Tuyên Quang: Đánh thức hương trà Shan tuyết, vươn tầm sản phẩm OCOP 5 sao

2 giờ trướcBài gốc

Các sản phẩm trà Shan tuyết và đặc sản OCOP của tỉnh Tuyên Quang được giới thiệu, quảng bá, từng bước mở rộng thị trường và nâng cao giá trị nông sản địa phương. (Ảnh: Minh Tâm/TTXVN)

Giữa mây núi Hồng Thái, những tán chè Shan tuyết cổ thụ đang viết tiếp hành trình mới khi sản phẩm chè (1 tôm, 1 lá) đạt chuẩn OCOP 5 sao quốc gia.

Từ cây bản địa từng bị lãng quên, chè Shan tuyết Hồng Thái đang dần khẳng định vị thế trên thị trường, góp phần nâng cao giá trị nông sản và sinh kế cho người dân vùng cao.

Từ cây chè bản địa đến sản phẩm 5 sao quốc gia

Ngày 21/4/2026 đánh dấu cột mốc đặc biệt khi sản phẩm chè Shan tuyết Hồng Thái (1 tôm, 1 lá) chính thức được công nhận đạt chuẩn OCOP 5 sao quốc gia. Nhưng đằng sau dấu mốc ấy là một hành trình dài, bắt đầu từ những năm tháng cây chè từng bị lãng quên.

Theo những cụ cao niên ở Hồng Thái, cây chè Shan tuyết đã có từ rất lâu đời. Nhưng trước đây, người dân chủ yếu hái về sao thủ công để uống, giá trị kinh tế gần như không đáng kể. Thậm chí, đã có thời điểm những cây chè cổ thụ bị chặt bỏ, bán rẻ chỉ vài trăm nghìn đồng mỗi cây, như một thứ củi rừng không hơn không kém.

Bước ngoặt chỉ thực sự đến khi Hợp tác xã Sơn Trà được thành lập năm 2018, với khát vọng của những người con địa phương muốn “đánh thức” giá trị của cây chè quê hương; trong đó, anh Đặng Ngọc Phố, Chủ nhiệm Hợp tác xã là người đóng vai trò quan trọng trong hành trình ấy.

Ít ai biết, trước khi gắn bó với cây chè, anh Phố từng làm nhiều nghề, trải qua không ít thất bại, thậm chí có lúc rơi vào cảnh trắng tay. Trở về quê hương với khát vọng làm giàu từ chính đặc sản bản địa, anh bắt đầu hành trình khởi nghiệp từ cây chè Shan tuyết.

Những năm đầu là chuỗi ngày gian nan khi sản phẩm làm ra “cho không ai lấy”, bán cũng không ai mua. Có thời điểm, anh Phố phải vay mượn, thậm chí bán cả tài sản để duy trì sản xuất.

“Những điều khó mình làm, khi thành công mới có thể bền vững được,” anh Phố chia sẻ. Chính sự kiên trì ấy đã giúp chè Shan tuyết Hồng Thái dần khẳng định vị thế trên thị trường.

Hiện nay, Hợp tác xã Sơn Trà đã xây dựng được vùng nguyên liệu 64 ha; trong đó có 29 ha chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi và 35 ha chè trồng trên 20 năm. Không chạy theo sản lượng, Hợp tác xã kiên định với hướng đi bền vững, lấy chất lượng làm nền tảng.

Mô hình “3 không” - không thuốc bảo vệ thực vật, không hương liệu, không phân bón vô cơ được áp dụng nghiêm ngặt, tạo nên vùng nguyên liệu sạch.

Song song với đó là sự kết hợp giữa phương pháp chế biến truyền thống của người Dao và công nghệ hiện đại. Từng công đoạn, từ làm héo, diệt men, vò, sấy đến “quay hương” đều đòi hỏi sự tỉ mỉ. Người làm chè không chỉ nhìn mà phải “cảm” bằng tay, canh từng độ nóng, chờ hương trà “lặn rồi tỏa lại” mới đạt độ chín chuẩn.

Nhờ đó, giá trị của chè Shan tuyết Hồng Thái được nâng lên rõ rệt. Từ một sản phẩm từng bị xem nhẹ, nay các dòng chè cao cấp có thể đạt tới hàng triệu đồng mỗi kg, hướng tới phân khúc quà tặng và xuất khẩu.

Từ chén trà đến hành trình đổi thay vùng cao

Không dừng lại ở giá trị kinh tế, chè Shan tuyết Hồng Thái đang viết nên câu chuyện đổi thay của một vùng đất. Trên những triền đồi Pắc Khoang, Khâu Tràng…, màu xanh của chè phủ kín sườn núi, mang theo hy vọng về cuộc sống no ấm.

Các sản phẩm trà OCOP của tỉnh Tuyên Quang được trưng bày tại điểm giới thiệu sản phẩm, trong đó có trà Shan tuyết Hồng Thái và Fìn Hò Trà - những sản phẩm trà của Tuyên Quang đã đạt OCOP 5 sao quốc gia. (Ảnh: Minh Tâm/TTXVN)

Những ngày cao điểm, một lao động có thể thu nhập từ 300.000-700.000 đồng mỗi ngày công, mức thu đáng kể đối với vùng cao. Nhiều hộ gia đình với diện tích từ 1-3ha chè có thể đạt thu nhập từ 60 đến hơn 100 triệu đồng mỗi năm, thậm chí cao hơn với những hộ chăm sóc tốt.

Cây chè không chỉ giúp người dân thoát nghèo, mà còn mở ra những cơ hội mới cho thế hệ trẻ. Từ nguồn thu ổn định, nhiều gia đình đã có điều kiện cho con em học đại học, thậm chí du học, thay vì phải rời quê đi làm thuê như trước.

Cùng với sản xuất, chè Shan tuyết còn được gắn với phát triển du lịch trải nghiệm. Những đồi chè cổ thụ, những buổi hái chè trong sương sớm, những lò sao chè đỏ lửa… trở thành điểm đến hấp dẫn. Du khách không chỉ thưởng trà mà còn trực tiếp tham gia vào quy trình làm chè, cảm nhận trọn vẹn giá trị của “lộc rừng” nơi đây.

Từ đó, một chuỗi giá trị đang dần hình thành - nơi nông nghiệp gắn với du lịch, sản xuất gắn với văn hóa, tạo nên hướng phát triển bền vững. Chè Shan tuyết không chỉ là sản phẩm nông nghiệp chủ lực, mà còn là cầu nối quảng bá hình ảnh vùng đất, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Theo ông Đỗ Tấn Sơn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Tuyên Quang, việc sản phẩm chè Shan tuyết Hồng Thái đạt chuẩn OCOP 5 sao quốc gia không chỉ là dấu mốc riêng của một hợp tác xã, mà còn góp phần khẳng định vị thế của ngành chè địa phương.

Đến nay, toàn tỉnh đã có 3 sản phẩm trà đạt OCOP 5 sao; trong đó có 2 sản phẩm của Fìn Hồ Trà và 1 sản phẩm của Hồng Thái, tạo nền tảng để xây dựng thương hiệu chè Tuyên Quang theo hướng chất lượng cao, bền vững.

Giữa mênh mang núi rừng, những tán chè cổ thụ vẫn lặng lẽ vươn lên, như chính cách mà người Hồng Thái đang từng bước đi lên từ mảnh đất của mình.

Từ nơi ấy, mỗi chén trà không chỉ đượm hương núi gió, mà còn mang theo khát vọng vươn xa, góp phần viết tiếp hành trình vươn mình của vùng cao, nơi hương trà lan xa cùng khát vọng bền vững giữa đại ngàn phía Bắc của Tổ quốc./.

(TTXVN/Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus : https://www.vietnamplus.vn/tuyen-quang-danh-thuc-huong-tra-shan-tuyet-vuon-tam-san-pham-ocop-5-sao-post1108131.vnp