Chuyên viên Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tri Lễ hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục qua dịch vụ công trực tuyến trên điện thoại thông minh
Ngày 14/4/2025, Ban Chỉ đạo Trung ương về tổng kết Nghị quyết số 18-NQ/TƯ đã ban hành Kế hoạch số 47-KH/BCĐ về thực hiện sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã và tổ chức hệ thống chính quyền địa phương 2 cấp. Nội dung đáng chú ý là cấp xã sẽ chuyển từ “chính quyền quản lý” sang “chính quyền phục vụ”, lấy người dân là trung tâm. Sự chuyển đổi này không chỉ là về mặt thuật ngữ, mà là một cuộc cách mạng toàn diện về tư duy và phương thức vận hành.
Thay đổi từ nhận thức
Từ ngày 1/7/2025, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức vận hành, 65 xã, phường mới của tỉnh được thành lập mới trên cơ sở sáp nhập nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số của 194 xã, phường, thị trấn thuộc các huyện, thành phố cũ. Nếu các sở, ngành đóng vai trò “hậu phương pháp lý”, thì cấp xã lại là “tuyến đầu phục vụ”, liên quan mật thiết với Nhân dân, nhất là giải quyết TTHC. Vì vậy, ngay sau khi các xã, phường được thành lập mới, UBND tỉnh đã yêu cầu UBND cấp xã trong tỉnh tập trung triển khai các công việc không để gián đoạn, đặc biệt, phát huy trách nhiệm người đứng đầu, đổi mới nhận thức tư duy trong lãnh đạo chỉ đạo, chuyển từ mệnh lệnh hành chính sang tận tình phục vụ, hướng dẫn, giúp đỡ cho tổ chức, người dân khi đến liên hệ thực hiện công việc.
Một trong những chuyển biến rõ nét nhất phải kể tới sự ra đời và hoạt động ổn định của các trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã. UBND các xã đã bố trí cơ sở vật chất tối ưu nhất, đội ngũ cán bộ, công chức làm việc có chuyên môn nghiệp vụ vững vàng và chấp hành kỷ luật, kỷ cương hành chính nghiêm túc, phục vụ tốt nhất người dân, doanh nghiệp khi đến thực hiện TTHC.
Bà Hoàng Thị Luân, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công, Văn phòng UBND tỉnh cho biết: Song song với sự thay đổi của chính quyền thì để các trung tâm phát huy hiệu quả thì đội ngũ cán bộ, công chức làm việc tại đây cũng phải thay đổi, quán triệt tốt phương châm “làm hết trách nhiệm”, “làm đến nơi đến chốn", làm cho dân tin, dân thuận, dân ủng hộ. Chúng tôi đã tham mưu Văn phòng UBND tỉnh trình UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo UBND các xã, phường tập trung triển khai thực hiện các nhiệm vụ nâng cao chất lượng dịch vụ hành chính công cấp xã. Trong đó, tập trung các giải pháp để tiếp nhận, giải quyết, trả kết quả TTHC cho người dân đúng hạn, đúng quy định và thuận lợi nhất.
Xã Thiện Long được sáp nhập nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 3 xã Thiện Long, Hòa Bình và Tân Hòa thuộc huyện Bình Gia cũ có diện tích tự nhiên hơn 167 km², quy mô dân số gần 5.800 người với 100% là đồng bào dân tộc thiểu số. Địa bàn rộng, giao thông không thuận tiện, đời sống người dân còn nhiều khó khăn, là một trong những thách thức lớn đối với chính quyền xã trong việc nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và phục vụ người dân. Trước thực tế đó, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã đã tham mưu UBND xã triển khai thực hiện mô hình xuống tận thôn, cụm dân cư vào ngày thứ Bảy để giải quyết TTHC cho người dân. Tại mỗi điểm phục vụ, cán bộ, công chức xã mang theo toàn bộ phương tiện cần thiết để thực hiện các thủ tục như: cấp giấy khai sinh, chứng thực giấy tờ, xác nhận hộ khẩu, đăng ký kết hôn, cấp giấy tạm trú… Việc làm này thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự gần gũi của đội ngũ cán bộ cơ sở.
Anh Nông Văn Dũng, ở thôn Bắc Hóa, nhà cách trung tâm xã 12 km, chia sẻ: Tôi và bà con rất vui mừng khi có thể làm thủ tục ngay tại nhà văn hóa thôn. Khi đến, các cán bộ đã tận tình hướng dẫn, chỉ sau khoảng 10 phút tôi đã hoàn tất thủ tục thuộc lĩnh vực tư pháp. Tôi thấy cách làm này rất tiện lợi, vừa giúp tiết kiệm thời gian, vừa không phải đi lại xa, thực sự thuận lợi cho người dân trong thôn.
Bên cạnh đó, UBND các phường, xã đã chỉ đạo đội ngũ cán bộ, công chức cùng với hướng dẫn trực tiếp tại trung tâm, bố trí thời gian hợp lý để xuống từng thôn, khối phố tuyên truyền, hướng dẫn người dân tiếp cận và sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Bằng cách cầm tay chỉ việc, hướng dẫn chi tiết từng thao tác trên điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng, nhiều người dân, đặc biệt là người cao tuổi, người dân tộc thiểu số được tiếp cận với các nền tảng dịch vụ công hiện đại. Việc làm này giúp người dân nâng cao nhận thức về chuyển đổi số, tăng khả năng tự chủ trong việc thực hiện TTHC, từng bước thay đổi tư duy “trông chờ cán bộ” sang chủ động tiếp cận dịch vụ số, đồng thời giảm áp lực cho bộ máy hành chính cơ sở.
Công chức tại các trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã, trong tỉnh đã đổi mới tư duy, quan điểm gần dân, sát dân, mỗi người dân là một khách hàng thay vì quản lý như trước để phục vụ tốt hơn người dân. Đơn cử như Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Tam Thanh, từ tháng 7/2025 đến nay, cán bộ trung tâm vẫn thường xuyên duy trì việc đến tận nơi thực hiện thủ tục chứng thực chữ ký cho người cao tuổi không thể đi lại được. Việc làm này thể hiện tinh thần tận tâm, trách nhiệm và vì Nhân dân phục vụ của đội ngũ cán bộ, góp phần xây dựng hình ảnh chính quyền gần dân, thân thiện và nhân văn.
Người dân đồng thuận, ủng hộ
Hiện nay, toàn tỉnh có hơn 2.000 TTHC thuộc thẩm quyền giải quyết của hai cấp chính quyền. Nhiều nhiệm vụ, thẩm quyền thuộc cấp huyện cũ được chuyển giao về các xã, phường, trải rộng trên nhiều lĩnh vực. Vì vậy, việc chính quyền cấp xã quyết tâm chuyển đổi tư duy từ “chính quyền quản lý” sang “chính quyền phục vụ” gần dân, sát dân đã tạo ra nhiều lợi ích quan trọng, đặc biệt là nhận được sự đồng thuận, ủng hộ, đánh giá cao từ người dân. Ghi nhận tại hầu hết trung tâm phục vụ hành chính công trên 98% người dân đánh giá mức độ hài lòng khi đến thực hiện TTHC, đặc biệt nhiều xã, phường đến nay chưa ghi nhận phản ánh kiến nghị của cá nhân, tổ chức về thủ tục hay thái độ của cán bộ, công chức như các xã Tri Lễ, Hoa Thám, Nhân Lý...
Bà Lý Thị Thanh, khu Nhà Thờ, xã Lộc Bình cho biết: Cuối tháng 7/2025, tôi đến Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Lộc Bình để thực hiện thủ tục đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của gia đình. Tại đây, tôi được cán bộ trực bộ phận một cửa tận tình hướng dẫn về các thành phần hồ sơ nên tôi đã nhanh chóng hoàn thành việc nộp hồ sơ một cách thuận lợi. Cán bộ phường tiếp dân đúng giờ, giải thích rõ ràng, thái độ thân thiện. Tôi thấy chính quyền giờ làm việc khoa học, gần gũi và thực sự lắng nghe dân. Thay đổi đó khiến người dân chúng tôi rất yên tâm và tin tưởng.
Cùng quan điểm như bà Thanh, chị Nông Thị Ngọc, thôn Bản Thí, xã Chiến Thắng cũng tỏ ra rất hài lòng khi đến Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã thực hiện thủ tục nhận trợ cấp hưu trí xã hội cho người thân. Chị Ngọc chia sẻ: Khi đến đây do chưa nắm được thủ tục này cần có những giấy tờ gì tôi khá lo lắng, tuy nhiên được cán bộ ở đây hướng dẫn kê khai và đăng nhập vào cổng dịch vụ công quốc gia để nộp hồ sơ trực tuyến, tôi thấy khá dễ dàng, chưa đầy 10 phút tôi đã hoàn thành việc nộp hồ sơ mà không cần phải đi lại nhiều lần.
Nhờ sự thay đổi về cung cách phục vụ của chính quyền, chất lượng giải quyết TTHC tại cấp xã đạt nhiều kết quả tích cực. Lũy kế từ ngày 1/7/2025 đến nay, trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã đã giải quyết trước và đúng hạn trên 300.000 hồ sơ, đạt trên 98%.
Năm 2025, việc chuyển đổi mô hình chính quyền 2 cấp không chỉ là sự thay đổi về cơ cấu tổ chức mà còn là bước ngoặt trong tư duy quản lý, từ quản lý thuần túy sang phục vụ tận tâm. Đây chính là nền tảng vững chắc để bộ máy chính quyền tiếp tục “chuyển mình”, hiện đại, minh bạch và phục vụ hiệu quả hơn trong năm 2026 và những năm tiếp theo.
HOÀNG HIẾU