Vải thiều Bắc Ninh có chất lượng cao, hướng tới chinh phục thị trường khó tính

2 giờ trướcBài gốc

Năm nay, quả vải đạt chất lượng cao, mẫu mã đẹp. (Ảnh: Đồng Thúy/TTXVN)

Dù sản lượng giảm do ảnh hưởng thời tiết, vụ vải thiều năm 2026 tại Bắc Ninh vẫn ghi nhận tín hiệu tích cực khi chất lượng quả được đánh giá cao và thị trường tiêu thụ ổn định.

Từ những vùng vải đạt chuẩn VietGAP, GlobalGAP đến hệ thống mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu, người trồng vải đang chuyển mạnh sang tư duy nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và chinh phục các thị trường khó tính. Đây cũng là hướng đi để quả vải Bắc Ninh nâng cao giá trị, giữ vững vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế.

Nâng chất từ những vùng vải đạt chuẩn

Những ngày cuối tháng 5, tại các vùng trồng vải của tỉnh Bắc Ninh, những chùm vải chín sớm bắt đầu nhuộm đỏ các khu vườn. Không khí thu hoạch diễn ra nhộn nhịp ngay từ sáng sớm khi thương lái, xe vận chuyển liên tục ra vào các điểm cân vải. Năm nay, dù sản lượng giảm do ảnh hưởng thời tiết, song chất lượng quả được đánh giá cao với mẫu mã đẹp, cùi dày, vị ngọt nên thị trường tiêu thụ khá thuận lợi.

Tại thôn Quất Du 2, xã Phúc Hòa, nhiều người thích thú khi tham quan vườn vải u trứng của anh Ngô Văn Cường. Đây là giống vải đặc sản được anh đưa về trồng hơn 7 năm nay và đang cho hiệu quả kinh tế cao. Những chùm vải quả to, vỏ đỏ sáng, trung bình chỉ khoảng 15-18 quả/kg.

Theo anh Cường, giống vải này không chỉ có mẫu mã đẹp, chất lượng cao mà còn có đặc tính cuống quả đắng nên hạn chế sâu bệnh. Ngay từ đầu vụ, toàn bộ sản lượng đã được thương nhân đặt mua với giá khoảng 150.000 đồng/kg.

Không chỉ phát triển các giống vải chất lượng cao, xã Phúc Hòa còn tập trung xây dựng vùng sản xuất đạt chuẩn phục vụ xuất khẩu. Năm 2026, toàn xã có 845 ha vải thiều, sản lượng ước đạt khoảng 7.500 tấn, trong đó chủ yếu là vải chín sớm. Địa phương duy trì 25 mã số vùng trồng xuất khẩu cùng một cơ sở đóng gói phục vụ các thị trường như Trung Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ, Australia và Thái Lan.

Theo lãnh đạo xã Phúc Hòa, đến nay địa phương đã thu hoạch khoảng 2.506 tấn vải chín sớm, đạt hơn 33% kế hoạch sản lượng. Phần lớn sản phẩm được tiêu thụ tại thị trường trong nước, bên cạnh đó khoảng 25 tấn đã được xuất khẩu sang Canada và một số thị trường khác.

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường, người dân và hợp tác xã trên địa bàn đang chú trọng sản xuất theo hướng an toàn, nâng cao chất lượng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Ông Nguyễn Văn Thiết, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất-Tiêu thụ vải sớm Phúc Hòa cho biết, hợp tác xã hiện duy trì vùng sản xuất tập trung khoảng 80-100 ha, sản lượng mỗi năm đạt từ 800-1.000 tấn. Nhiều diện tích đã áp dụng quy trình VietGAP, một số vùng từng bước tiếp cận tiêu chuẩn GlobalGAP và sản xuất hữu cơ.

Theo ông Thiết, các hộ dân ngày càng quan tâm việc ghi chép nhật ký sản xuất, kiểm soát phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và tuân thủ nghiêm quy trình chăm sóc nhằm tạo ra sản phẩm đồng đều, an toàn. Đây cũng là yếu tố quan trọng để vải thiều Phúc Hòa giữ được chỗ đứng tại các thị trường xuất khẩu.

Cùng với Phúc Hòa, phường Chũ tiếp tục khẳng định vị thế vùng trọng điểm vải thiều của tỉnh Bắc Ninh. Hiện toàn phường có gần 2.000 ha vải thiều, trong đó hơn 1.250 ha sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Địa phương duy trì mã số vùng trồng trên diện tích 1.968 ha phục vụ xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc; đồng thời duy trì 19 mã số vùng trồng xuất khẩu sang các thị trường quốc tế và 14 cơ sở đóng gói đủ điều kiện xuất khẩu.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân phường Chũ Mạc Anh Tuấn, dù tỷ lệ ra hoa năm nay chỉ đạt khoảng 30-35% do ảnh hưởng thời tiết, nhưng nhờ chủ động áp dụng các biện pháp kỹ thuật nên tỷ lệ đậu quả vẫn đạt cao. Đặc biệt, chất lượng vải năm nay được đánh giá nổi trội với mẫu mã đẹp, độ ngọt tốt, đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường.

Để nâng cao giá trị quả vải, địa phương đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, mở rộng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP; tăng cường truy xuất nguồn gốc bằng tem điện tử, mã vùng trồng và quản lý chặt chẽ quy trình từ sản xuất đến tiêu thụ. Cùng với đó là đẩy mạnh xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm trên nền tảng số, sàn thương mại điện tử và phát triển du lịch trải nghiệm mùa vải chín.

Người dân chăm sóc vườn vải. (Ảnh: Thanh Thương/TTXVN)

Xuất khẩu chuyên nghiệp, đa dạng hóa thị trường

Không còn là câu chuyện “được mùa, mất giá," vụ vải thiều năm 2026 tại Bắc Ninh đang cho thấy sự chuyển dịch rõ nét từ tư duy sản xuất số lượng sang nâng cao chất lượng, tổ chức xuất khẩu chuyên nghiệp và đa dạng hóa thị trường tiêu thụ.

Năm nay, toàn tỉnh có khoảng 29.800 ha vải thiều, sản lượng ước đạt hơn 95 nghìn tấn, bằng gần 60% kế hoạch đề ra. Dù sản lượng giảm, đây lại được xem là cơ hội để địa phương tập trung vào phân khúc chất lượng cao, nâng giá trị xuất khẩu trên từng đơn vị sản phẩm.

Từ nhiều năm nay, Bắc Ninh đã từng bước xây dựng hệ thống sản xuất đáp ứng yêu cầu xuất khẩu chính ngạch. Hiện toàn tỉnh quản lý 241 mã số vùng trồng với diện tích hơn 17.450 ha phục vụ xuất khẩu sang nhiều thị trường như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Australia, Nhật Bản và Thái Lan. Cùng với đó là 42 cơ sở đóng gói đủ điều kiện xuất khẩu, tạo nền tảng quan trọng để quả vải đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật.

Đầu tháng 5 vừa qua, lô vải thiều chín sớm đầu tiên của xã Phúc Hòa đã được xuất khẩu sang Canada, mở đầu cho vụ vải với nhiều tín hiệu tích cực. Đặc biệt, việc cơ sở chiếu xạ của Trung tâm Chiếu xạ Hà Nội được phía Hoa Kỳ phê duyệt đủ điều kiện xử lý quả tươi xuất khẩu sang Mỹ từ giữa tháng 5/2026 được xem là bước tiến quan trọng, giúp giảm chi phí logistics và mở rộng khả năng xuất khẩu sang các thị trường Bắc Mỹ.

Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế. Trung Quốc vẫn là thị trường xuất khẩu chủ lực của vải thiều Bắc Ninh, song từ ngày 1/6/2026, nước này bắt đầu áp dụng các quy định mới về đăng ký doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm theo Lệnh 280 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc với yêu cầu chặt chẽ hơn về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và truy xuất nguồn gốc.

Theo ông Nguyễn Đức Hưng, Giám đốc Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thực phẩm Toàn Cầu, nếu các địa phương, hợp tác xã và doanh nghiệp không nhanh chóng chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cấp cơ sở đóng gói và kiểm soát nghiêm chất lượng sản phẩm thì nguy cơ bị tạm dừng hoặc thu hồi mã số xuất khẩu hoàn toàn có thể xảy ra.

Đây cũng là thời điểm để ngành hàng vải thiều chuyển mạnh sang hướng sản xuất chuyên nghiệp, nâng cao giá trị thay vì phụ thuộc vào sản lượng. Bên cạnh thị trường truyền thống, nhiều thị trường mới như Bắc Mỹ, châu Âu hay Nhật Bản đang mở ra dư địa lớn cho quả vải Việt Nam, dù yêu cầu về chất lượng và an toàn thực phẩm ngày càng khắt khe hơn.

Không chỉ tập trung tiêu thụ quả tươi, Bắc Ninh cũng đang từng bước mở rộng chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị gia tăng cho quả vải. Các sản phẩm như vải đông lạnh, vải sấy khô, nước ép hay sản phẩm OCOP từ vải thiều được khuyến khích phát triển nhằm giảm áp lực tiêu thụ trong thời gian ngắn của vụ chính.

Một trong những điểm mới của vụ vải năm nay là việc tăng cường năng lực logistics phục vụ xuất khẩu. Đại diện Viettel Logistics cho biết doanh nghiệp đã bổ sung thêm hơn 120 xe container lạnh, nâng tổng số lên hơn 300 xe để phục vụ vận chuyển trong cao điểm mùa vụ. Cùng với vận tải đường bộ sang Trung Quốc, doanh nghiệp cũng mở rộng xuất khẩu bằng container lạnh và đường hàng không sang các thị trường cao cấp như châu Âu và Hoa Kỳ.

Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh cho biết vải thiều không chỉ là cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao mà còn là biểu tượng của nền nông nghiệp chất lượng cao của tỉnh, hiện đã có mặt tại nhiều thị trường khó tính như Nhật Bản, Hoa Kỳ, EU và Australia.

Để tiếp tục nâng tầm thương hiệu vải thiều, Bắc Ninh xác định tập trung vào ba chiến lược trọng tâm. Trước hết là phát triển vùng sản xuất theo hướng an toàn, bền vững, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu. Tỉnh tiếp tục quản lý chặt mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và tăng cường kiểm soát chất lượng sản phẩm xuất khẩu.

Nông dân vùng vải sớm Phúc Hòa, Bắc Ninh livestream bán vải. (Ảnh: Đồng Thúy/TTXVN)

Cùng với đó, Bắc Ninh đẩy mạnh xây dựng thương hiệu, quảng bá vải thiều gắn với chỉ dẫn địa lý, văn hóa vùng miền; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại, mở rộng tiêu thụ qua các nền tảng thương mại điện tử và hệ thống phân phối hiện đại.

Tỉnh cũng chú trọng đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, mở rộng thị trường mới tại châu Âu, Trung Đông và Nam Á; đồng thời phát triển chế biến sâu, logistics lạnh nhằm nâng cao giá trị gia tăng và kéo dài thời gian bảo quản quả vải.

Với định hướng sản xuất bài bản, xuất khẩu chuyên nghiệp và chú trọng chất lượng, mùa vụ năm 2026 hứa hẹn sẽ không chỉ thành công về tiêu thụ mà còn đạt giá trị xuất khẩu cao trên mỗi đơn vị sản phẩm, tiếp tục khẳng định thương hiệu vải thiều Bắc Ninh trên thị trường trong nước và quốc tế./.

(TTXVN/Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus : https://www.vietnamplus.vn/vai-thieu-bac-ninh-co-chat-luong-cao-huong-toi-chinh-phuc-thi-truong-kho-tinh-post1111910.vnp