Từ xử phạt đến chuẩn hóa hoạt động tư vấn cai nghiện thuốc lá

3 giờ trướcBài gốc

Quá trình từ bỏ thuốc lá thường kéo dài và có nguy cơ tái nghiện cao nếu người hút không được hỗ trợ đúng cách.

Từ yêu cầu tối thiểu đến chuẩn hóa dịch vụ

Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế (có hiệu lực từ ngày 15/5/2026) đang mở rộng phạm vi quản lý trong công tác phòng, chống tác hại thuốc lá theo hướng chú trọng hơn tới chất lượng dịch vụ hỗ trợ cai nghiện.

Không chỉ dừng ở chế tài xử phạt, các quy định tại Điều 28 của Nghị định còn cho thấy định hướng xây dựng hệ thống tư vấn cai nghiện thuốc lá bài bản hơn, giúp người dân tiếp cận dịch vụ hỗ trợ có tính chuyên môn, liên tục và thuận tiện hơn trong quá trình từ bỏ nicotine.

Cụ thể, theo Điều 28, cơ sở thực hiện hoạt động cai nghiện, tư vấn cai nghiện thuốc lá sẽ bị phạt tiền từ 1 - 2 triệu đồng nếu không bảo đảm một số điều kiện cơ bản như: Không có nơi dành riêng cho hoạt động tư vấn trực tiếp; không có tài liệu truyền thông về cai nghiện thuốc lá; không có điện thoại, internet hoặc phương tiện thông tin khác phục vụ tư vấn gián tiếp; không thông báo bằng văn bản đến Sở Y tế nơi cơ sở hoạt động trước khi triển khai dịch vụ.

Các yêu cầu này cho thấy hoạt động hỗ trợ cai nghiện đang được nhìn nhận như một phần của hệ thống chăm sóc sức khỏe dự phòng, thay vì chỉ là hoạt động khuyến khích mang tính phong trào.

Trong nhiều năm qua, công tác phòng, chống tác hại thuốc lá chủ yếu tập trung vào truyền thông giảm tỷ lệ hút thuốc, kiểm soát quảng cáo, hạn chế sử dụng thuốc lá nơi công cộng hoặc xử lý vi phạm liên quan đến kinh doanh thuốc lá. Trong khi đó, dịch vụ hỗ trợ người hút thuốc cai nghiện vẫn chưa đồng đều giữa các cơ sở.

Việc đưa ra các tiêu chí tối thiểu đối với hoạt động tư vấn được xem là bước đi nhằm bảo đảm người dân khi tìm đến dịch vụ cai nghiện có thể tiếp cận đầy đủ thông tin và hình thức hỗ trợ cần thiết.

Việc bổ sung các yêu cầu về truyền thông, tư vấn trực tiếp và hỗ trợ trực tuyến trong hoạt động cai nghiện thuốc lá đang tạo thêm nền tảng cho quá trình đồng hành với người hút thuốc.

Mở rộng khả năng tiếp cận hỗ trợ cai nghiện

Một trong những điểm đáng chú ý của chính sách mới là đặt trọng tâm vào trải nghiệm và nhu cầu thực tế của người cai nghiện thuốc lá.

Theo giới chuyên môn, quá trình từ bỏ thuốc lá thường kéo dài và có nguy cơ tái nghiện cao nếu người hút không được hỗ trợ đúng cách. Bên cạnh yếu tố ý chí cá nhân, việc duy trì tư vấn, cập nhật thông tin và theo dõi liên tục đóng vai trò quan trọng trong khả năng cai nghiện thành công.

Khi cơ sở tư vấn phải có tài liệu truyền thông về cai nghiện thuốc lá, người dân sẽ có thêm nguồn thông tin chính thống để hiểu rõ hơn về tác hại của nicotine, các biểu hiện thường gặp trong giai đoạn cai nghiện cũng như phương pháp hỗ trợ phù hợp.

Các tài liệu này cũng góp phần giúp người hút thuốc tiếp cận kiến thức khoa học thay vì phụ thuộc vào những quảng cáo thiếu kiểm chứng về sản phẩm “cai thuốc lá cấp tốc” hoặc các phương pháp chưa được xác thực trên mạng xã hội.

Trong khi đó, yêu cầu về điện thoại, internet hoặc phương tiện thông tin phục vụ tư vấn gián tiếp giúp mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ đối với nhiều nhóm người dân.

Thay vì phải đến trực tiếp cơ sở y tế nhiều lần, người hút thuốc có thể được hỗ trợ từ xa thông qua điện thoại hoặc nền tảng trực tuyến. Đây là hình thức phù hợp với người bận rộn, người ở xa hoặc những trường hợp cần được động viên, theo dõi thường xuyên trong quá trình cai nghiện.

Việc duy trì kết nối liên tục giữa cơ sở tư vấn và người cai nghiện cũng được xem là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả hỗ trợ lâu dài.

Tăng cường truyền thông và tiếp cận y tế dự phòng

Không chỉ hướng tới hoạt động tư vấn, chính sách mới còn cho thấy sự chú trọng tới chất lượng truyền thông trong lĩnh vực cai nghiện thuốc lá.

Theo các chuyên gia y tế dự phòng, một trong những nguyên nhân khiến nhiều người hút thuốc khó bỏ thuốc là chưa tiếp cận đầy đủ thông tin về lợi ích sức khỏe sau cai nghiện, nguy cơ tái lệ thuộc nicotine hoặc các phương pháp hỗ trợ hiện có.

Việc yêu cầu cơ sở phải có tài liệu truyền thông về cai nghiện thuốc lá giúp hoạt động tư vấn trở nên đồng bộ hơn, đồng thời tạo điều kiện để người dân được tiếp cận nguồn thông tin có định hướng chuyên môn rõ ràng.

Đây cũng là bước chuyển từ truyền thông đơn thuần về tác hại thuốc lá sang truyền thông hỗ trợ thay đổi hành vi, giúp người hút thuốc có thêm động lực và công cụ để từng bước từ bỏ thuốc lá.

Trong bối cảnh các sản phẩm thuốc lá mới và nicotine thế hệ mới xuất hiện ngày càng nhiều, việc tăng cường truyền thông khoa học và chính thống cũng góp phần hạn chế tình trạng hiểu sai về mức độ gây nghiện hoặc nguy cơ sức khỏe của các sản phẩm này.

Thông qua các yêu cầu tối thiểu về cơ sở vật chất, truyền thông và hình thức tư vấn, hoạt động cai nghiện được định hình theo hướng chuyên nghiệp hơn, lấy người dân làm trung tâm thay vì chỉ tập trung vào khâu quản lý. Đây cũng phù hợp với xu hướng y tế dự phòng hiện nay, trong đó các chính sách không chỉ nhằm kiểm soát nguy cơ bệnh tật mà còn tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ hỗ trợ sức khỏe cho cộng đồng.

Vũ Đậu

Nguồn Công Lý : https://congly.vn/tu-xu-phat-den-chuan-hoa-hoat-dong-tu-van-cai-nghien-thuoc-la-523473.html