẩm chất tốt đẹp của người Nhật Bản.

Thành công không đến từ một thế hệ đặc biệt

Rạng sáng 15/5, U17 Nhật Bản thắng Tajikistan 5-0 để vào bán kết U17 châu Á 2026. Một chiến thắng rất quen thuộc của bóng đá trẻ Nhật Bản lúc này.

Điều đáng nói không nằm ở tỉ số, mà ở cách họ chơi bóng. Các cầu thủ Nhật Bản kiểm soát bóng tự tin, di chuyển đồng bộ, gây áp lực cường độ cao và xử lý bóng rất tốt trong không gian hẹp. Đó không còn là hình ảnh một đội trẻ châu Á chơi bóng bằng tinh thần hay kỷ luật đơn thuần, mà đã mang dáng dấp của bóng đá châu Âu hiện đại.

Nhật Bản cũng vừa vô địch U23 châu Á 2026 sau chiến thắng 4-0 trước Trung Quốc trong trận chung kết. Quan trọng nhất, bóng đá Nhật Bản duy trì được thành công ấy liên tục suốt nhiều năm. Họ không mạnh nhờ một “thế hệ vàng”, mà mạnh nhờ một hệ thống đào tạo liên tục sản sinh tài năng.

Đó cũng là lý do HLV Hajime Moriyasu có thể công khai tuyên bố mục tiêu vô địch World Cup 2026 mà không bị xem là giấc mơ hão. Phía sau tham vọng ấy là cả một hành trình phát triển kéo dài hơn ba thập niên của bóng đá Nhật Bản.

Từ khi chuyên nghiệp hóa với J.League đầu thập niên 1990, Nhật Bản kiên trì đầu tư cho đào tạo trẻ, chuẩn hóa công tác huấn luyện, xây dựng bản sắc chơi bóng và đưa cầu thủ sang châu Âu từ rất sớm.

Ngày nay, phần lớn tuyển thủ Nhật Bản đều đang thi đấu tại châu Âu như Wataru Endo, Takefusa Kubo hay Kaoru Mitoma.

Nhưng điều đáng sợ nhất của bóng đá Nhật Bản không nằm ở vài ngôi sao, mà nằm ở khả năng tái tạo thành công liên tục từ học đường, học viện cho tới bóng đá chuyên nghiệp.

Biết người tổ chức Festival là ông Đoàn Nguyên Đức, ban huấn luyện Jubilo Iwata đã chuẩn bị trước chiếc áo có tên bầu Đức để tặng.

Từ Wembley, thế giới càng tôn trọng Nhật Bản

Nếu FIFA World Cup 2022 là cột mốc khiến thế giới bắt đầu nhìn Nhật Bản như một đối thủ thực sự, thì tháng 4/2026 lại mang đến thêm một hình ảnh rất đặc biệt.

Sau chiến thắng 1-0 lịch sử trước tuyển Anh ngay tại Wembley Stadium, điều khiến nhiều người nhắc đến không chỉ là chiến thuật hay bàn thắng, mà còn là hình ảnh các cổ động viên Nhật Bản lặng lẽ ở lại dọn rác trên khán đài sau trận đấu.

Đó không phải lần đầu tiên thế giới nhìn thấy điều ấy. Từ các kỳ World Cup đến những giải đấu quốc tế lớn, người Nhật luôn khiến người khác nể phục bằng ý thức cộng đồng và sự văn minh của mình.

Nhìn vào những hình ảnh ấy, người ta hiểu vì sao Nhật Bản có thể trở thành một quốc gia lớn trên nhiều phương diện. Bởi thành công của họ không được xây bằng những khẩu hiệu hào nhoáng. Nó được xây từ ý thức, kỷ luật và những hành động nhỏ bé lặp đi lặp lại mỗi ngày.

Bóng đá cũng vậy. Không thể có một đội tuyển lớn nếu cầu thủ từ nhỏ đã quen được phục vụ. Không thể có một nền bóng đá mạnh nếu thiếu nền tảng ý thức tập thể. Và càng không thể vươn ra thế giới nếu chỉ chăm chăm đào tạo kỹ thuật mà quên giáo dục con người.

Văn hóa bóng đá Nhật

Khoảng cách lớn nhất giữa bóng đá Nhật Bản với phần còn lại của châu Á lúc này có lẽ không còn nằm ở kỹ thuật hay thể lực, mà nằm ở nền tảng văn hóa.

Người Nhật hiểu rằng một đội tuyển mạnh không chỉ được tạo ra từ giáo án chiến thuật hay những buổi tập hiện đại. Nó bắt đầu từ cách một cầu thủ trẻ sống mỗi ngày: tự dọn phòng, tự chuẩn bị đồ đạc, ăn hết phần cơm của mình và biết chịu trách nhiệm với tập thể. Vì thế, khi Nhật Bản liên tục sản sinh những thế hệ cầu thủ đủ sức cạnh tranh với châu Âu, đó không phải thành công ngẫu nhiên. Họ đã chuẩn bị cho điều ấy suốt hàng chục năm, bắt đầu từ việc dạy cầu thủ trẻ ý thức, kỷ luật và lòng tự trọng trước khi dạy cách chơi bóng.

Có thể Nhật Bản chưa vô địch World Cup vào năm 2026. Nhưng nhìn cách họ đào tạo con người từ những điều nhỏ nhất, người ta hiểu vì sao cả thế giới ngày càng tôn trọng bóng đá Nhật Bản.

Đặng Hoàng

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/tu-mot-bat-com-sach-den-giac-mo-world-cup-cua-nguoi-nhat-251763.html