Tương lai do AI định hình đã đến: Thị trường Mỹ và Trung Quốc phản ứng trái ngược

6 giờ trướcBài gốc

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã bắt đầu tái định hình các ngành công nghiệp và thị trường. Tuy nhiên, AI tổng quát (AGI) vẫn chưa trở thành hiện thực và hiện mới chỉ tồn tại trên lý thuyết.

Đó là thông điệp trong bài luận gần đây được doanh nhân công nghệ Matt Shumer (Mỹ) đăng trên mạng xã hội X, với tiêu đề Một điều lớn lao đang diễn ra. Ông ví thời điểm hiện tại với giai đoạn ngay trước đại dịch COVID-19 làm thay đổi nền kinh tế toàn cầu và cách con người tương tác chỉ trong vài tuần, cho rằng sự gián đoạn do AI gây ra có thể “lớn hơn rất nhiều”.

AGI được xem là siêu AI có khả năng hiểu, học hỏi và thực hiện các nhiệm vụ đa dạng một cách linh hoạt giống hay vượt trội con người.

Cảnh báo này đã gây xôn xao giới công nghệ và đầu tư Mỹ, khép lại vài tuần đầy bất an khi các cổ phiếu phần mềm dạng dịch vụ (SaaS) truyền thống lao dốc do lo ngại mô hình kinh doanh của họ có thể bị suy yếu trong nền kinh tế do AI dẫn dắt.

Tuy nhiên, Trung Quốc đến nay dường như tương đối miễn nhiễm với làn sóng lo ngại mới nhất do AI gây ra.

Ngay cả khi các mô hình AI Trung Quốc tiếp tục thu hẹp khoảng cách với đối thủ Mỹ, đặc biệt sau hàng loạt bản phát hành lớn trong tuần qua, phần lớn cổ phiếu các công ty phần mềm truyền thống tại cường quốc châu Á vẫn giữ ổn định.

Một số công ty liên quan đến AI thậm chí còn thu hút thêm sự quan tâm của nhà đầu tư. Chẳng hạn, các công ty văn hóa và sáng tạo nội dung đã chứng kiến giá cổ phiếu tăng sau khi ByteDance phát hành Seedance 2.0, phiên bản mới của mô hình AI tạo video tuyệt vời, hôm 12.2. Lý do vì ngành này kỳ vọng Seedance 2.0 sẽ cải thiện năng suất và tối ưu hóa quy trình làm việc.

Seedance 2.0 đã trải qua giai đoạn thử nghiệm beta kín cuối tuần trước, thu hút sự chú ý rộng rãi trên mạng xã hội trong và ngoài nước nhờ khả năng tạo video tuyệt vời. Hôm 12.2, ByteDance cho biết Seedance 2.0 được thiết kế phục vụ sản xuất phim chuyên nghiệp, thương mại điện tử và quảng cáo, do có khả năng xử lý đồng thời văn bản, hình ảnh, âm thanh và video, qua đó giúp giảm chi phí tạo nội dung.

Feng Ji, nhà sáng lập và Giám đốc điều hành Game Science, gọi Seedance 2.0 là “mô hình tạo video tốt nhất hành tinh”. Game Science là công ty phát triển game bom tấn Black Myth: Wukong, có trụ sở tại thành phố Hàng Châu, Trung Quốc.

Làn sóng AI mới khiến nhà đầu tư ở Mỹ bất an, trong khi thị trường Trung Quốc vẫn bình tĩnh - Ảnh: MTG

Sự khác biệt về cấu trúc

Một phần sự khác biệt trong phản ứng này cho thấy sự khác biệt về cấu trúc, theo Ivan Su - nhà phân tích cổ phiếu cấp cao tại Morningstar ở Hồng Kông (Trung Quốc). Thị trường SaaS của Trung Quốc nhỏ hơn nhiều so với Mỹ. Chi tiêu cho phần mềm tại Mỹ đạt 368,5 tỉ USD vào năm 2024, gần gấp 6 lần mức của Trung Quốc, dù cường quốc châu Á có dân số gấp khoảng 4 lần (1,41 tỉ người so với 347 triệu).

“Điều này có nghĩa là tác động mang tính gián đoạn của AI với SaaS tại Trung Quốc có thể hạn chế hơn”, ông nói.

Su Lian Jye, nhà phân tích trưởng tại hãng nghiên cứu thị trường Omdia, cho rằng thái độ văn hóa cũng có thể đóng vai trò quan trọng.

Ông cho biết Trung Quốc và phương Tây có sự khác biệt sâu sắc không chỉ về mô hình kinh tế mà còn về thái độ văn hóa với AI. Điều đó có thể góp phần tạo ra phản ứng khác nhau trước sự tiến bộ nhanh chóng của công nghệ này.

“AI tại Trung Quốc được xem là công cụ thúc đẩy tiến bộ xã hội và tự chủ công nghệ”, ông nói.

Các khảo sát cho thấy mức độ lạc quan với AI tại Trung Quốc cao hơn so với các nền kinh tế phương Tây, nơi xuất hiện những lo ngại về mất việc làm, bất ổn xã hội và thậm chí là khả năng tuyệt chủng của loài người.

Trên thực tế, các nhà phát triển mô hình AI Trung Quốc còn được hưởng lợi từ làn sóng lạc quan này, với cổ phiếu MiniMax và Zhipu AI niêm yết tại Hồng Kông tăng lần lượt 85,59% và 124,54% trong tháng qua.

Dù vậy, những dấu hiệu lo lắng cũng đang xuất hiện tại Trung Quốc.

Việc các hãng công nghệ lớn nhanh chóng áp dụng tác tử AI mã nguồn mở OpenClaw đã trở thành bước ngoặt, khiến công chúng nhận thức rõ hơn về khả năng AI có thể gây ra những thay đổi và gián đoạn lớn, theo Fang Liang - trưởng bộ phận an toàn AI tại Trung Quốc của hãng tư vấn Concordia AI (có trụ sở tại Bắc Kinh).

“Cảnh báo từ nhiều chuyên gia AI Trung Quốc và truyền thông đã đưa những rủi ro thực tế này vào nhận thức của công chúng”, ông nói.

Phần lớn lo ngại xoay quanh quyền truy cập hệ thống ở mức cao mà các tác tử AI cần để hoạt động tự động, gồm cả gửi email và truy cập file, làm dấy lên câu hỏi về quyền riêng tư, trách nhiệm và bảo mật.

Khi công bố việc tích hợp OpenClaw, ByteDance đã khuyến cáo người dùng nên thận trọng khi trao quá nhiều quyền kiểm soát cho AI, trong khi Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc cũng cảnh báo về các rủi ro an ninh tiềm tàng.

“OpenClaw đang thay đổi ranh giới bảo mật của các tác tử AI. Không giống AI dựa trên web truyền thống, OpenClaw có thể vượt qua các lớp bảo vệ do hệ điều hành và trình duyệt cung cấp”, Fang Liang nói.

OpenClaw là tác tử AI mã nguồn mở hoạt động bên trong WhatsApp, Slack và iMessage - Ảnh: Internet

OpenClaw là tác tử AI gây sốt sau khi ra mắt cuối năm 2025, hoạt động bên trong các nền tảng nhắn tin như WhatsApp, Slack và iMessage, có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ, từ đặt chỗ ăn tối, theo dõi email, làm việc với các công ty bảo hiểm, làm thủ tục chuyến bay và thực hiện vô số tác vụ khác.

Biến động gia tăng khi OpenAI và Anthropic phát hành hai mô hình lập trình AI mới

Sự kết hợp giữa việc năng lực AI tăng nhanh và nỗi lo về gián đoạn kinh doanh đặc biệt rõ rệt tại thị trường Mỹ, nơi biến động gia tăng sau khi OpenAI và Anthropic phát hành hai mô hình lập trình mạnh mẽ GPT-5.3 Codex và Opus 4.6 đầu tháng 2.

Dù trước đây đã có nhiều mô hình hiệu năng cao trình làng, các cuộc tranh luận lần này tập trung vào khả năng AI có khả năng “tự cải tiến đệ quy”, tức giúp xây dựng các phiên bản mới tiên tiến hơn với sự can thiệp hạn chế của con người.

Cả OpenAI và Anthropic cho biết các mô hình AI trước đó đã đóng góp đáng kể vào việc phát triển phiên bản mới nhất của họ.

Các nhà phát triển Trung Quốc cũng đang cho thấy xu hướng tương tự. Moonshot AI tiết lộ mô hình Kimi K2.5 của họ được xây dựng một phần bằng các hệ thống trước đó. Trong khi MiniMax cho biết mô hình M2.5 mới nhất của họ hiện có thể hỗ trợ hoạt động nghiên cứu và phát triển nội bộ, và khoảng 80% đoạn mã mới được tạo ra bởi AI.

Trong bài luận của mình, Matt Shumer mô tả xu hướng này là một “vụ nổ trí tuệ”, tức là sự phát triển nhanh chóng của AI. Ông cho rằng đây là một trong những diễn biến có ảnh hưởng lớn nhất những tháng gần đây, nhưng đồng thời cũng là hiện tượng mà con người vẫn chưa hiểu rõ.

Theo Chelsey Tam - nhà phân tích cổ phiếu cấp cao tại hãng Morningstar, các hạn chế thực tế, gồm rủi ro bảo mật và giới hạn vận hành, có thể làm chậm việc triển khai AI trong thế giới thực và giảm tốc độ gián đoạn với các ngành đã tồn tại lâu đời.

Các công ty có thể không bị thay thế “nhanh như nhà đầu tư lo sợ”, bà Chelsey Tam nhận định.

Tuy nhiên, đánh giá này phụ thuộc vào việc tiến bộ AI tiếp tục diễn ra theo từng bước nhỏ thay vì tăng tốc đột ngột thông qua các cơ chế như tự cải tiến đệ quy - kịch bản mà Matt Shumer và những người khác, gồm cả các nhà phát triển Trung Quốc, cho rằng có thể đã bắt đầu xuất hiện vào đầu năm 2026.

“Về lâu dài, nếu những vấn đề hiện tại được giải quyết, AI cũng có thể làm gián đoạn nhiều công ty tại Trung Quốc”, Chelsey Tam nói.

Được Moonshot AI trình làng cuối tháng 1, Kimi K2.5 là mô hình đa phương thức nguồn mở mạnh mẽ, có khả năng xử lý văn bản, hình ảnh và video trong cùng một kiến trúc mà không cần gắn thêm mô đun riêng biệt. Hiện tại, Kimi K2.5 được xếp hạng thứ 5 trong chỉ số trí tuệ của Artificial Analysis, chỉ đứng sau 4 mô hình hàng đầu từ các công ty Mỹ.

Ngày 11.2, Zhipu AI công bố mô hình GLM-5, được cải thiện về khả năng lập trình và năng lực tự hành động nhờ số lượng tham số tăng gấp đôi và việc áp dụng DeepSeek Sparse Attention. Đây là một kỹ thuật do DeepSeek phát minh nhằm cân bằng giữa hiệu suất mô hình AI và hiệu quả tính toán.

Đến hôm 12.2, MiniMax giới thiệu mô hình M2.5 với nhiều cải tiến lớn, đặc biệt tập trung vào khả năng lập trình, suy luận và thực hiện các nhiệm vụ phức tạp trong môi trường thực tế. Theo MiniMax, M2.5 được thiết kế cho các hệ thống tác tử AI, có khả năng phân tích vấn đề tốt hơn, sử dụng token hiệu quả hơn và xử lý các nhiệm vụ phức tạp như tạo bài thuyết trình, xây dựng mô hình tài chính hoặc phát triển website.

Một trong những điểm nổi bật của M2.5 là hiệu suất lập trình đạt mức hàng đầu ngành. M2.5 đạt kết quả cao trong các bài kiểm tra lập trình đa ngôn ngữ và được đánh giá ngang với những mô hình AI tiên tiến nhất hiện nay.

Ngoài ra, MiniMax tối ưu hóa tốc độ và độ trễ, giúp M2.5 phù hợp với các môi trường triển khai thực tế cần xử lý lượng lớn yêu cầu với tốc độ cao.

MiniMax cho biết chi phí sử dụng M2.5 chỉ bằng khoảng 1/10 đến 1/20 so với các mô hình AI khác, nhờ tối ưu hóa quá trình suy luận và sử dụng tài nguyên. Điều này giúp doanh nghiệp có thể triển khai AI ở quy mô lớn với chi phí thấp hơn.

Sơn Vân

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/tuong-lai-do-ai-dinh-hinh-da-den-thi-truong-my-va-trung-quoc-phan-ung-trai-nguoc-246249.html