Tuyển sinh đại học 2026: Áp lực chọn ngành và nỗi sợ 'đặt nhầm nguyện vọng'

một giờ trướcBài gốc

Không chỉ lo lắng về điểm số hay cơ hội việc làm, nhiều thí sinh còn đứng giữa những lựa chọn khó khăn: theo đuổi đam mê cá nhân, đáp ứng kỳ vọng gia đình hay chạy theo các ngành học được xem là “hot” hiện nay.

Cân bằng giữa đam mê và xu hướng nghề nghiệp

Em Nguyễn Thị Mỹ Anh, học sinh lớp 12 trường THPT Chu Văn An- Hà Nội, cho biết em đã sớm xác định mong muốn theo đuổi ngành y dược. Tuy nhiên, điều khiến Mỹ Anh băn khoăn nhất trong quá trình chọn ngành là làm sao cân bằng giữa sở thích cá nhân và xu hướng nghề nghiệp trong tương lai. “Em vẫn muốn theo ngành mình yêu thích nhưng cũng phải cân nhắc xem ngành đó còn có cơ hội phát triển lâu dài hay không”, nữ sinh chia sẻ.

Mỹ Anh cho biết em nhiều lần tự đặt câu hỏi liệu nên ưu tiên đam mê cá nhân hay tính ổn định, cơ hội việc làm của ngành nghề sau này. “Có lúc em cũng lo nếu chỉ chọn theo sở thích thì sau này cơ hội việc làm sẽ khó khăn hơn trong tương lai, nhưng nếu chọn một ngành chỉ vì xu hướng thì em sợ bản thân không đủ hứng thú để theo lâu dài”, em nói.

Dù còn nhiều phân vân, Mỹ Anh cho biết em đang cố gắng tìm hiểu kỹ hơn về ngành học trước khi đưa ra quyết định cuối cùng. Theo em, nếu sau này nhận ra ngành học không còn phù hợp, bản thân vẫn có thể bắt đầu lại. “Nếu sau này em cảm thấy ngành học không phù hợp, em nghĩ mình vẫn có thể thay đổi. Quan trọng là mình nhận ra điều mình thực sự muốn theo đuổi”, Mỹ Anh nói thêm. Em cũng cho biết may mắn khi luôn nhận được sự ủng hộ từ gia đình trong việc định hướng nghề nghiệp.

Em Nguyễn Thị Mỹ Anh, học sinh lớp 12 trường THPT Chu Văn An

Chọn ngành để thích nghi với “thời đại số”

Cũng đang trong giai đoạn chuẩn bị đăng ký nguyện vọng đại học, em Đào Duy Bách, học sinh lớp 12 trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, cho biết đã sớm xác định theo đuổi ngành Điện - Điện tử. Theo nam sinh, quyết định này vừa xuất phát từ sở thích cá nhân, vừa có sự định hướng và ủng hộ từ gia đình. “Em chọn ngành này vì nó không chỉ phù hợp với sở thích của em mà còn mở ra khá nhiều hướng và cơ hội nghề nghiệp trong tương lai”, Bách chia sẻ.

Duy Bách cho rằng AI và công nghệ đang tác động mạnh đến thị trường lao động hiện nay. Đây cũng là lý do em lựa chọn lĩnh vực liên quan đến thiết kế mạch điện — công việc mà theo em, AI khó có thể thay thế hoàn toàn. “AI đang thay thế khá nhiều công việc của con người nên em muốn chọn những ngành mà AI chưa thể làm được”, nam sinh nói.

Thừa nhận bố mẹ có ảnh hưởng nhất định đến quyết định chọn ngành, tuy nhiên, Duy Bách cho biết bản thân luôn tìm hiểu kỹ trước khi đưa ra lựa chọn để tránh học rồi mới nhận ra không phù hợp. Nam sinh cho biết em thường tham khảo ý kiến từ gia đình, thầy cô và bộ phận tuyển sinh của các trường trước khi quyết định. “Nếu chọn sai ngành đại học thì em vẫn sẽ tiếp tục học ngành đó, vì đó là lựa chọn của mình. Vì vậy em muốn tìm hiểu và lựa chọn thật kỹ càng, khoa học”, Bách chia sẻ.

Em Đào Duy Bách, học sinh lớp 12 trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam

Câu chuyện của Mỹ Anh, Duy Bách nói riêng và hàng ngàn học sinh lớp 12 nói chung cho thấy áp lực chọn ngành đang trở thành tâm lý chung của các em trước ngưỡng cửa đại học. Trong bối cảnh AI và chuyển đổi số làm thay đổi nhanh chóng thị trường lao động, việc lựa chọn ngành học không còn chỉ là câu chuyện học theo đam mê, mà còn gắn với nỗi lo về khả năng thích nghi và cơ hội việc làm trong tương lai.

Châu Trần

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/tuyen-sinh-dai-hoc-2026-ap-luc-chon-nganh-va-noi-so-dat-nham-nguyen-vong-10417769.html