Ứng xử văn minh trên không gian mạng

5 giờ trướcBài gốc

Nhiều người dùng, đặc biệt là giới trẻ, dễ bị cuốn vào các bình luận tiêu cực, thiếu kiểm soát trên không gian mạng. Ảnh: Minh họa

“Vết xước” trên không gian văn hóa số

Không khó để bắt gặp những bình luận ác ý, những lời công kích cá nhân, thậm chí là các chiến dịch “ném đá hội đồng” nhằm vào một cá nhân hay tổ chức. Từ các sự việc đời thường đến những vấn đề xã hội, nhiều người sẵn sàng sử dụng ngôn từ thiếu kiểm soát để chỉ trích, phán xét mà không cân nhắc hậu quả. Hiện tượng này diễn ra ở nhiều độ tuổi, nhưng phổ biến hơn ở giới trẻ - những người dành nhiều thời gian trên môi trường số.

Các nghiên cứu gần đây cho thấy mức độ đáng lo ngại của vấn đề. Khảo sát năm 2023 của Chương trình nghiên cứu Internet và xã hội (VPIS) cho thấy đa số người dùng từng là nạn nhân hoặc chứng kiến phát ngôn gây thù ghét, nói xấu, bôi nhọ, thậm chí vu khống trên mạng xã hội. Nghiên cứu của Trường Đại học Y tế Công cộng Hà Nội cũng chỉ ra tỷ lệ sinh viên trải qua bạo lực mạng ở mức rất cao, trong đó nữ giới chịu ảnh hưởng nhiều hơn.

Những con số này cho thấy bạo lực ngôn từ đang dần trở thành vấn đề xã hội nghiêm trọng. Không chỉ gây tổn thương cá nhân, hành vi này còn xâm phạm quyền con người, làm suy giảm các giá trị văn hóa vốn đề cao sự nhân ái, tôn trọng trong giao tiếp.

TS Hà Văn Hậu - Học viện Báo chí và Tuyên truyền nhận định, sự tiện lợi, ẩn danh và tốc độ lan truyền nhanh khiến không gian mạng dễ bùng phát bạo lực ngôn từ, kéo theo nhiều hệ lụy tiêu cực. Nếu không được kiểm soát, hiện tượng này không chỉ gây tổn thương tinh thần mà còn ảnh hưởng đến trật tự xã hội và chất lượng đời sống văn hóa.

Cần xây dựng “lá chắn”

Trước thực trạng này, phòng chống bạo lực ngôn từ không thể chỉ dừng ở xử lý vi phạm, mà cần bắt đầu từ việc xây dựng văn hóa ứng xử trên không gian mạng. Đây là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự chung tay của cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ và mỗi người dùng.

Theo TS Hà Văn Hậu, cần hoàn thiện khung pháp luật, xử lý nghiêm vi phạm để tạo “lá chắn” bảo vệ không gian mạng. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức; mở rộng hợp tác giữa cơ quan quản lý và các nền tảng số; phát huy trách nhiệm của nhà mạng thông qua các giải pháp công nghệ. Sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành “mạng lưới bảo vệ” từ sớm.

Thời gian qua, Bộ VHTTDL đã ban hành Bộ Quy tắc ứng xử trên môi trường số và nhận được sự ủng hộ tích cực từ dư luận, cho thấy nhu cầu xây dựng môi trường mạng văn minh ngày càng cấp thiết. Đại diện Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử cho biết, Bộ Quy tắc không chỉ nhằm phổ biến mà còn hướng tới thay đổi nhận thức, hành vi. Dù mang tính định hướng, các nội dung vẫn gắn với hệ thống chế tài hiện hành để bảo đảm hiệu quả thực thi.

Giữ gìn sự trong sáng của ngôn từ cũng chính là giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong thời đại mới. Không gian mạng, suy cho cùng, vẫn là sự phản chiếu của đời sống xã hội. Khi mỗi người biết tiết chế lời nói, tôn trọng người khác và hành xử có trách nhiệm, môi trường số sẽ trở thành nơi nuôi dưỡng những giá trị tốt đẹp, góp phần xây dựng hình ảnh con người Việt Nam hiện đại, nhân văn trong kỷ nguyên số.

Phạm Sỹ

Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/ung-xu-van-minh-tren-khong-gian-mang.html