Từ ngày 1/7, Hà Nội triển khai thí điểm vùng phát thải thấp ra sao?

3 giờ trướcBài gốc

Theo lộ trình tại Nghị quyết số 57/2025/NQ-HĐND, từ ngày 1/7, Hà Nội sẽ triển khai thí điểm vùng phát thải thấp tại một số khu vực trong vành đai 1 theo hướng kiểm soát khí thải đối với ô tô, xe mô tô, xe gắn máy, có lộ trình, phạm vi, thời gian và đối tượng áp dụng phù hợp, chưa thực hiện đồng loạt trên toàn tuyến.

Ảnh minh họa.

Liên quan đến thông tin hạn chế xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch lưu thông trong khu vực vành đai 1 từ 1/7, đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết UBND thành phố đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng, Công an thành phố và các đơn vị liên quan xây dựng đề án vùng phát thải thấp trong vành đai 1. Nội dung đề án tập trung xác định rõ phạm vi, đối tượng áp dụng, lộ trình triển khai và các giải pháp kỹ thuật, quản lý phù hợp với điều kiện thực tiễn của Thủ đô, bảo đảm việc triển khai mang tính khả thi, có kiểm soát và hạn chế tối đa tác động đến đời sống người dân.

Về năng lực vận tải hành khách công cộng, thành phố đã có sự chuẩn bị từ sớm nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại khi từng bước hạn chế phương tiện cá nhân sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Hiện khu vực vành đai 1 đã có 2 tuyến đường sắt đô thị (tuyến 2A và 3.1), trong đó đoạn trên cao Nhổn – Cầu Giấy đã hoàn thành và đưa vào vận hành thương mại từ ngày 8/8/2024. Đối với đoạn ngầm dài 4 km, gồm 4 ga và 1 giếng thoát hiểm, tiến độ tổng thể cơ bản đáp ứng kế hoạch điều chỉnh. Hiện các tuyến đường sắt đô thị Hà Nội vận chuyển lượng hành khách đạt hơn 4,85 triệu lượt trong quý 1/2026 cùng với 45 tuyến xe buýt trợ giá, mật độ mạng lưới đạt 2,71 km/km², năng lực cung ứng trên 903 nghìn lượt hành khách/ngày. Cùng với đó, thành phố đang phấn đấu tối đa hóa tỷ lệ xe buýt xanh hoạt động trong khu vực này trước thời điểm thí điểm, ưu tiên các tuyến hoạt động trực tiếp trong vùng phát thải thấp.

Để hoàn thiện khả năng kết nối, đặc biệt là chặng cuối, dự kiến trong quý II, thành phố sẽ bổ sung thêm nhiều trạm xe đạp công cộng, đồng thời nghiên cứu mở thêm một số tuyến buýt điện cỡ nhỏ phù hợp với điều kiện hạ tầng ngõ, phố hẹp trong khu vực vành đai. Đối với điểm gửi xe trung chuyển, Sở Xây dựng Hà Nội đang xây dựng phương án bố trí các bãi đỗ tại các vị trí cửa ngõ giáp ranh vùng thí điểm để người dân có thể gửi phương tiện cá nhân và chuyển sang sử dụng phương tiện công cộng. Bước đầu, các đơn vị đã rà soát được hơn 210 vị trí tại các địa bàn thuộc vành đai 1 và đang tiếp tục hoàn thiện số liệu để triển khai đồng bộ.

Liên quan đến hạ tầng phục vụ phương tiện sử dụng năng lượng sạch, đặc biệt là trạm sạc và tủ đổi pin, hành lang pháp lý về phòng cháy, chữa cháy đối với trạm sạc dưới hầm chung cư cũ hiện vẫn đang được các cơ quan có thẩm quyền hoàn thiện. Trong thời gian chờ hoàn thiện quy định, Tổ công tác liên ngành theo Quyết định số 3763/QĐ-UBND ngày 14/7/2025 đã xây dựng phương án ưu tiên triển khai mạng lưới tủ đổi pin nhỏ gọn tại các không gian công cộng phù hợp. Mô hình này cho phép người dân chỉ mất từ 2-3 phút để đổi pin, qua đó giải quyết đồng thời yêu cầu về an toàn phòng cháy chữa cháy cũng như hạn chế về không gian tại các khu tập thể cũ, khu phố cổ. Phương án đã được trình UBND thành phố và dự kiến sẽ sớm triển khai, với thời gian lắp đặt thực tế chỉ khoảng 1-3 ngày sau khi hoàn tất thủ tục.

Về cơ chế hỗ trợ, Sở Xây dựng Hà Nội đang phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện dự thảo nghị quyết về chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng sạch để trình HĐND thành phố xem xét. Khung chính sách được xây dựng theo hướng phân loại rõ từng nhóm đối tượng, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển đổi, đồng thời hạn chế tối đa xáo trộn đối với người dân và doanh nghiệp. Nội dung và định mức hỗ trợ cụ thể sẽ được công bố sau khi nghị quyết được thông qua.

Theo đánh giá của Sở Xây dựng, việc triển khai vùng phát thải thấp không chỉ là một biện pháp hành chính đơn thuần mà là bước chuyển dịch có lộ trình trong cơ cấu giao thông đô thị, trong đó yếu tố bảo đảm lợi ích của người dân và doanh nghiệp được đặt lên hàng đầu trong từng giai đoạn thực hiện. UBND thành phố sẽ tiếp tục chỉ đạo các sở, ngành liên quan tổ chức đánh giá định kỳ để kịp thời điều chỉnh, bảo đảm phù hợp với thực tiễn và giúp người dân có đủ thời gian chuẩn bị, thích nghi trước mỗi bước mở rộng.

Tuyến metro Nhổn - ga Hà Nội.

Trước đó, ngày 12/7/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 20/CT-TTg về một số nhiệm vụ cấp bạch, quyết liệt ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường.

Trong đó yêu cầu UBND TP. Hà Nội tập trung chỉ đạo, triển khai ngay một số giải pháp trọng tâm với lộ trình về bảo vệ môi trường trong lĩnh vực giao thông đô thị, như: thực hiện các giải pháp để tổ chức, cá nhân chuyển đổi phương tiện, lộ trình đến ngày 1/7/2026 không có xe môtô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch lưu thông trong vành đai 1; từ ngày 1/1/2028 không có xe môtô, xe gắn máy, hạn chế xe ôtô cá nhân sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong vành đai 1 và 2; từ năm 2030 tiếp tục mở rộng thực hiện trong vành đai 3....

Thực hiện chỉ thị của Thủ tướng, ngày 27/11/2025, HĐND TP. Hà Nội đã thông qua Nghị quyết 57 quy định thực hiện vùng phát thải thấp trên địa bàn thành phố. Theo đó, vùng phát thải thấp được xác định là khu vực thuộc vùng bảo vệ nghiêm ngặt hoặc vùng hạn chế phát thải theo Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; đồng thời là những khu vực thường xuyên xảy ra ùn tắc giao thông ở mức độ từ D đến F theo tiêu chuẩn TCVN 13592:2022 hoặc có chỉ số chất lượng không khí (AQI) trong ít nhất một năm gần nhất ở dưới mức trung bình theo số liệu quan trắc.

Cụ thể, từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 31/12/2027, Hà Nội sẽ thực hiện thí điểm vùng phát thải thấp tại một số khu vực trong vành đai 1, gồm 9 phường như Hai Bà Trưng, Cửa Nam, Hoàn Kiếm, Ô Chợ Dừa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà và Tây Hồ. Từ ngày 1/1/2028 đến hết năm 2029, phạm vi sẽ được mở rộng ra toàn bộ khu vực vành đai 1 và một số khu vực thuộc Vành đai 2 trở vào. Đến ngày 1/1/2030, vùng phát thải thấp sẽ tiếp tục được triển khai trong phạm vi Vành đai 3 trở vào, bao gồm nhiều phường, xã trên địa bàn thành phố. Từ năm 2031, các khu vực đáp ứng tiêu chí theo quy định sẽ phải thực hiện vùng phát thải thấp.

Theo nghị quyết, trong các khu vực này, thành phố sẽ áp dụng các biện pháp kiểm soát phương tiện giao thông gây ô nhiễm nhằm cải thiện chất lượng không khí. Đối với xe cơ giới sử dụng nhiên liệu hóa thạch, thành phố không thực hiện đầu tư mới và thực hiện đăng ký mới có kiểm soát khi thay thế phương tiện cũ đã hết hạn lưu thông, đặc biệt đối với phương tiện thuộc sở hữu của tổ chức; đồng thời cấm lưu thông các xe tải có khối lượng toàn bộ theo thiết kế trên 3.500kg sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Đối với xe mô tô, xe gắn máy chạy xăng, thành phố cấm các phương tiện hoạt động kinh doanh vận tải qua nền tảng ứng dụng trong vùng phát thải thấp, đồng thời áp dụng biện pháp hạn chế hoặc cấm lưu thông theo khung giờ, thời điểm hoặc khu vực; đối với ô tô, sẽ hạn chế và tiến tới cấm các phương tiện không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải mức 4.

Lý giải về việc không áp dụng biện pháp cấm toàn thời gian đối với xe mô tô, xe gắn máy chạy xăng mà thực hiện theo khung giờ hoặc khu vực, UBND thành phố cho biết trong quá trình lấy ý kiến các sở, ngành, địa phương và người dân, nhiều ý kiến đề nghị cần có lộ trình phù hợp với điều kiện hạ tầng giao thông, bảo đảm an sinh xã hội cũng như phù hợp với thói quen đi lại. Do đó, thành phố lựa chọn phương án triển khai theo hướng linh hoạt, từng bước kiểm soát thay vì áp dụng ngay các biện pháp mạnh.

Đây được xem là phương án phù hợp với điều kiện thực tế của Thủ đô trong bối cảnh hạ tầng, công nghệ và nguồn lực tài chính vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.

Ninh An

Nguồn Kinh tế Môi trường : https://kinhtemoitruong.vn/tu-ngay-17-ha-noi-trien-khai-thi-diem-vung-phat-thai-thap-ra-sao-110521.html