Uống nước nhớ nguồn - Đạo lý ngàn đời, sức mạnh hôm nay

3 giờ trướcBài gốc

Du khách thập phương hành hương về Giỗ Tổ. Ảnh: baophutho.vn

Cội nguồn - sợi dây thiêng gắn kết triệu triệu trái tim

“Dù ai đi ngược về xuôi/ Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng Mười tháng Ba”. Cứ đến mùng Mười tháng Ba âm lịch, hàng triệu người trong nước và kiều bào ở nước ngoài đều hướng tâm về núi Nghĩa Lĩnh - nơi thờ tự các Vua Hùng đã có công khai sơn phá thạch, dựng nên Nhà nước Văn Lang đầu tiên trong lịch sử dân tộc.

Khu Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng nằm trên núi Nghĩa Lĩnh không chỉ là một quần thể kiến trúc, đây còn là nơi hội tụ của ký ức dân tộc. Từ Đền Hạ - nơi tương truyền Mẹ Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng, khởi nguồn của hai tiếng “đồng bào” - lên Đền Trung với điển tích bánh chưng, bánh giầy của Lang Liêu, rồi lên tới Đền Thượng trên đỉnh núi, nơi các Vua Hùng tế trời đất và cũng là nơi có “Cột đá thề” của Thục Phán với lời nguyện giữ gìn giang sơn... Mỗi bậc đá là một lớp lịch sử. Mỗi mái đền là một câu chuyện về thuở dựng nước.

Người Việt gọi nhau là “đồng bào” - hai tiếng ngắn mà chứa cả một triết lý. Cùng sinh ra từ một bọc trứng của Mẹ Âu Cơ, dù rồi kẻ lên rừng người xuống biển, dù nghìn năm chia xa, người Việt vẫn nhớ mình là anh em ruột thịt. Chính ý thức ấy đã gắn kết 54 dân tộc trên dải đất hình chữ S qua bao thăng trầm. Hiếm có dân tộc nào trên thế giới có một ngày giỗ Tổ chung cho toàn thể cộng đồng như vậy - điều mà UNESCO đã thừa nhận khi ghi danh Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2012.

Năm nay, Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ diễn ra từ ngày 17 đến 26/4, trong bối cảnh tỉnh Phú Thọ mở rộng không gian phát triển, gắn kết với tỉnh Vĩnh Phúc và Hòa Bình. Phần lễ giữ nguyên tính trang nghiêm với lễ rước kiệu 18 cụm xã, phường (ngày 23/4), lễ dâng hương của các đoàn đại biểu Trung ương và địa phương, lễ Giỗ Tổ chính vào mùng Mười tháng Ba âm lịch (ngày 26/4). Phần hội được mở rộng với hơn 25 chương trình, trong đó lần đầu tiên có triển lãm mỹ thuật quốc tế; lễ hội văn hóa dân gian đường phố được khôi phục sau nhiều năm gián đoạn; các làn điệu hát Xoan trình diễn tại chính những ngôi đình cổ gắn với thời đại Hùng Vương. Đáng chú ý trong dịp Giỗ Tổ năm nay, tỉnh Phú Thọ tổ chức tour đêm với chủ đề “Chạm vào linh thiêng - Tìm về cội nguồn” tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng. Trong không gian tĩnh lặng của núi Nghĩa Lĩnh, du khách được thắp hương tri ân tổ tiên trên đỉnh núi thiêng, thưởng thức tiếng trống đồng và các nghi thức văn hóa truyền thống giữa đêm khuya thanh vắng. Đây là hoạt động mới, góp phần làm phong phú thêm các sản phẩm du lịch tâm linh, tạo điều kiện để du khách cảm nhận sâu sắc hơn về giá trị văn hóa cội nguồn dân tộc.

Giữ lấy nước - lời thề với tổ tiên

Với người Thanh Hóa, hành hương về Đền Hùng không đơn thuần là thực hành tín ngưỡng. Đó còn là cuộc đối thoại thầm lặng giữa một vùng đất giàu lịch sử với cội nguồn chung của cả dân tộc. Từ nơi đã sinh ra Lê Lợi - người khởi xướng cuộc khởi nghĩa Lam Sơn và dựng nên triều đại Hậu Lê; từ nơi có Lam Kinh linh thiêng còn lưu dấu bao trang sử hào hùng, người Thanh Hóa hiểu sâu sắc hơn ai rằng: lịch sử không nằm yên trong sách. Lịch sử là thứ chảy trong máu, là trách nhiệm mà mỗi thế hệ phải gánh vác và trao lại cho thế hệ tiếp theo.

Núi thiêng Nghĩa Lĩnh. Ảnh: TL baophutho

Hằng năm, hàng nghìn người con xứ Thanh hành hương về Đền Hùng. Trong dòng người ấy có những bậc cao niên lần đầu đặt chân đến nơi cả đời ao ước, mắt rưng rưng khi khói hương chạm mặt. Có những người trẻ lần đầu thật sự hiểu ý nghĩa của hai chữ “đồng bào”. Và có những gia đình nhiều thế hệ cùng đi, cùng cúi đầu trước bàn thờ Quốc Tổ, cùng nối sợi chỉ vô hình từ quá khứ sang tương lai. Đó là hình ảnh đẹp nhất, ý nghĩa nhất của đạo lý “uống nước nhớ nguồn” trong đời sống hôm nay.

Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều khát vọng lớn, lời Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu căn dặn tại chính Đền Hùng năm xưa: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” vẫn vẹn nguyên sức nặng. Giữ nước hôm nay không chỉ là cầm súng bảo vệ biên cương, mà còn là giữ lấy những giá trị làm nên hồn cốt dân tộc: lòng biết ơn, ý thức cộng đồng và khát vọng không ngừng vươn lên. Đạo lý “uống nước nhớ nguồn” vì thế không kêu gọi người ta sống mãi trong hoài niệm, mà thôi thúc mỗi người sống xứng đáng với những gì tổ tiên đã dày công gây dựng.

Mùng Mười tháng Ba - hướng về cội nguồn, để nhớ mình là ai, mình từ đâu đến và để từ đó bước tiếp với đôi chân vững hơn, trái tim ấm hơn, ý chí không bao giờ tắt. Từ xứ Thanh hướng về Đất Tổ, mỗi người con đất Việt mang theo ngọn lửa của đạo lý ngàn đời để thắp sáng con đường đi tới, hôm nay và cả ngày mai.

Ngân Hà

Nguồn Thanh Hóa : http://baothanhhoa.vn/uong-nuoc-nho-nguon-dao-ly-ngan-doi-suc-manh-hom-nay-285819.htm