Tại Khoa Bệnh lây đường máu, Viện Lâm sàng các bệnh Truyền nhiễm, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, các bác sĩ thường xuyên tiếp nhận nhiều ca bệnh có diễn biến phức tạp do người bệnh tự ý điều trị tại nhà bằng các phương pháp không phù hợp.
Trong đó, trường hợp bệnh nhân N.H (56 tuổi) là một ví dụ điển hình. Theo bệnh sử, bệnh nhân bị chấn thương vùng vai trái và đã được bác sĩ thăm khám, tư vấn hướng điều trị ban đầu. Tuy nhiên, trong quá trình theo dõi tại nhà, người bệnh không tuân thủ chỉ định mà tự ý đắp lá theo lời mách bảo của người xung quanh với mong muốn giảm đau, giảm sưng.
Hình ảnh tổn thương vai trái của bệnh nhân lúc nhập viện. Ảnh: BVCC
Sau một thời gian, tình trạng không những không cải thiện mà còn tiến triển nặng. Vùng vai, cánh tay trái xuất hiện sưng nề, nóng đỏ, đau tăng dần, kèm theo sốt và chảy dịch, buộc bệnh nhân phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch.
Khi nhập viện, bệnh nhân có biểu hiện vai trái sưng nề biến dạng, da đỏ mọng, đau nhức dữ dội khiến mất ngủ, kèm các cơn sốt rét run. Kết quả thăm khám và các xét nghiệm cận lâm sàng cho thấy bệnh nhân bị nhiễm trùng phần mềm lan tỏa, các chỉ số viêm tăng cao.
Đồng thời, siêu âm phần mềm vùng vai trái ghi nhận tình trạng phù nề rõ, tổ chức phần mềm và khối cơ delta có cấu trúc không đồng nhất, tăng sinh mạch, chưa hình thành ổ áp xe khu trú. Các dấu hiệu này củng cố chẩn đoán viêm mô bào sau chấn thương và là cơ sở để xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.
Ngay lập tức, bệnh nhân được phẫu thuật sớm, cắt lọc toàn bộ tổ chức hoại tử, kết hợp điều trị kháng sinh, thuốc chống viêm, giảm đau và chăm sóc tại chỗ.
Sau điều trị, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ rệt: hết sốt, các chỉ số viêm giảm, vùng vai trái giảm sưng nề, đỡ đau và phục hồi tốt. Dự kiến bệnh nhân sẽ sớm được chuyển tuyến để tiếp tục theo dõi và chăm sóc.
Điều dưỡng chăm sóc cho bệnh nhân H tại Khoa Bệnh lây đường máu. Ảnh: BVCC
Theo các chuyên gia y tế, quan niệm cho rằng lá cây là “thảo dược tự nhiên, vô hại” là một sai lầm nguy hiểm. Thực tế, lá cây tươi chứa nhiều vi khuẩn, nấm mốc. Khi giã nát và đắp lên vùng da đang tổn thương, kể cả những vết trầy xước nhỏ khó nhận biết, vi khuẩn có thể xâm nhập trực tiếp vào các lớp mô sâu.
Việc đắp lá kín còn làm vùng da bị bí bách, tăng nhiệt độ tại chỗ, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Ngoài ra, một số loại lá chứa nhựa hoặc độc tố tự nhiên có thể gây viêm da tiếp xúc, khiến tình trạng sưng nề trở nên nghiêm trọng hơn và gây khó khăn cho việc chẩn đoán, điều trị.
TS, BS Trịnh Văn Sơn - Chủ nhiệm Khoa Bệnh lây đường máu, Bệnh viện TWQĐ 108 cho biết, viêm mô bào nếu không được điều trị kịp thời bằng kháng sinh phù hợp có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như áp xe cơ, hoại tử cơ, viêm xương và nặng nhất là nhiễm khuẩn huyết, đe dọa tính mạng người bệnh.
Ngoài ra, bác sĩ khuyến cáo, người dân không nên tự ý đắp lá hay áp dụng các phương pháp điều trị theo kinh nghiệm truyền miệng sau chấn thương.
Khi đã có chỉ định của bác sĩ, người bệnh cần tuyệt đối tuân thủ và đi khám sớm nếu thấy tình trạng diễn biến bất thường. Việc sơ cứu cần được thực hiện đúng cách theo nguyên tắc RICE gồm nghỉ ngơi, chườm lạnh trong 48 giờ đầu, băng ép nhẹ và kê cao vùng bị thương nhằm giảm sưng đau, hạn chế biến chứng nguy hiểm.
Mạnh Hưng