Từ tâm thư của Trường Sơn: Cờ vua Việt Nam đang thiếu điều gì?

2 giờ trướcBài gốc

Nguyễn Ngọc Trường Sơn.

Nỗi lòng một kỳ thủ sau hơn 20 năm cống hiến

Suốt hơn hai thập kỷ, Nguyễn Ngọc Trường Sơn luôn được xem là hình mẫu đặc biệt của cờ vua Việt Nam. Điềm đạm, ít phát ngôn và gần như tránh xa mọi tranh cãi, anh lặng lẽ cống hiến bằng thành tích cùng tinh thần thi đấu chuyên nghiệp. Vì vậy, tâm thư của Trường Sơn gây chú ý không phải bởi những câu chữ quá gay gắt, mà bởi nó đến từ một người vốn hiếm khi lên tiếng.

Điều đáng suy nghĩ là Trường Sơn không chỉ nói về chuyện cá nhân hay việc không tham dự Olympiad. Anh nhắc đến những vấn đề kéo dài nhiều năm như thiếu hỗ trợ kinh phí, cơ hội thi đấu quốc tế hạn chế, quy trình tuyển chọn gây tranh cãi, cùng cảm giác VĐV phải tự xoay xở trong phần lớn thời gian tập luyện và thi đấu.

Đặc biệt, Trường Sơn cho biết từ đầu năm 2024 đến nay, các thành viên đội tuyển gần như không có khoản thu nhập cơ bản nào khi khoác áo đội tuyển quốc gia ngoài tiền thưởng thành tích. Không chỉ thiếu chế độ hỗ trợ, đa số VĐV còn phải tự lo cả chuyên môn lẫn hậu cần trong quá trình thi đấu quốc tế.

Khi một kỳ thủ đã gắn bó với đội tuyển hơn 20 năm cảm thấy động lực bị bào mòn, đó chắc chắn không còn là câu chuyện của riêng một cá nhân.

Lê Quang Liêm (trái) và Trường Sơn, hai kỳ thủ số 1 và số 2 của cờ vua Việt Nam.

Bất mãn không của riêng ai

Điều khiến sự việc lần này trở nên đặc biệt là Trường Sơn không phải người duy nhất lên tiếng. Trước đó, Lê Quang Liêm chia sẻ lý do không tham dự Olympiad. Sau đó, Nguyễn Ngọc Trường Sơn và Lê Tuấn Minh cũng xác nhận vắng mặt. Các kỳ thủ nữ như Phạm Lê Thảo Nguyên hay Lương Phương Hạnh cũng bày tỏ sự bức xúc liên quan đến quy trình đăng ký đội tuyển.

Khi nhiều VĐV hàng đầu ở cả đội nam lẫn đội nữ cùng có chung cảm giác về sự thiếu hợp lý trong công tác quản lý và điều hành, rõ ràng đây không thể xem là phản ứng cảm tính nhất thời.

Thể thao đỉnh cao luôn đòi hỏi sự hy sinh rất lớn từ VĐV. Nhưng đổi lại, họ cần được làm việc trong một môi trường minh bạch, chuyên nghiệp, có định hướng rõ ràng và quan trọng nhất là được tôn trọng về chuyên môn.

Nếu những người giỏi nhất liên tục cảm thấy mệt mỏi, hệ thống ấy chắc chắn cần được nhìn nhận lại.

Một trong những góp ý đáng chú ý nhất của Trường Sơn là câu chuyện trẻ hóa đội tuyển. Bản thân anh không phản đối việc trao cơ hội cho lớp trẻ. Ngược lại, anh cho rằng đó là điều bắt buộc nếu cờ vua Việt Nam muốn phát triển lâu dài.

Trong cờ vua đỉnh cao, kinh nghiệm tại những giải lớn như Olympiad có giá trị đặc biệt quan trọng. Việc thay đổi gần như toàn bộ đội hình trong thời gian ngắn dễ khiến đội tuyển mất đi sự ổn định chuyên môn, đồng thời tạo áp lực quá lớn cho các kỳ thủ trẻ.

Chính Trường Sơn và Lê Quang Liêm trước đây cũng trưởng thành theo mô hình kế thừa từng bước: bắt đầu từ các bàn dưới, học hỏi đàn anh, tích lũy kinh nghiệm rồi mới dần trở thành trụ cột.

Đó là lộ trình tự nhiên của một nền thể thao phát triển bền vững.

Trường Sơn (giữa) góp phần quan trọng trong chiến tích đoạt huy chương vàng SEA Games 33 cho cờ vua Việt Nam.

Cơ hội để thay đổi

Ở góc độ tích cực, việc các kỳ thủ lên tiếng lúc này có thể được xem là cơ hội để cờ vua Việt Nam thay đổi.

Điều đáng quý là phần lớn ý kiến đều tập trung vào cơ chế vận hành, tính minh bạch, quyền lợi VĐV và định hướng phát triển lâu dài.

Không ai muốn làm tổn hại hình ảnh cờ vua Việt Nam, đặc biệt là những người đã dành cả tuổi trẻ để góp phần xây dựng vị thế cho môn thể thao này.

Bản thân Trường Sơn cũng không chỉ nêu vấn đề mà còn đưa ra nhiều đề xuất cụ thể. Theo anh, cờ vua Việt Nam cần một quy trình tuyển chọn rõ ràng, công khai và công bằng hơn, từ VĐV đến bộ máy quản lý, nhằm tạo điều kiện cho những người thực sự giỏi và tâm huyết được cống hiến.

Bên cạnh đó, việc xây dựng chiến lược dài hạn trong thu hút tài trợ, phân bổ kinh phí và phát triển tài năng trẻ cũng là điều cần thiết nếu muốn đội tuyển phát triển ổn định và bền vững.

Đáng chú ý, Trường Sơn nhấn mạnh yếu tố quan trọng nhất là phải giữ gìn sự trung thực và nói không với tiêu cực, từ các giải trẻ cho tới cấp độ quốc gia. Theo anh, chỉ khi môi trường được xây dựng lành mạnh, cờ vua Việt Nam mới không lãng phí tài năng và nỗ lực của các thế hệ kế tiếp.

Vấn đề lúc này là Liên đoàn Cờ Việt Nam cần xem những góp ý ấy như một lời cảnh tỉnh nghiêm túc, thay vì chỉ coi đó là một cuộc khủng hoảng truyền thông nhất thời.

Một nền cờ mạnh không thể chỉ dựa vào tài năng cá nhân. Nó cần cơ chế tuyển chọn rõ ràng, kế hoạch trẻ hóa hợp lý, nguồn tài trợ ổn định, môi trường chuyên nghiệp và sự kết nối giữa liên đoàn với VĐV.

Chỉ khi niềm tin được giữ lại, các kỳ thủ mới có thể toàn tâm cống hiến.

Nguyễn Ngọc Trường Sơn không phải người đầu tiên lên tiếng về những bất cập của cờ vua Việt Nam. Nhưng có lẽ đây là lần hiếm hoi nhiều kỳ thủ hàng đầu cùng lúc bày tỏ sự mệt mỏi với cách vận hành hiện tại.

Điều đáng lo không nằm ở những tranh cãi trong vài ngày qua, mà ở nguy cơ các VĐV giỏi nhất dần mất niềm tin vào môi trường mà họ từng dành cả tuổi trẻ để cống hiến.

Nếu không có những thay đổi thực chất, cờ vua Việt Nam có thể sẽ không thiếu tài năng, nhưng lại thiếu những con người muốn gắn bó lâu dài với đội tuyển quốc gia.

Bởi sau tất cả, thành tích có thể đến rồi đi, nhưng niềm tin của VĐV mới là yếu tố quyết định một nền thể thao có thể đi xa đến đâu.

Nguyễn Ngọc Trường Sơn - biểu tượng của cờ vua Việt Nam

- Sinh năm 1990 tại Kiên Giang (nay thuộc An Giang).

- Trở thành Đại kiện tướng quốc tế năm 2005 khi mới 14 tuổi 10 tháng, từng là kỳ thủ trẻ nhất Việt Nam đạt chuẩn Grandmaster.

- Được xem là kỳ thủ số 2 của cờ vua Việt Nam trong hơn hai thập kỷ qua, sau Lê Quang Liêm.

- Nhiều lần vô địch quốc gia và giành HCV SEA Games ở các nội dung cờ vua.

- Là thành viên chủ lực của đội tuyển Việt Nam tại nhiều kỳ Olympiad, ASIAD và các giải đồng đội quốc tế lớn.

- Nổi tiếng với lối chơi bền bỉ, chắc chắn cùng khả năng thi đấu đồng đội ổn định.

- Sau hơn 30 năm theo đuổi cờ vua, Trường Sơn tuyên bố dừng thi đấu cờ tiêu chuẩn cho đội tuyển quốc gia từ năm 2026, nhưng vẫn tiếp tục thi đấu cờ nhanh và cờ chớp.

- Tâm thư ngày 24/5/2026 của anh gây chú ý lớn khi lần đầu chỉ ra hàng loạt bất cập trong công tác quản lý, tuyển chọn và hỗ trợ VĐV của cờ vua Việt Nam.

Đặng Hoàng

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/tu-tam-thu-cua-truong-son-co-vua-viet-nam-dang-thieu-dieu-gi-252135.html