Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine (DIU) mới đây đã công bố loạt tài liệu chi tiết, hé lộ toàn bộ chuỗi sản xuất các mô-đun UMPK (mô-đun lượn và hiệu chỉnh đa năng) của Nga - loại thiết bị đang được sử dụng rộng rãi để biến các bom không dẫn đường thành vũ khí có khả năng tấn công chính xác.
Thông tin được đăng tải trên cổng thông tin War&Sanctions, bao gồm mô hình 3D tương tác, phân tích cấu trúc các bộ phận chính và dữ liệu về 31 doanh nghiệp có liên quan đến chương trình này.
Mô-đun UMPK. Ảnh: DIU
Theo phía Ukraine, các mô-đun UMPK là thành phần trung tâm trong chiến dịch không kích của Nga nhằm vào Ukraine, cho phép lực lượng của Moscow sử dụng ồ ạt các loại “bom lượn”, thường được gọi là KAB. Việc gắn UMPK vào các loại bom từ thời Liên Xô giúp Nga có thể tấn công mục tiêu từ khoảng cách xa, đồng thời giảm thiểu rủi ro cho máy bay mang bom.
UMPK được sử dụng để nâng cấp nhiều loại bom không dẫn đường, bao gồm FAB-500M62, FAB-250, RBK-500, ODAB-500, ODAB-1500 và thậm chí cả loại bom hạng nặng FAB-3000. Sau khi được lắp mô-đun UMPK, các loại bom này có khả năng dẫn đường ở mức độ nhất định và tầm bắn xa hơn, cho phép máy bay phóng chúng từ ngoài vùng tác chiến hiệu quả của nhiều hệ thống phòng không Ukraine.
Về mặt cấu trúc, mô-đun UMPK gồm khung chịu lực, chụp mũi, cánh gập, cánh điều khiển và bộ ổn định, được gắn vào thân bom bằng các kẹp chuyên dụng. Thiết kế cơ khí tương đối đơn giản này cho phép lắp đặt nhanh chóng và sản xuất với quy mô lớn, khiến UMPK trở thành giải pháp phù hợp cho việc triển khai đại trà, dù độ chính xác vẫn kém hơn so với các loại vũ khí dẫn đường được thiết kế chuyên biệt.
Hệ thống dẫn đường của UMPK là sự kết hợp nhiều lớp, bao gồm bộ điều khiển Smart glider, hệ thống dẫn đường vệ tinh với ăng-ten thích ứng chống gây nhiễu Kometa và hệ thống dẫn đường quán tính gắn liền. Cách tiếp cận này giúp bom vẫn duy trì khả năng định hướng cơ bản ngay cả trong điều kiện tác chiến điện tử.
Năm 2024, Nga bắt đầu triển khai phiên bản UMPK-PD có tầm hoạt động mở rộng, kết hợp với bom FAB-500T. Phiên bản này được trang bị cánh lớn hơn, khung chịu lực kéo dài, ăng-ten Kometa-M12 nâng cấp và khối điều khiển thông minh được cải tiến, qua đó tăng đáng kể tầm bay và tính linh hoạt tác chiến.
Tập đoàn Tên lửa Chiến thuật (Tactical Missiles Corporation) được xác định là đơn vị phát triển chủ chốt của UMPK, đồng thời là nhà thầu chính thực hiện các đơn đặt hàng quốc phòng của Nga. Theo phía Ukraine, điều này cho thấy chiều sâu công nghiệp phía sau chương trình UMPK cũng như tầm quan trọng chiến lược của loại mô-đun này đối với các hoạt động không quân của Nga.
Đáng chú ý, trong số các doanh nghiệp tham gia sản xuất UMPK, có tới 6 công ty hiện vẫn chưa bị bất kỳ quốc gia nào trong liên minh trừng phạt áp đặt biện pháp hạn chế. Trong đó có Công ty cổ phần Kurganpribor, đơn vị chịu trách nhiệm lắp ráp cuối cùng các mô-đun UMPK-250 và UMPK-500, và Gefest&T - công ty phát triển, lắp đặt các hệ thống tính toán SVP-24 Gefest trên các máy bay như Su-34, Su-35S và Su-24M.
Việc chưa bị áp đặt các biện pháp trừng phạt cho phép các doanh nghiệp này tiếp tục hoạt động trong khuôn khổ các quy định hiện hành, bao gồm tiếp cận linh kiện nhập khẩu và tiến hành các giao dịch tài chính quốc tế.
Hoàng Phạm/VOV.VN