Tăng lên cao nhất 5 tuần
Đồng USD bật tăng mạnh sau khi Mỹ - Israel tấn công Iran khiến xung đột tại Trung Đông bùng phát và có nguy cơ lan rộng. Theo các nhà phân tích, có hai nguyên nhân chính đẩy đồng tiền này tăng giá.
Thứ nhất là tâm lý lo ngại rủi ro trong bối cảnh xung đột quân sự tại Trung Đông có xu hướng leo thang và lan rộng, thúc đẩy các nhà đầu tư tìm tới các tài sản an toàn, trong đó có đồng USD.
Thứ hai, đồng USD đang được hưởng “lợi kép” khi xung đột tại Trung Đông đẩy giá dầu tăng cao. Theo đó, giá dầu tăng cũng hỗ trợ tích cực cho đồng USD do Mỹ là quốc gia xuất khẩu năng lượng. Trong khi giá dầu tăng lại nhấn chìm các đồng tiền của các nền kinh tế nhập khẩu dầu mỏ và đồng USD cũng được hưởng lợi.
“Nếu cuộc xung đột kéo dài và làm gián đoạn nguồn cung dầu, chúng tôi dự đoán đồng USD sẽ tăng giá so với hầu hết các loại tiền tệ khác”, các nhà phân tích của CBA cho biết.
Theo đó, chỉ số USD Index – thước đo sức mạnh của đồng bạc xanh so với 6 đồng tiền chủ chốt – bật tăng trong ngày thứ Hai, thậm chí có thời điểm đã tăng lên 98,75 – mức cao nhất trong 5 tuần, nhưng sau đó giảm nhẹ trở lại và khép lại ngày giao dịch hôm qua với mức tăng khoảng 1%, mức tăng hàng ngày mạnh nhất trong 7 tháng.
Đà tăng của đồng bạc xanh vẫn tiếp diễn trong sáng thứ Ba (3/3) và hiện chỉ số USD Index đã tăng lên quanh 98,5 cách không xa mức đỉnh 5 tuần thiết lập trong ngày hôm qua.
Trong khi đó các đồng tiền của các nền kinh tế phụ thuộc vào dầu mỏ như đồng euro, yên Nhật… vẫn đang chịu nhiều áp lực. Theo đó, đồng tiền chung châu Âu hiện đang được giao dịch ở mức 1,1702 USD; trong khi đồng yên Nhật cũng đang xoay quanh mức 157,33 JPY/USD.
Khẳng định vao trò trú ẩn an toàn
Việc đồng USD bật tăng mạnh trong chiến sự tại Trung Đông đã phần nào khẳng định vai trò tài sản trú ẩn an toàn của đồng tiền này sau nhiều tháng bị nghi ngờ, bắt nguồn từ việc nó không thể tăng giá trong đợt bán tháo trên thị trường toàn cầu do thuế quan gây ra năm ngoái.
“Hôm nay, tôi cho rằng, là một ngày điển hình của việc né tránh rủi ro từ góc nhìn của đồng đôla Mỹ”, Eric Theoret - chiến lược gia ngoại hối tại Scotiabank cho biết, ám chỉ việc đồng USD bật tăng 1% trong ngày thứ Hai.
Theo ông, yếu tố có lợi cho đồng USD là sự mạnh mẽ và ổn định của thị trường Mỹ. “Nếu bạn đang tìm cách giảm rủi ro và giảm quy mô, thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ thực sự là thị trường duy nhất có thể xử lý được những dòng vốn đó”, Theoret nói. Khi các nhà đầu tư toàn cầu đổ xô vào trái phiếu kho bạc trong thời kỳ khủng hoảng, điều đó sẽ làm tăng nhu cầu đối với đồng đôla.
Don Calcagni - Giám đốc đầu tư tại Mercer Advisors ở Denver cũng cho biết, việc thiếu các lựa chọn thay thế cho đồng đôla khiến các nhà đầu tư khó có thể tránh xa trong thời điểm biến động mạnh. “Vì vậy, có lẽ tôi không ngạc nhiên khi chúng ta vẫn thấy đồng đô la hoạt động như một tài sản trú ẩn an toàn”, Calcagni nói.
Lý giải cho việc đồng USD không thu hút được dòng vốn trú ẩn an toàn trong thời kỳ hỗn loạn thị trường năm ngoái, theo các nhà phân tích, nguyên nhân chủ yếu do chính Mỹ là nguồn gốc của rủi ro, với chính sách thuế quan đối ứng của ông Trump đã gây ra đợt bán tháo toàn cầu và khiến các nhà đầu tư không muốn tìm nơi trú ẩn trong đồng tiền của quốc gia tạo ra sự bất ổn.
“Ngày Giải phóng đã buộc vai trò trung tâm của USD phải giảm đi… các nhà đầu tư bắt đầu ưu tiên (phần còn lại của thế giới)”, Benjamin Ford, nhà nghiên cứu tại công ty nghiên cứu và chiến lược vĩ mô Macro Hive cho biết. Tuy nhiên, “cú sốc dầu mỏ sau đó đã khiến các nhà đầu tư toàn cầu rút khỏi các vị thế mà họ đã theo đuổi trong ba tháng qua và khiến họ nắm giữ ròng USD”, Ford nói.
Đồng quan điểm, John Velis, chiến lược gia vĩ mô khu vực châu Mỹ tại BNY cũng cho rằng, mặc dù sức hấp dẫn của đồng USD như một tài sản trú ẩn an toàn có thể bị suy giảm khi các nhà đầu tư lo ngại về một cú sốc xuất phát từ bên trong nước Mỹ, nhưng khi đó là một cuộc khủng hoảng địa chính trị quốc tế, sức hấp dẫn của nó vẫn còn nguyên vẹn.
“Chắc chắn, bằng chứng ngày hôm nay cho thấy điều đó”, Velis nói về sự tăng giá mạnh của đồng USD hôm thứ Hai.
Không phải lúc nào cũng đúng
Tuy nhiên, không phải ai cũng chắc chắn rằng đồng USD sẽ luôn là một tài sản trú ẩn an toàn mạnh mẽ trong các trường hợp khác. “Tôi nghĩ rằng hoạt động ngày hôm nay sẽ phần nào trấn an rằng USD vẫn có đặc điểm của một tài sản trú ẩn an toàn”, Jane Foley – Trưởng bộ phận chiến lược ngoại hối tại Rabobank cho biết. “Tuy nhiên, tôi nghĩ cuộc tranh luận vẫn chưa kết thúc”, bà nói.
Nhìn lại diễn biến của đồng USD kể từ khi xung đột tại Trung Đông nổ ra, đồng bạc xanh được hỗ trợ không chỉ bởi dòng vốn trú ẩn mà còn bởi vị thế của Mỹ là một nước xuất khẩu năng lượng ròng, giúp bảo vệ nền kinh tế Mỹ khỏi những cú sốc giá dầu thường ảnh hưởng đến các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu.
Vì thế, Aaron Hurd - quản lý danh mục đầu tư cấp cao tại State Street Investment Management tỏ ra hoài nghi về khả năng đồng USD hoạt động tốt khi đối mặt với cú sốc không liên quan đến năng lượng hoặc lo ngại về thanh khoản. “Nếu đó chỉ là nỗi sợ hãi kinh tế nói chung, tôi nghĩ đồng đô la sẽ kém hiệu quả hơn nhiều”, ông nói.
Do thâm hụt ngân sách cao ở Mỹ, sự biến động trong chính sách và mức độ tiếp xúc toàn cầu cao với tài sản của Mỹ nói chung, Hurd dự đoán, trung bình đồng USD sẽ có mối tương quan cao hơn với các tài sản rủi ro trong những cú sốc lớn.
Mặc dù vậy trong ngắn hạn, Ford của Macro Hive nhận thấy diễn biến của đồng USD phụ thuộc vào giá dầu. "Nếu chúng ta tiếp tục trong thế giới giá dầu tăng, khẩu vị rủi ro giảm, thì USD sẽ tiếp tục được ưa chuộng", ông nói.
"Tuy nhiên, nếu giá dầu giảm, bạn có thể thấy các tài sản trú ẩn an toàn truyền thống quay trở lại vị trí hàng đầu", Ford nói và cho rằng kịch bản như vậy sẽ có lợi cho đồng franc Thụy Sĩ và đồng yên Nhật.
Hà Vy