Phát biểu với Politico bên lề Hội nghị Ngoại trưởng Liên minh châu Âu (EU) tại Brussels ngày 11/5, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết Kiev đang tìm kiếm “một vai trò mới cho châu Âu” trong các nỗ lực hòa bình, trong bối cảnh các cuộc đàm phán do Mỹ dẫn dắt đang rơi vào đình trệ.
“Có lẽ chúng ta cần một vai trò mới cho châu Âu trong các nỗ lực hòa bình. Có thể chúng ta sẽ cố gắng giải quyết vấn đề này hoặc đạt được một cái gọi là ‘thỏa thuận ngừng bắn tại sân bay’. Có lẽ, nếu các đồng minh châu Âu của chúng tôi thành lập một diễn đàn hoặc một nhóm đặc biệt, chúng ta có thể cùng nhau thảo luận về vấn đề này,” ông Sybiha nói.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha. Ảnh: Yahoo
Nhà ngoại giao Ukraine đồng thời cho biết Tổng thống Volodymyr Zelensky cũng đã thảo luận về đề xuất này với một số nhà lãnh đạo châu Âu.
Theo kế hoạch được Kiev đưa ra, Ukraine và Nga sẽ cùng ngừng các cuộc tấn công nhằm vào sân bay và hạ tầng hàng không. Kiev cho rằng Moscow có thể cân nhắc thỏa thuận này khi các trung tâm hàng không lớn của Nga, trong đó có sân bay quốc tế Sheremetyevo ở Moscow và sân bay quốc tế Pulkovo tại St. Petersburg, ngày càng dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine.
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Ukraine khẳng định ý tưởng này không nhằm thay thế vai trò của Mỹ trong tiến trình đàm phán với Nga, mà chỉ đóng vai trò bổ trợ.
“Đây nên là một kênh bổ sung, chứ không phải thay thế bất cứ điều gì và cũng không phải một sự lựa chọn khác,” ông Sybiha nhấn mạnh, đồng thời cho rằng châu Âu cần “lên tiếng bằng một tiếng nói thống nhất”.
Hiện giới chức EU chưa đưa ra bình luận chính thức về đề xuất của Ukraine.
Trước đó, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa ngày 7/5 cho biết châu Âu quan tâm tới việc thúc đẩy một kênh đàm phán riêng với Moscow Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 9/5 cũng tuyên bố sẵn sàng đàm phán với châu Âu.
Theo Kyiv Independent, đề xuất trên được đưa ra trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao trong xung đột Nga - Ukraine do Mỹ dẫn dắt hiện chưa đạt được bước đột phá đáng kể. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gần đây cũng thừa nhận các nỗ lực hòa bình của Washington “đã bị đình trệ”.
Trong diễn biến liên quan, ngày 8/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố một lệnh ngừng bắn tạm thời giữa Nga và Ukraine trong 3 ngày (9-11/5). Người đứng đầu Nhà Trắng cho biết Nga và Ukraine cũng sẽ tiến hành trao đổi tù binh theo công thức 1.000 đổi 1.000. Tuy nhiên, Moscow và Kiev đều cáo buộc nhau vi phạm lệnh ngừng bắn.
Ukraine và Nga đã từng thực hiện một số thỏa thuận ngừng bắn có giới hạn trong thời gian ngắn, bao gồm thỏa thuận đình chiến trên biển và trong lĩnh vực năng lượng do Mỹ làm trung gian hồi tháng 3/2025.
Đỗ Thảo